Tíminn - 16.08.1975, Blaðsíða 13

Tíminn - 16.08.1975, Blaðsíða 13
Laugardagur 16. ágúst 1975 ItMINN 13 ¦iiiiiiifiiirflllltiii „Maður littu þér nær" Guðmundur P. Valgeirsson skrifar: „Það er ekki laust við, að ógleði setji að manni, þegar maður heyrir lesið mærðarfullt tal ihaldsblaðanna um áhuga þeirra á útfærslu landhelginnar og jafnframt ásakanir þeirra i garð annarra fyrir óheilindi i þvi máli. Svo blendið og gruggugt hefur fylgi Sjálf- stæðisflokksins og málgagna hans verið til þeirra mála á öll- um stigum útfærslunnar, sem áður hefur átt sér stað, svo ekki sé fastara að orði kveðið um af- stöðu þeirra, svo að slikt tal vekur andúð og tortryggni. „Batnandi manni er bezt að lifa," segir gamalt máltæki. Sama má segja um Sjálfstæðis- flokkinn og málgögn hans i þessu sambandi. Þvi ber vissulega að fagna, ef þeir menn bera nú gæfu til að standa að titfærslunni i 200 AAinnisvarði reist- ur í Mosfelissveit milur af heilum hug og dreng- skap. — En uggur situr þó i mörgum. Þeir trúa ekki á heil- indi Sjálfstæðisflokksins í meðferð þessara mála nú frem- ur en áður fyrr en þeir taka á þvi og fá rækilegri sannanir. fyrir hinu breytta hugarfari þeirra. — Þvi miður eru ýmsir váboðar á lofti i þeim efnum, sem benda i aðra átt. Yfir- lýsingár þeirra um umræður og samninga við erlendar þjóðir, sem hafa rányrkt fiskimið okkar fram til þessa eru eðli- lega sem fleinn i holdi allra.sem þekkja og muna sögu þess flokks 1 þessu helgasta hags- munamáli þjóðarinnar á undan- förnum árum, og öðrum málum þvi skyld, þar sem erlendar þjóðir hafa sýnt drottnunarhug sinn i okkar garð. Það er almenn skoðun, að þó utfærslan nú i 200 milur sé þyðingarmikil og lengra verði ekki gengið i þeim efnum, þá hafi hinir fyrri áfangar marg- falt meiri þýðingu fyrir llfs- hagsmuni islenzku þjóðarinnar og nýtingu þeirra auðlinda, sem fiskimiðin eru. Þegar minnzt er framkomu Sjálfstæðisflokksins og blaða hans við þeim málum á þeim tima, þarf engán að undra þó nokkurrar torgryggni gæti nú i þeirra garð, þegar þeir setja sjálfa sig i forustusæti þeirra mála. Er þess skemmst að minnast frá sl. hausti þegar ein af máttarstoðum Sjálfstæðis- flokksins krafðist þess að samið yrði við V-Þjóðverja um veiðar innan þeirra landhelgismarka sem nú gilda. Og fieiri dæmi mætti nefna i sömu átt. — öll undanlátssemi i þessum efnum er og verður i andstöðu við mikinn meirihluta þjóðarinnar. Að ganga með brigzl á aðra fyrir að vilja standa á þessum rétti sinum og þjóðarinnar fær engan hljómgrunn meðal þjóðarinnar. Þeir, sem búa i glerhúsi, ættu að fara varlega I þvi að kasta grjóti að öðrum." Minningarsjóður Kristinar Magnúsdóttur og Lárusar Halldórssonar skólastjóra var stofnaður við útför hans á s.l. ári, i þvi skyni að heiðra minningu þeirra mætu hjóna á viðeígandi hátt. Frú Kristin lézt 8. nóv. 1970, en Lárus skólastjöri þann 27.,marz 1974, og fór útför hans fram frá Lágafellskirkju, en jarðsett að Mosfelli. Þar voru samankomnir frænd- ur og vinir þeirra hjónanna, en einnig mikill fjöldi nemenda Lárusar heitins af þrem kynslóð- um. Lárus hóf kennslu i Mosfells- hreppi árið 1922, og kenndi sam- fleytt allt-til ársins 1972. Af þeim tima var hann skólastjóri þar til skólunum var skipt haustið 1966, en var stundakennari eftir það, meðan heilsan leyfði. Það er vafalaust mjög fátitt, að maður stundi kennslustörf isama sveitarfélagi i 50 ár, og nemendur Lárusar skipta áreiðanlega hundruðum, en um fjölda þeirra liggja ekki fyrir nákvæmar tölur. Heimiliþeirra hjóna stóð lengst af i þjóðbraut að Brúarlandi, og á timabili var þar heimavist. Nutu nemendur hans þar i rikum mæli góðs atlætis þeirra hjóna. Sjóðurinn hefur nú eflzt svo mikið, að ákveðið hefur verið að reisa þeim hjónum minnisvarða á skólalóðinni að Varmá, en frum- mynd að honum hefur sonur þeirra Ragnar gert, mjög smekk- lega. Þá hefur Reyni Vilhjálmssyni arkitekt verið falið að velja minnisvarðanum stað,en hann hefur séð um skipulag skóla- svæðisins. Minnisvarðinn er 2ja metra stuðlabergssúla með mörgum minni stuðlum umhverfis, og hef- ur efnj i þetta verið pantað og verður væntanlega til afgreiðslu á þessu ári. Vitað er, að enn hefur ekki náðst til allra þeirra, sem hug hafa á þvi að vera með, og er þessari frétt þess vegna komið á framfæri. Störf þeirra hjóna i Mosfells- sveit voru ekki eingöngu bundin við skólann og heimavistina, heldur einnig og ekki síður við félagsmálin, og var Lárus sistarf- andi að menningar- og félagsmál- um sveitar