Tíminn - 03.12.1975, Blaðsíða 13

Tíminn - 03.12.1975, Blaðsíða 13
Miövikudagur 3. desember 1975. TÍMINN 13 >n.........llllliiiilnií Lif og starf konunnar Fimm barna móðir og margra manna husmóðir, gift bónda í sveit, sendi Landfara eftirfarandi linur: „Kom þú sæll, Landfari góð- ur. „Margt hefur mig langað til að skrifa um, til að leggja orð i belg um eitt og annað, en ekki komizt á blað hjá mér. Varla veit ég, hvað ég ætti helzt að velja af þvi, sem ég hefði viljað biðja þig að birta. Ég held þó að lif og starf kon- unnar verði fyrir valinu. Þvi að þær munu i reynd ráða mestu um þróun mannlifs og þjóðlífs i framtiðinni. Þeirra afstaða hefur ætíð verið og mun ætið veröa undirstaðan, þó að hún fari leynt. Vonandi munu þær i framtiðinni verða kjarkmeiri til opinberra átaka —þar sem þess er þörf — án þess þó að þær þurfi að lifa einlifi. Að minu viti ættu karlmennirnir að fagna þvi, að konurnar vilji takast á við vandamál þjóðarinnar utan veggja heimilanna. Þeirra li'f tel ég að myndi verða mun inni- haldsrikara, ef þeir tækju virk- an þátt i heimilishaldinu og barnauppeldinu. Þeir myndu fá „jarðsam'band". Það hlýtur að vera aðalatriðið að karlkyn og kvenkyn standi einhuga saman frá vöggu til grafar, þekki vandamálog viðfangsefni hvort annars og bæti hvort annað upp, • hafi hæfileikann að leiðarljósi i samskiptum sinum. Þróunin tekur sinn tima, og þyngst á metunum mun það verða, ef við mæðurnar ölum syni okkar upp sem góða félaga okkar i ölium okkar störfum, sem nauðsynleg eru f daglegu lifi i kringum tilveru hverrar einstakrar manneskju. Þessari öfgafullu þjónustu við karlkynið, þyrfti að breyta. Ef mæðurnar ala syni sina upp við þá siði að rétta þeim allt upp i ándlitið, þrifa allt upp eftir þá, laga allt sem aflaga fer, pressa buxurnar og bursta skóna þeirra fram a'ð giftingaraldri, hvernig er þá hægt að búast við að þeir verði eftirsóknarverðir lifsförunaut- ar? (Sjaldgæfara er að dætur'n- ar séu aldar svona upp, en sizt betra). Látum börnin hjálpa til ísm frá frumbernsku, leyfum þeim að fylgjast með allri lifsbaráttu þeirra fullorðnu. Þá munu þau verða færari um að axla sinar byrðar þegar mest á reynir. Vili karlmaðurinn láta gera sig út til þess að vinna fyrir peningunum, og konan sé svo ein um að velja og hafna, hvernig úr þeim spilast? A kon- an að vera algjörlega háð þeim manni, sem hún giftist? Ef hún hefur vit og vilja til að starfa og móta sitt þjóðfélag utan veggja heimilisins, hverjum er það þá i óhag? Fáum mun sennilega þykja, að sú kona geti búizt við að aðrir þjóni henni með mat og þvotta, þó að mörgum þyki sjálfsagt að karlmaðurinn njóti sliks. Ég les oftast „Landfara" og sé þar ýmislegt umhugsunar- vert. Þar hef ég lesið ýmislegt skrifað af H.Kr. Mér þykir gaman að lesa það, sem hann skrifar, bæði i „Landfara" og annars staðar i blaðinu. En mér finnst, að hann hljóti að vera „gerðurút" af kvenmanni, fyrst hann hefur tima til að skrifa svona mikið. Þetta segi ég Ut frá hugsunum minum um það, sem hann skrifar i „Landfara" þriðjud. 18. nóv. sl. Ég er sko sveitakona og langar að segja mitt á lit á þessum skrifum hans og fyrri bréfritara viðvikjandi ráðskonum, bændúm og sveita- konum. Unglingar 16-18 ára, sem ráðnir eru til starfa i sveit, fást ekki fyrir minna en 40-60 þúsund á mánuði, auk fæðis, husnæðis og þjónustu. Störf ráðskonu eru alltaf miklu tima- frekari en þessara unglinga. Þær þjóna sér sjálfar og borða yfir leitt minna. Auk þess tel ég þær bera ábyrgðarmeira starf. 