Tíminn - 26.10.1975, Side 28

Tíminn - 26.10.1975, Side 28
28 TÍMINN Sunnudagur 26. október 1975. Árni Benediktsson: Borqarleikhús Sfðast liðið vor skrifaði ég greinarstúf i Morgunblaðið um fyrirhugaða byggingu borgar- leikhUss. Ég þóttist hafa ástæðu til þess að ætla að fleiri en mér væri eftirsjá að þvi gamla og gööa menningarsetri Iðnó. Svo virðist þó ekki vera, flestum viröíst vera nákvæmlega sama,. hvoru megin hryggjar það liggur. Ég þóttist einnig hafa allgild rök fyrir þvi, að borgarleikhús yrði ekki leik- listarlifi i höfuðborginni til framdráttar, þvert á móti gæti það oröið til skaða. Látum það vera þó að rök min hafi ekki verið nógu sannfærandi. Hins vegar er þaö furðulegt, að ekki skuli vera gerð könnun á hugsanlegum áhrifum slikrar framkvæmdar á menningarum- hverfið, áður en framkvæmdir eru endanlega afráðnar. Það hlýtur að vera skýlaus krafa, að slfk könnun verði látin fara fram. Berlin hefur að undanförnu verið talin mesta leikhúsborg i heimi. Það er þó ekki alls kostar rétt. Tvöfalt fleiri Reykvikingar geta sótt leikhús i einu en Berlinarbiiar. tslendingar eru fámenn þjóð og verða að neita sér um margt. Við skulum sleppa veraldlegum gæðum eins og nothæfum þjóðvegum, en ræða þess i stað um menningar- leg gæði. Við höfum ekki haft efni á að halda uppi hæfilegum flutningi söngverka, okkar mörgu og ágætu söngvarar hafa átt fárra kosta völ hér heima, ekki ballett, rithöfundar okkar bUa við skarðan hlut, og tima- spursmál getur verið þangað til bókaiitgáfa verður fyrir alvar- legum hnekki, framgang lista- hátiðar hefur ekki verið unnt að tryggja i tæka tið, og þó er lista- hátið eitt hið merkasta, sem fram hefur komið i menningar- Hfi Reykjavikur um langt skeið. Kvikmyndalist er i algjörri niðurlægingu af fjárskorti. Fyrir höggmyndalist mætti svo sannarlega gera meira. Og þannig mætti lengi telja, verk- efnin blasa alls staðar við. Þaö hefur ekki verið mögulegt að veita leikstarfsemi úti á landsbyggðinni nægan stuðning og skortir þar mjög á. En i Reykjavik, þar sem fleiri leikhússæti eru að tiltölu en alls staðar annars staðar i veröld- inni, þar sem fleiri starfa nú þegar við leikhús að tiltölu en annars staðar þekkist, þar sem fleiri leikverk eru sýnd árlega en að flestir komist yfir að sjá, né hafi áhuga á að sjá, þar, einmitt þar á að bæta við. Þar, á þvi eina sviði islenzkrar menningar, þar sem að fullu hefur verið séð fyrir þörfum, þar á að bæta við. Það á að bera I bakkafullan lækinn. Það verður að lita svo á, að Reykvikingar hafi ekki áhyggj- ur af þvi' að taka á sig rekstrar- kostnað borgarleikhúss. Það hefur að visu aldrei komið fram, að rekstrarhalli hússins, sem greiddur verði úr borgar- sjóði, muni nema 150 milljónum króna á ári á núgildandi verð- lagi, eða um 9 þúsund krónur á hverja fimm manna fjölskyldu, enda hefur enginn um það spurt. Leikfélag Re'ykjavíkur og borgarstjórn hafa af slóttug- heitum slegið á frest að gera rekstrarsamning, til þess að losna undan þvi að nefna tölur. Engu að siður liggur það alveg ljóst fyrir, að rekstrarhalli leikhUssins hlýtur að verða greiddur úr borgarsjóði, það-er