Tíminn - 11.05.1975, Blaðsíða 6

Tíminn - 11.05.1975, Blaðsíða 6
TÍMINN Sunnudagur 11. mai 1975. Kaldaöarnes um aldamót Ingólfur Davíðsson: Byggt og búið í gamla daga LXXHI Hjallur i Hjálmholti um 1915 „Flóinn er flatur og Olfusiö allt, æ, þar er leiöinlegt, skjól- laust og kalt", var eitt sinn kveðiö i slagviörisrigningu. En búsældarlegar eru þessar breiöu byggöir og fögur fjalla- sýn. útlendingar eiga bágt meö ao trúá >vi að svo vfðlent lág lendi og ræktanlegt sé til á Islandi. Og frá ströndinni er opið haf allt að suöurheimskauts- isnum! Ungur las ég söguna um krossinn helga i Kaldaðarnesi. Agúst Þorvaldsson á Brúna- stööur hefur sent mér 3 gamlar myndir, eign Ólafs Ogmunds- sonar bónda i Hjálmholti I Hraungerðishreppi i Flóa. Mynd 1 er tekin af sýslumanns- setrinu i Kaldaðarnesi um siðustu aldamót. Móðurbróöir Ólafs, Siguröur Ólafsson frá Hjálmholti, var lengi sýslumáð- ur I Arnessýslu og byggði húsið. 1 þessu húsi bjuggu siðan synir hans, Ólafur fyrstog svo Jón, en hann var lengi skrifstofustjóri Alþingis. A heimsstyrjaldarár- unum siðari var hernámslið Bretá og seinna Bandarfkja- manna I þessu húsi, en I strlðs- lok keypti Jörundur Brynjólfsson alþingismaður Kaldaðarnes og bjó I þessu húsi þar til fyrir fáum árum. Eyþór Einarsson, núverandi ábúandi I Kaldaðarnesi, býr i þessu gamla, stóra timburhúsi enn. T.v. sést mikil timburskemma, en t.h. sér á gamla bæinn. Bæði torfbærinn og timburskemman eru löngu horfin. Jörundur Brynjólfsson telur Ibúðarhúsið byggt árið 1892. Mynd 2 tekin 1897, sýnir Ibúðarhúsiö I Hjálmholti, þá ný- byggt. Heimafólk og gestir sjást framan við husiö. Til hægri viö ibúðarhúsið er smiðja hins þjóð- kunna smiðs Ólafs Þormóðssonar, sem lengi bjó stórbúi i Hjálmholti. Skemma sést við hliö smiðjunnar. Til vinstri á myndinni er heyhlaða, og við enda hennar heygarður og sést þar á tvö gömul hey. Þriöja myndin er af gömlum hjalli I Hjálmholti. Hjallurinn hefur staðið þarna uppi á hól mjög lengi og stóð hæst allra husa I Hjálmholti. Dyr snéru til vesturs. Lágt klettabelti er sunnah I hjallhólnum. Er vitað að hjallurinn stóð þarna þegar Sigurður Gottsveinsson var fangi hjá sýslumanninum Þórði Sveinbjörnssyni. Hliðarveggir hjallsins voru hlaðnir úr grjóti og torfi, en spónþak var & hon- um. Nú stendur tóftin auö og tóm, þvl aö gamli, góði hjallur- inn fauk I ofveðri fyrir nokkrum árum. A myndinni, sem tekin mun vera fyrir um 60 árum, stendur Kristinn Ogmundsson hjá reiðhestinum Gylfa hjá klettabeltinu sunnan við hjall- inn. Þessir vinir, Kristinn og hesturinn, eru fyrir löngu gengnir til feðra sinna. .1 Hjálmholti bjuggu oft sýslu- menn, t.d. Brynjólfur Sigurðs- son á dögum Fjalla-Eyvindar, Þórður Sveinbjörnsson, þegar Kambsránið var framið, og seinna bjó þar um skeið Páll Melsted, slðar amtmaður. ólaf- ur ögmundsson er fjórði maður sömu ættar, sem óslitið hefur átt og setið jörðina. Hann endurbætti og stækkaöi húsið fyrir rumum 20 árum og hefur búið I þvl þar til nú I marz að flutt var I nýtt steinhiis. Litið snöggvast á kort Guðm. Gamallelssonar úr Hengladöl- um. Koffortahestar eru orönir sjaldgæf sjón! A kortið er ritað fyrir rúmri hálfri öld. Llklega er „nafnlausi bær- inn" frá svipuöum tlma. Kannast nokkur við hann? Konan á skautbuningi, sem mynd var birt af I siðasta þætti, er Sigriður Hannesdóttir frá Hleiðargarði I Eyjafirði. Mynd- in tekin 1928. Hengladalir Hvaða bær er betta? : : ¦ • ¦ ¦ ¦ ¦ Heimafólk og gestir I Hjálmholti 1897

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.