20 þúsund krónur á mánuði er þvi alltof litið kaup fyrir þær að minu mati. Laun sveitakvenna eru óafsakanlega smánarleg. Hún fær ekki sama kaup fyrir sömu vinnu á hverja unna klst., eins og maðurinn sem vinnur með henni (hvort sem það er 60 ára eða 18 ára karlkyn), þegar hUn fer „út" til að vinna að „framleiðslustörfunum". Hún verður alltaf að sjá um að gefa öllum mat á matmálstimum, þó að hún komi dauðþreytt inn Ur „Utiverkunum". Heimilishald á sveitaheimili er alls ekki sambærilegt við heimilshald f kaupstað. Það er ekkert einkaheimili. Konan verður að taka i fæði, hUsnæði og þjónustu alla, sem starfa við bUið. Þetta er samtvinnað at- vinnurekstrinum. Þóaðþaðsé á engan hátt metið að verðleik- um. Hvernig er það á fiskibát, ef kona skipstjórans fer með og sér um matargerðina, fær hún ekki sinn hlut af ágóðanum, rétt eins og aðrir skipskokkar? Svo sannarlega er illa búið að bændastéttinni i heild, en þó verst að þeim yngri. Starfs- framlag og verðmætasköpun barna, unglinga og eiginkvenna bændanna er að minu viti hreint ekki reiknað með við verðlagningu landbúnaðar- afurða. 1 þau 14 ár sem ég hef verið hUsmóðir i sveit, hef ég haft (lauslega talið i huganum) yfir 50 manns af vandalausu fólki á minu heimili, i lengri eða skemmri tima. Og liklega álika marga menn i fæði af og til — menn sem koma i tiltekin verk i nokkra daga eða bara einn dag. 1 lögfræðibók hef ég lesið, að konu sé ekki skylt að vinna við atvinnurekstur eiginmanns án sérstakra launa. Flestar konur i sveit eru sivinnandi allan ársins hring frá morgni til kvölds, Uti eða inni eftir árstiðum og aðstæðum. SU vinna skapar verðmæti fyrir þjóðarheildina. Þær eiga að fá að ráða til hvers þeim er varið. Til hvers myndu þær nota sinn hlut? Kaupa sér heimijistæki eða heyvinnutæki, nokkrar kindur eða kU, byggja eða lagfæra, rækta eða girða, kaupa hUsgögn eða teppi, fara i siglingueða suður á Hótel Sögu? Já, vel á minnst, hvað skyldu þær vera margar sveitakonurn- ar, sem hafa gist á hótelinu, sem þær byggðu? Karlmenn eru allsráðandi i öllu viðvikjandi málefnum land- bUnaðarins, þóað vinnuframlag kvennanna sé eflaust 1/3, ef ekki 1/2 af vinnunni á sveita- heimilum. Það er timafrekt að skrifa svona, þegar maður þarf sifellt að sinna börnum og sjá um máltiðir (3 aukamenn nUna i 3 daga). Ég vona samt að þetta sé ekki mjög sundurlaust af- lestrar. Með fyrirfram þökk fyrir birt- inguna." Munir á jólabasar Sjálfsbjargar. Jólabasar Sjálfsbjargar BH-Reykjavfk. - Sjálfsbjörg, fé- lag fatlaðra i Reykjavik heldur jólabasar til ágóða fyrir hina margvislegu starfsemi Sjálfsbjargar, i Lindarbæ sunnudaginn 7. desember nk. og hefst hann kl. 14.00. Að venju er hið fiölbreyttasta Urval muna á jólabasar Sjálfs- bjargar, og má sjá nokkra þeirra á meðfylgjandi mynd. Er ekki að- eins um eigulegt Urval fegurstu muna að ræða, heldur skal það lika haft hugfast, hversu þarft ,og gott málefni þeir styðja, sem leggja leið sina til að verzla á jólabasarnum i Lindarbæ á sunnudaginn. Ráðstefna um kjaramál námsmanna Nýlega var haldin i Arnagarði i Reykjavik ráðstefna tólf náms- mannasamtaka um ýmis kjara- mál námsmanna. Bar þar hæst námslánin, eins og er að vaenta eftir atburði siðustu vikna. Einnig var mikið fjallað um fagmenntun (verkmenntun) og aðbUnað h'enn- ar. Á ráðstefnunni voru fulltrUar hinna ýmsu hópa 3600 umsækj- enda um námslán, en heildar- fjöldi félaga i þessum 12 náms- mannasamtökum er á niunda þUsund. Þá mættu á ráðstefnunni fulltrUar frá ASf og BSRB, og urðu frjóar umræður um sam- skipti námsmanna og verkalýðs. Voru menn einhuga um gildi áframhaldandi samstarfs og samstöðu námsmannahreyfingar og verkalýðshreyfingar. Nokkrar ályktanir