engum öðrum til að dreifa. Hins vegar hefur verið bókað i borgarstjórn að bygging leikhUssins verði ekki til þess að draga úr öðrum framkvæmd- um. Það á væntanlega við um rekstrarkostnaðinn lika, annars væri bókunin hrein blekking. Þvi mun kostnaðurinn við borgarleikhúsið verða viðbót viðþá skatta, sem fyrir eru, ein- hvers staðar nálægt 7 þúsund krónum á ári á hverja fimm manna fjölskyldu. Það verður að Hta svo á, að Reykvíkingar hafi samþykkt þessa skatt- heimtu, þeir hafa nú i sumar haft tækifæri til þess að mótmæla henni. Það hafa þeir ekki gert, og að sjálfsögðu eru mótmæli eftir á markleysa. Það er gleðilegt, að Reykvíkingar skuli fUsir til þess að taka á sig aukna skattbyrði vegna menningarmála, en vissulega má nota það fé betur en til byggingar borgarleikhUss. ÞjóðleikhUsið er að miklum meirihluta sótt af Reykviking- um og fólki Ur næstu byggðar- lögum. Ef Reykjavíkurborg er þess albuin að sjá borginni fyrir fullnægjandi leiklistarstarfi, eins og virðist vera, er ástæðu- laust annað en rfkið dragi sig i hlé á þeim vettvangi. Það er ekki hlutverk rikisvaldsins að standa að ofgnótt á neinu sviði, enda um næg önnur verkefni að ræða, verkefni sem kalla á auk- ið fjármagn. Rikið ætti þvi að afhenda Reykjavikurborg ÞjóöleikhUsið til rekstrar. Það fjármagn, sem rikinu sparaðist á þennan hátt, ætti að nota til eflingar leiklistar Uti á lands- byggðinni. Jafnframt þvf gæti rikið lagt nokkurt fé til kvik- myndagerðar árlega og stuðlað að þvi að hér rlsi'upp visir að óperu. Hugsanlega gæti rikið einnig hugað að fleiri menningarverkefnum, sem fram að þessu hafa verið sár- lega vanrækt. Vaka eða víma „Brýnna aðgerða er Hvers þarf? þörf". Alþýðublaðið hefur nýlega birt greinaflokk um „málefni ofdrykkjumanna strætisins." Honum lauk 15. okt. með grein, sem var kölluð: „Brýnna aðgerða er þörf." Höfundur telur stórskömm að þvi, hvernig ástatt er. Honum þykir skilningur alrnennings mjög takmarkaður. Vanrækt sé að hafa strangt eftirlit og aðhald með mönnunum, þegar' þeir koma Ur meðferð. Flestir geti þeir hins vegar með góðu að- haldi snUið baki við áfengis- neyzlunni, hafið störf og orðið á- byrgir þjóöfélagsþegnar. Þvi þurfi almenningur að taka höndum saman gegn þessu vandamáli og krefjast skjótra aðgerða. Höfundur tekur það fram, að þetta sé ekki skrifað til að finna „einhverjar stórsnjallar Ur- lausnir," heldur til að „upplýsa og sýna fram á neyðina." Mér skilst, að hann ætlist til þess að almenningur vakni nU til aö krefjast, og þá á væntanlega að krefjast aðgerðanna af þjóðfé- laginu. Hvað er þjóðfélagið? Það ert þU og ég og allir hinir. En hér er ekki talað um að við eigum að krefjast neins af okkur sjálfum. Hvað þurfa þessir nauðstöddu menn? Þeir þurfa fyrst og fremst áfengislaust umhverfi. Þeir þurfa umhverfi eins og fylgir bindindissemi og bindindismonnum. Það er hverju orði sannara, að skiln- ingur almennings á þvi virðist vera næsta takmarkaður. Þvi er likast sem menn ráfi I vimu, en haldi ekki vöku sinni. Lögregluþjónsstaða Laus er til umsóknar staða eins lögreglu- þjóns i lögregluliði Kópavogskaupstaðar. Umsóknarfrestur