Tíminn - 02.02.1975, Blaðsíða 14

Tíminn - 02.02.1975, Blaðsíða 14
14 TÍMINN Sunnudagur 2. febrúar 1975. Hvað gera þau í tómstundunum? Greinaflokkur Hvað gera þau í tómstundunum? Gréinaf Hollt er í heimaranni Rætt við Ólaf Jóhannesson, dóms- og viðskiptamálaráðherra, sem á sínar beztu tómstundir á heimili sínu á síðkvöldum með bók í hönd ÓLAFUR JÓHANNES- SON, fyrrum forsætis- ráðherra, var um langt árabil prófessor við Há- skóla íslands, en sinnti auk þess stjórnmálum og ýmsum öðrum opin- berum störfum. A hin- um siðari árum hafa þingmennska o g ráðherradomur verið hans aðaistörf. — Allt eru þetta erfið störf og umfangsmikil og varla munu þau vera áhyggju- laus. Það er jafnvel ekki óliklegt, að mönnum, sem slik verk vinna, séu tómstundir ennþá dýr- mætari en okkur, hinum almennu þegnum þjóðfélagsins. • — Þess vegna skulum viö láta fyrstu spurninguna hljóða á þessa leið: — Hvaö hefur þú, dómsmála- ráöherra, einkum gert þér til hvildar og hressingar, þegar hversdagsönnum sleppir? . — Þegar ég lít yfir farinn veg, finnst mér ég eiginlega aldrei hafa átt neinar tómstundir. Það kom af sjálfu sér, þegar ég var viö nám, þá þurfti ég að nota hverja stund til þess að vinna fyrir mér, þegar frf gafst frá kennslubókunum. Þegar ég svo hafði lokið námi, og allt fram á þennan dag, hef ég verið svo lán- samur, að störf min hafa veitt mér mikla ánægju, og þess vegna á ég ekki svo m jög auðvelt með að kveða á um, hvaö hafi verið tómstundavinna og hvað aðal- starf. Lengst af var ég kennari við há- skólann, og þá skrifaði ég nokkrar bækur og ritgerðir um fræðigrein mina. Að þeim vann ég að sjálfsögðu jöfnum höndum utan mfns fastákveðna vinnutima. Þann tlma, sem ég hef gegnt ráðherraembætti, hafa ekki margar tómstundir gefizt, en það starf er óneitanlega myndauðugt og ánægjulegt að ýmsu leyti. Las á barnsaldri Óðin og Alþingis- tiðindi — Einhverjar tómstundir munu þér nú samt gefast öðru hvoru? — Já. Það væri ekki rétt að segja að ég hefði aldrei átt þær neinar. — Og til hvers hefur þú helzt notað þær? — Ég hef fyrst og fremst notað þær til þess að lesa bækur. Ég fékk ungur ást á bókum og hef alla jafna reynt að lesa eins mikið og tími hefur geflzt til, og hef haft mesta ánægju og hvlld af því að vera á mlnu heimili I kyrrð og r<5 og lesa bækur. — A hvaða bókmenntagrein hfur þú haft mestar mætur? — Ég get eiginlega sagt, að ég hafi alltaf verið alæta, á bækur, ég hef lesið það, sem ég hef náð til og komizt yfir tímans vegna, las t.d. talsvert I Alþingistiðindum innan við fermingu. Þegar ég var ungur drengur, komst ég I að lesa Oðin • gamla, en faðir minn keypti það rit. Þá vaknaðiáhugiminn á ættfræöi, og ég hef haldið honum slðan, þótt langt sé frá því, að ég telji mig ættfræðing eða hafi lagt skipulega stund á ættfræði sem fræðimaður á þvl sviði. Þessu næst nefni ég bækur um sögulegan fróðleik, æviminningar og annað slikt. Ég hef að sjálf- sögðu Hka þurft að lesa mikið af bókum, sem varða mlna fræðigrein, lögfræðina, og mikið af þvi hef ég að sjálfsögðu lesið i tómstundum, þótt varla vilji ég telja það allt skemmtilestur. En þegar ég vil hvfla mig verulega vel, og eins þegar ég er á ferða- lögum, þá tek ég með mér ein- hverja góða leynilögreglusögu, eina eða fleiri, og les þær. Ekki af söfn- unarástriðu — Þú hefur auðvitað á unga aldri kynnzt okkar átriinaðargoðum, skáldunum, sem voru uppi á nftjándu öld og um aldamótin? — A yngri árum mlnum las ég ekki neitt sérlega mikið af skáld- skap. Það er miklu frekar nú i seinni tlð, að ég rifja upp þann skáldskap, sem ég hafði áður lesiö og reyndi jafnframt að kynnast nýjum. — En þú átt mikið af fagur- bókmenntum? — Ég hef reynt að eignast bækur, og það meira að segja I talsvert rlkum mæli, en þó er ég ekki bókasafnari í venjulegri merkingu þess orðs. Ég er ekki safnari á neinu sviði, og bækur mlnar eru hér og þar, sumar niðri I kössum, og það kemur oft fyrir, að égveit ei hvar ég á að leita, þegar mér dettur I hug einhver ákveðin bók, sem ég vil Hta I. — Þegar ég verð komin á eftirlaun, ætla ég að fara að sinna bókum mlnum, skipuleggja safnið og raöa því upp. Mér hefur alltaf verið mikil afþreying og hvlld I þvi að lesa skáldskap, bæði I bundnu máli og óbundnu, og skáldsögur hef ég margar lesið — bæði góðar og lélegar. — Þú