voru gerðar á ráðstefn- unni varðandi fyrrgreind mál, og, einnig lýsti ráðstefnan yfir stuðn- ingi við Utfærslu landhelginnar og varaði við samningum við út- lendinga. Vélsleði Johnson 21 litið notaður. Upplýsingar í AAark- holti 11, AAosfellssveit, simi 66121. Saga Reykja- víkurskóla SAGA Reykjavikurskóla I er fyrsta bindi af tveggja til þriggja binda verki um sögu skóla þess, sem fyrst var nefndur Hinn lærði skóli i Reýkjavfk, siðar Hinn al- menni menntaskóli i Reykjavik og loks Menntaskólinn i Reykja- vík. Þetta fyrsta bindi, sem hlotið hefur undirtitilinn Nám og nemendur, er ofið úr tveimur þáttum. Annar er ritgerð, sem Kristinn heitinn Ármannsson rektor tók saman um reglugerðir skólans og nám i einstökum greinum fram til 1946. Hinn þátt- urinn er safn mynda af nemendum skólans á árabilinu 1869-1975, sem Heimir Þorleifsson cand. mag. hefur náð saman og nafnsett með aðstoð fjölmargra nemenda skólans eldri og yngri. Þá hafa rektorarnir Einar MagnUss. og Guðni Guðmunds- son samið kafla um reglugerðir skólans eftir 1946. I þessu bindi eru enn fremur skrár um kennara skólansi'hverri grein frá upphafi, ogþar eru margar myndir af kennurum, kennslutækjum og kennslubókum. Þá eru nokkrar Faunumyndir af „inspectorum". Ritverkið um sögu Reykjavik- urskóla er gefið Ut af Sögusjóði Menntaskólans i Reykjavik, sem flestir afmælisstúdentar stofnuðu vorið 1974 og allir afmælis- stUdéntar 1975 styrktu m jö'g veru- lega. í stjórn sögusjóðs eru Guðni Guðmundsson rektor, ólafur Hansson prófessor og Þorbjörg BjarnarFriðriksson M.A., en hún var tilnefnd af stofnendum sjóðs- ins. BókaUtgáfa Menningarsjóðs hefur aðalumboð fyrir ritverkið og sér um dreifingu þess, en rit- stjóri er Heimir Þorleifsson. Mjög hefur verið vandað til allrar gerðar bókarinnar um sögu Reykjavikurskóla, og hefur Helga B. Sveinbjörnsdóttir aug- lýsingateiknari séð um Utlit hennar og teiknað skýringa- myndir. Bókin er sett og bundin i prentsmiðjunni Hólum en offset- prentuð i prentsmiðjunni Grafik. Bókin er 296 siður að stærð og i stóru broti og i henni eru hátt á fjórða hundrað myndir og teikningar. Heimildaskrá og nafnaskrá stUdentsmynda fylgja, og eru i nafnaskránni rumlega 6100 nöfn. í siðari bindum af sögu Reykjavikurskóla verður fjallað um skólalif og skólavenjur, félagslif, skáldskap og leiklist i skólanum. Þar birtast myndir úr sktílalifinu, bekkjarmyndir og margt fleira. Tekið er við áskrif- endum að verkinu á afgreiðslu Bókautgáfu Menningarsjóðs að Skálholtsstig 7 og fá áskrifendur fyrsta bindi með verulegum aí- slætti. Kaupum rjúpur hæsta verði Upplýsingar í síma 10151 og 1-13-21 Aðalfundur Byggingasamvinnufélags Kópavogs verð- ur haldinn þriðjudaginn 9. desember kl. 8.30 að Álfhólsvegi 11 (Þinghóli). Dagskrá: Verijuleg aðalfundarstörf. Stjórnin. Selfossbúar Selfossbúar Áð gefnu tilefni, skal vakin athygli á, að samkvæmt ákvæðum heilbrigðisreglu- gerðar þarf löggildingu heilbrigðisnefnd- ar á húsakynnum, sem ætluð eru til: Reksturs hárgreiðslu-, rakara- og hvers konar snyrtistofa. Tilbúnings, geymslu og dreifingar á mat- vælum og öðrum neyzluvörum. Matsölu, gisti- og veitingahússtarfsemi. Skólahalds. Reksturs barnaheimila. Ennfremur sjúkrahúsa og annarra heil- brigðisstofnana. Iðju og iðnaðar. Umsóknir skulu sendar heilbrigðisnefnd áður en starfrækslan hefst, og er til þess mælzt að hlutaðeigendur hafi þegar i upp- hafi samráð við heilbrigðisnefnd um undirbúning og tilhögun starfseminnar um allt er varðar hreinlæti og hollustu- hætti. Heilbrigðisnefnd Selfosshrepps.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.