um stöðuna er til 15. nóv. 1975. Nánari uppiýsingar gefur yfirlögreglu- þjónn. Alþýðublaðið ýkir ekki neyðina. Vlst er skjótra aðgerða þörf. En hafa menn trU á þvi, að reynt sé að koma upp bannlandi með drykkfelldri þjóð handa þessu fólki? Það yrði einskonar þurrkvi — áfengislaus vand- ræðamannanýlenda. Er ekki reynandi að skilja samhengi atvikanna? Er ekki thnabært að athuga um þátt okkar sjálfra i þvi þjóðfélags- ástandi, sem veldur þessum dapurlegu örlögum? Er nU ekki rétt að gera kröfur til sjálfra sin — mannsæmandi kröfur, eins og stundum er sagt? Eða sæmir það mönnum að mynda siðspill- andi þjóðfélag? , Viljir þU verða til góðs i þessum efnum, þá gengur þú til liðs við þá, sem hafa umhverfi sitt áfengislaust. H.Kr. & SKIPAUTCiCRB RIKISINS AA.s. Ésja fer frá Reykjavlk föstudag- inn 31. þ.m. austur um land i hringferð. Vörumóttaka: Mánudag, þriðjudag og mið- vikudag til Austfjarðahafna, Þórshafnar, Raufarhafnar, Húsavikur og Akureyrar. Hluti af blómstursaumuðum samfellubekk. Samfelluna saumaði Guðrún Skúladóttir fógeta Magnússonar. Frá lokum 18. aldar. Marglitt ullarband: dökkblátt, ullarklæði, Þjms. Húsfreyjan nýkomin út — Einnig ný handbók saumakver meo ísienz SJ-Reykjavfk. Nýlega kom Ut þriðja tölublað Húsfreyjunnar á þessu ári, en Utgefandi ritsins er Kvenfélagasamband Islands. I ritinu segir Sigriður Thorlacius formaður Kvenfélagasam- bandsins frá jafnréttisráðstefnu Sameinuðu þjóðanna i Mexikó i sumar. Þar eru einnig kaflar Ur erindi Evu Kolstad á hátlðarfundi kvennaársins I Reykjavik 14. jUnl, sem hUn nefndi Sameinuðu þjdðirnar — kvenréttindi — kvennaár. Anna Snorradóttir hefur ritað grein I blaðið, sem á erindi á þessum árstíma — Börnin okkar og skólarnir — Þegar skóli hefst. Bjarni Bjarnason læknir skrifar um reykingar qg hættuna af þeim. Birtar eru myndir og sagt frá handavinnusýningu afskekktra svæða á Norðurlöndum, sem haldin var hér i sumar og siðan hefur verið I Grænlandi og fór Sigriður Haraldsdóttir með henni þangaö. Fimm br'auð og tveir fiskar um mataræði og kum útsaumsgerðum nefnist grein Vigdisar Jóns- ddttur um matarvenjur rikra þjóða eða sóunarlanda eins og hUn nefnir þær til aðgreiningar frá þróunarlöndum. Manneldisþáttur Kristjönu Steingrimsdóttur er að þessu sinni um kartöflur og fylgja hon- um margaruppskriftir af góðum kartöfluréttum. Þá er heimilisþáttur og ýmislegt fleira efni er I blaðinu. Nýlega kom Ut á vegum Kven- félagasambandsins bæklingur um nUtíma mataræði, en áður hafa verið gefnar Ut ýmsar hand- bækur i formi smárita, sem koma sér vel á hverju heimili. í næstsíðasta hefti HUs- freyjunnar, sem kom Ut i sumar, birtist saumakver, sem . Elsa E. Guðjónssonhefur tekið saman. Þar eru sýndar og skýrðar Is- lenzkar Utsaumsgerðir, en svo sem Elsa segir f formála hafa is- lenzku Utsaumsgerðirnar mjög orðið að þoka fyrir tizkusporum nUtímans, þótt áhugi sé nU tals- verður á islenzkum mynstrum. Sigriður Thorlacfus ritar um kvennaráðstefnuna I Mexikó I nýjasta hefti Húsfreyjunnar. Zókalotorg f Mexikóborg.

x

Tíminn

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.