ert þá einn þeirra öfunds- verðu manna, sem kaupa bækur af þvl að þá langar til þess að lesa þær, en ekki til þess að eiga þær sem safngripi f liillum? — Já, það er að þvl leyti rétt, að ég hef aldrei lagt stund á að eignast bækur af söfnunarástrlöu. Hins vegar hefur mikið safnazt að mér af bókum, þótt ég hafi ekki raðað þeim upp, fremur en t.d. þeim frlmerkjum, sem ég hefi eignazt. — Þú sagðist hafa lesið fremur Htiö af skáldskap á þlnum yngri árum. En hvaða höfundar heldur þii að hafi orðið þér hugstæðastir, þegar þú varst að vaxa upp? — Þeirri spurningu á ég erfitt með að svara. Kemur þar hvort tveggja til, að ég tel mig ekki neinn fræðimann á þvi sviði, þótt ég hafi yndi af skáldskap, og svo hitt, að hvert skáld hefur sina kosti og annmarka, sem oft er erfitt að meta eða gera upp á milli. Þó hef ég tilhneigingu til þess að setja þá efsta á blað, Einar Benediktsson, Stephan G. Stephansson og Matthías Jochumsson. En þá eru llka margir ótaldir, sem kannski væri alveg eins mikil ástæða til þess að nefna. „Og hvergi hef ég séð siika kvöld- fegurð......" — Fleira munt þií hafa gert I tómstundum þfnum en lesa bækur? — A sumrin dunda ég I garðinum Démsmálaráðherra á stórt og ágætt bókasafn. Hér er hann að koma einni bók fyrir á slnum staö, ogþaðleynir sér ekki, að hann hefur mæt- ur á þvl, sem fyrir framan hann er. Timamynd Gunnar. mfnum, og skipulagði. hann f upphafi. Það er Hklegá sveita- maðurinn I mér, sem þar fær út- rás. Aður fyrr greip ég reyndar stundum I heyskap, en nii eru komnar vélar og ný vinnubrögð svo að ég get þar ekki lengur gert neitt gagn, og er nánast eins og þorskur á þurru landi. Ég hef Hka löngum fylgt þeirri venju að ganga úti, þegar tækifæri gefst til. Ekki vil ég þó láta neinn halda, að ég sé náttúruskoðari, og ég geng ekki á fjöll eða f jörur. Hins vegar læt ég það eftir mér, hvernær sem ég get, að ganga um nágrenni mitt, þar sem ég er staddur hverju sinni. Og mér finnst alltaf vanta mikið I daglegt lff mitt, þegar ég get ekki komið þessu við. Hér fyrr á árum áttum við hjónin litinn sumarbústað norður I Fljótum. Við fórum þangað á sumrin á meðan börn okkar voru ung, og þá nutum við öll Utivistar. Mér þóttu þeir dagar harla góðir. — Er það ekki óhentugt fyrir þann, sem á heima I Reykjavfk, að eiga sumarbústað alla leið norður I Fljótum? — Jú, það er alltof langt til þess að maður geti notið sumarhUss slns eins oft og æskilegt er. 1 rauninni hef ði ekki verið neitt vit I þessu, nema fyrir þær sakir, að á þessum árum kenndi ég við há- skólann, og þar af leiðandi var sumarfrí mitt lengra og sam- felldara en síðar varð. Það tekur þvf varla að ferðast svo langa leið með börn og nauðsynlegasta út- búnað, ef ekki er hægt að dveljast á staðnum I nokkrar vikur sam- fleytt. Hins vegar er mikið að sækja I Fljótin, ekki slzt að sumrinu, þvl að sveitin er óvenju- fögur. Og hvergi hef ég séð slíka kvöldfegurð sem þar — en að vlsu er ég ekki óhlutdrægur dómari I þeim efnum, þvi að þarna eru mlnar æskustöðvar, og þær þykja mönnum jafnan fagrar. ......og iðka þvi ekkert það hjástund, sem helzt virðist i tizku..." — Veiðir þú ekki stundum lax, þegar þú'ert titi I sveit á sumrin? — Nei, ekki hef ég enn tekið þessa bakterlu. Þó er ekki svo að skilja að ég hafi aldrei á ævi minni veitt silungsbröndu eða lax, en ég er hvorki veiðimaður, hestamaður, kvennamaður, sagnamaður né samkvæmismaður, og iðka þvt ekkert það hjástund, sem helzt virðist I tízku um þessar mundir, og slyngum stjórnmálamönnúm er stundum talið vænlegt til gengis. Að vfsu hefur þeim sum- um orðið hált á konunum, einkan- lega þeim engilsaxnesku, en það eru nU líklega leifar frá Viktorlu- siögæöinu, þegar mannleg náttUra var ekki viöurkennd nema bak við læstar dyr og I myrkri. Ég er sem sagt mjög hversdaglegur maður, þó að sitt- hvað hafi á dagana drifið á langri leið. — Nú hefur þú hlotið þá menntun sem velferðarþjóðfélög okkar tima þykjast bezta geta boðið, það er að segja stúdentsmenntun óg embættispróf frá húskóla. Beindist hugur þinn snemma að þvl að ganga þessa braut? — Já, þetta var frá upphafi minn draumur, og sá draumur rættist. Hvað gera þau í tómstundunum? Greinaflokkur Hvað gera þau í tómstundunum? Greinafl(

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.