sinnar alla tið. Framlög i sjóðinn hafa borizt hvaðanæva af landinu og úr öðr- um heimsálfum, en nú er ráðgert að ljúka þessari söfnun og stefnt að þvi að ganga frá undirstöðum minnisvarðans i haust og reisa hann ú komandi vori. Eftirtaldir aðilar taka við framlögum i sjóðinn: Hjalti Þórðarson, Æsustöðum, Jón M. Guðmundsson, Reykjum, Guð- mundur Magnússon, Leirvogs- tungu, Haukur Nielsson, Helga- felli, Jón V. Bjarnason, Reykjum, Salome Þorkelsdóttir,. Reykja- hlíð, Tómas Sturlaugsson, Mark- holti 4, og skrifstofa Mosfells- hrepps, Hlégarði. Er olíulekinn úr tanknum? BH-Reykjavik. — Stefán S. Bjarnason, mengunarsérfræðing- ur hjá Siglingamálastofnuninni, veitti Timanum þær upplýsingar i gærkvöldi, að þessa dagana væri unnið að mælingum og prófunum vegna hugsanlegs leka úr ollu- geymnum I Hvalfirði, og lægju endanlegar niðurstöður þeirra rannsókna fyrir upp úr helginni. Hefðu verið tekin sýni úr tanknum, og einnig af ollu þeirri, sem lekið hefði niður, og yröi kannað til hlltar, hvort hún væri úr tanknum eða ekki. 16% bætast við Það mishermi varð i frásögn af vegaframkvæmdum SVerris Runólfssonar á Kjalarnesi, þar sem sagði frá upphaflegri kostnaðar- áætlun, að þess var ekki get- ið, að 16%, sem renna til skrifstofuhalds, verkfræði- þjónustu og i hagnað, bætast við sjálfa kostnaðaráætlun- ina, sem var 8,4 milljónir króna. Leiðréttist þetta hér með. Þessi grenitré eru gott dæmi um ástandið. Barrlaus og nöguð bíöa þau sins dóms, sem aðeins getur orðið á einn veg. Smávegis grænku vottar fyrir á trénu vinstra megin við miðja mynd, þar sem sjá má ljósa sprota á nokkrum greinum. _________________________________________.________ Greni- og furulús valda sfórspjöllum á barrtrjám Ógna trjágróðri á höfuoborgarsvæoinu BH-Reykjavik. — Ógnvaldur herjar greinitré og furu hér syðra og hefur kveðið svo rammt að þessu, að viða má sjá myndarleg- ustu grenitré brún inn að berki. i stað þess að skarta sinu fegursta, sigræna barri. Að sögn Hafliða Jónssonar garðyrkjustjóra Reykjavíkurborgar, gætir hér hvað verst áhrifa grenilúsar einnar örsmárrar, sem er sifellt að færast i aukana hér. Hún timgast ört og ógnvekjandi, og lirfurnar byrja strax að éta. Svo rammt kveður að þessu, að greni er viða stórskemmt, en öllu verri að sögn Hafliða, er þó furulúsin, sem er þegar orðin alvariegt vandamál i uppvaxandi nytja- skógi hérlendis. — En það er svo sem fleira en lúsin, sem veldur þvi, að við eig- um óhægara með trjárækt hér i borginni en fyrir norðan og austan, sagði Hafliði Jónsson. Það verður að taka með i reikninginn saltrokið að vetrin- uiíi, og einnig þá staðreynd, hversu erfiðlega trjánum gengur að svara uppgufun er þau ná ekki vatni úr moldinni vegna frosts. Það er allt annað inni i landi, eða i snjóþyngslunum fyrir norðan og austan, þar sem jörð nær ekki að frjósa. Þar leggst snjóbreiðan yfir og varnar þvi að frosttðnái langt niður, auk þess sem sólbráðin hjálpar trjánum að ná sér i vætu. — Við þetta bætist svo, að hita- dagar á vaxtatima trjánna — sem er frá miðjum mai og fram i miðjan júli — eru miklu fleiri fyrir norðan og austan, svo að skilyrði eru miklu verri fyrir trjá- rækt hér syðra en fyrir austan og norðan. — Til viðbótar þessu með greni- og furulúsina verturnð taka það fram, að liisin hefur verið mögnuð, sérstaklega upp á siðkastið. Það er hitastigið, sem hefur áhrif á þetta, og þessar lýs eru ekki einu skorkvikindin, sem hafa færzt I aukana hérlendis á siðustu árum, svo að hreinir meinvættir geta talizt, og nægir I þvi sambandi að nefna „Hvitu fluguna" i Hveragerði, sem orðin er ógnvaldur i gróðurhúsum þar. Við innum Hafliða eftir þvi hvaða fluga þett'a sé. — Hvita flugan er óhugnaður, sem leggur undir sig plöntur, — ótviræður skaðvaldur i öllum garðyrkjubúskap. Við spyrjum þá Hafliða að þvi, hvort ekki sé hægt að eitra fyrir þennan ófögnuð. — Já, það er þetta með eiturefnin — við fáum þau ekki nema i svo smáum stil og á takmörkuðu sviði. Það er til dæmis ómögulegt að fá sniglaeitur, og einnig er það mjög takmarkað, sem unnt er að fá til að vinna bug á arfa og öðru illgresi. Þetta kemur sér mjög illa. Ég tel, að hér riki alltof strangar reglur, sem gera okkur ókleift að berjast gegn illgresi og öðrum plágum — sérstaklega er skortur á sniglaeitri bagalegur fyrir okkur. Samanburður á greinum.Ljósi liturinn er grænn litur grenibarrsins, sá dökki er brúnn litur eyðileggingarinnar. Tlmamyndir: Róbert.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.