Tíminn - 12.01.1979, Blaðsíða 8

Tíminn - 12.01.1979, Blaðsíða 8
Föstudagur 12. janUar 1979 á víðavangi Bragð er að... Arni Gunnarsson, ritstjóri Al- þýðublaðsins og alþingismaður, ritar á forsiðu AlþýOublaOsins i gær átakanlega kveinstafi sina vegna þess aO ,,sumir" þing- menn Framsóknarflokksins hafa leyft sér aO gagnrýna framkomu og tillögugerO Al- þýOuflokksþingmanna á undan förnum vikum og mánuðum. ÞaO er alveg greinilegt af skrifi Arna aO þessi gagnrýni hefur hitt 1 mark, og inætti ef til vill segja aO bragO er aO þá barniO finnur. Arni heldur þvl fram I grein sinni aO gagnrýnin á framkomu hinna „ungu" krata staOfesti rétt vinnubrögO þeirra, og ekki siOur þá hinn góöa ásetning. Um ásetninginn þarf I sjálfu sér ekki aO fara mörgum orð- um, og sjálfsagt er þaO aO hinir „ungu" kratar telji sig sjálfir eiga I hetjulegri baráttu viO vonda menn. Sjáfsagt er þaO aO margt hafa þeir boriO fram sem til framfara og farsældar horfir, og hefur satt aO segja ekki vant- aO aO Framsóknarmenn tækju slikum hugmyndum þeirra vel. Það hefur margoft komiO fram, og má I þvl efni minna á um- mæli forsætisráðherra ólafs Jó- hannessonar á Alþingi um „frumvarp" krata um „jafn- vægisstefnu" I efnahagsmálum, og fjölmörg ummæli I forystu- greinum TiMANS hafa hnigið I þessa sömu átt. ÞaO er þvi hreinasta nióöur- sýki hjá Arna Gunnarssyni þeg- ar hann vill ekki viO þaO kannast aO vel hafi veriö af hálfu Fram- sóknarmanna tekiO I margar til- lögur „ungra" krata. Þrjú atriði t þessu efni er einkum á þrju atriOi að Iitá. — i fyrsta lagi er það einu sinni svo einkennilegt að hinir „ungu" kratar hafa etið upp nokkur meginatriði þeirra sjónarmiöa sem fram koma I ályktunum siðasta flokksþings Framsóknarmanna, að þvl er að efnahagsmálum lýtur. Var annars von en að Framsóknar- menn tækju þessum sinnaskipt- um „ungra" krata vel? Var annars von en að Framsóknar- menn fögnuðu þessu I sjálfu sér enda þótt þeir samtimis bentu fólki á sýndarmennskuna, upp- hlaupsþörfina og minntu á þann málflutning sem þessir sömu „ungu" kratar hafa viðhaft um Framsóknarmenn upp til hópa á umiiðnum árum? — t öðru lagi er viðeigandi að minnt sé á það að vinur er sá er til vamms segir. Framkoma og tillögugerð „ungra" krata á Al- þingi á siðustu mánuðum hefur veriO meO óllkindum aO afskap- lega mörgu leyti. Þeir hafa komiO fram með illa soðnar til- Arni Gunnarsson lögur og frumvörp á siðustu stundu. Þeir hafa margbrotið gert samkomulag um afstöðu til mála og um afgreiðslu þeirra. Þeir hafa virt slna eigin flokks- leiðtoga að vettugi, en til þeirra hefur að sjálfsögðu verið leitaO af hálfu annarra flokka um formlegt samkomulag um mál. Þeir hafa dregið umræður á landinn með marklitlu gaspri. Og þannig mætti lengi telja. Það má hiklaust fullyrða að liinir „ungu" kratar hafa aftur og aftur tafið eða jafnvel hindrað framgang „góðra" mála á Alþingi með framkomu sinni, —jafnvel mála sem þeir I orði kveðnu hafa viljað beita sér fyrir sjálfir. Er von á oðru en að málefnalega sinnaðir menn, og menn vanir skipulegum störfum Alþingis og flokka I þvi skyni að sem bestum árangri verði náð á sem skemmstum tima, — er von á öðru en að þessir menn bendi fólki á öngþveitið og vitleysuna sem af þessu látæði „ungra" krata hefur stafað? — í þriðja lagi er loks komið að ýmsuin málefnum hinna „ungu" krata sem ósamkomu- lag hefur verið um. Það er vita- skuld mála sannast að hinir „ungu" kratar verða ekki taldir vinstrisinnaðir menn án mikilla fyrirvara. Margt i hugmyndum þeirra og tillögum á reyndar fyrst og fremst hljómgrunn meðal Ihaldsmanna, enda hefur ekki staðið á þvl hjá SjáfstæOis- mönnum aO þeir minntu kjós- endur á þaO aO „ungir" kratar væru aO „svlkja" meO þvl aO styOja núverandi rikisstjórn. Þykjast friöhelgir Er þess nú t.d. aO vænta aO „ungir" kratar geti haldlO áfram svivirOingum sinum um samstarfsflokkana án þess aO nokkurt svar berist þeim aftur? Er þess aO vænta aO Fram- sóknarmenn sitji undlr þvl aO vera kallaOir „verðbólguflokk- ur" ofan á allar aOrar áralangar skammir og svivirOingar, — þegar þaO er ljóst aO Fram- sóknarflokkurinn hefur barist fyrir róttækustu aOgerOunum gegn óOaverObóIgunni allt frá þingrofinu 1974? Er þess að vænta að Fram- sóknarmenn bara silji og þegi þegar „ungu" kratarnir ætla nú að fara að núa Framsóknar- flokknum þvl um nasir að for- ystumenn hans hafi lagt kapp á að ná fótfestu og viðspyrnu I stjórnarsamstarfinu til þess aO geta siOan lagt til atlögu viO óðaverðbólguna? t fullri einlægni verður þess krafist af Arna Gunnarssyni og öðrum „ungum" krötum að þeir sýni þó ekki væri nema litla örou af af sanngirni, ef þeir ætlast til þess aO aOrir geri sllkt hiO sama. Og þaO vantar ekki aO „ungir" kratar gera fyllstu kröfur til allra annarra en sjálfra sln. Að skamma komma Arni Gunnarsson kemst auO- vitaO ekki svo frá grein sinni um Framsóknarmenn aO hann saki Jþá ekki lika um aO lúta AlþýOubandalaginu. Arni gerir meira. Hann ráðleggur Fram- sóknarmönnum að fara nú að skamma kommana. Hann hefur greinilega ekki fylgst vel með, hvorki á siðasta kjörtlmabili né nú á siðustu mánuðum. Hvað svo sem um Alþýðu- bandalagið verður sagt, þá verður Arni Gunnarsson þó að skilja það að vinnubrögð þess eru ekki með þeim hætti sem „ungir" kratar hafa viðhaft til að glutra niður sinum nialum. En þar með er hreint ekki sagt að Alþýðubandalagið sé gott við að eiga i samstarfi með öllum þess yfirboðum, áróðursbrögð- um og yfirlýstum fjandskap við ábyrgar lausnir á vandaniálum þess þjóðskipulags sem hér er og yfirgnæfandi meirihluti þjóð- arinnar styður. Það er annað mál, að orð Arna Gunnarssonar lýsa mesta vandamálinu I stjórnarsam- starfinu, en það er sú mikla úlfúð og samkeppni sem rlkir inilli krata og komiua, þar sem einskis er Iátið ófrestað að koma' hiiiuin aOiIanum i klipu. Og þótt Arni hVetji Framsoknarmenn til aO taka þátt I þeim „sand- kassaleik" þá verOur honum ekki kápan úr þvi klæOinu. Þann stráksskap geta kratar og kommar átt einir. Framsóknarmenn hafa öðrum störfum að sinna og öðrum skyldum að gegna. JS Borgarstjórn 0 ins og þ.m. prentun kortanna þar til ráöinn hefði verið forstöðu- maður þróunarstofnunar en hann væri framkvæmdastjóri skipu- lagsnefndar. Þá lagði Siguröur fram eftir- farandi breytingartillögu frá meirihlutanum i borgarstjórn: „Borgarstjórn Reykjavíkur sam- þykkir að flýtt veröi sem unnt er staðfestingu endurskoðaðs aðal- skipulags Reykjavikur. Borgarstjórn álltur ekki tima- bært að hefja prentun land- notkunarkorta þar sem ýmsum undirbuningi til staðfestingar skipulagsins er ekki lokio. Ennfremur telur borgarstjórn rétt aö beðið sé ráðningar nýs for- stöðumanns þróunarstofnunar og honum gefinn kostur á að kynna sér aðalskipulagið og hafa-um- sjón með þvi að endanlegum frá- gangi þess veröi lokið með staðfestingu i huga". Slðar við umræöu þessa máls Sólaóir HJÓLBARÐAR TIL SÖLU FLESTAR STÆRÐIR A FÓLKSBlLA. DARÐINN ÁRMÚLA 7 SlMI 30501 Hvolpur 3ja mánaða fallegur hvolpur fæst gefins. Upplýsingar i simum 91-82045 og 91-38912 íE^Hjj Auglýsingajdeild Tímans sagöi Sigurður Harðarson for- maður Skipulagsnefndar Reykja- vlkurborgar að ekki væri stætt á þeim vinnubrögðum sem sjálf- stæðismenn legöu til. Núverandi meirihluti hefði tekið við skipu- lagsmálum Reykjavikurborgar sem flakandi sári enda hefði ekki verið unnið skipulega að skipu- lagsmálum I Reykjavik. I lok umræðunnar fór fram at- kvæðagreiðsla og var tillaga meirihlutans samþykkt með átta atkvæðum gegn sjö atkvæðum sjálfstæðismanna. o Vandi þessirgagnrýnendur á skapandi atvinnuvegi fyrir þá sem land- búnaðinn yfirgæfu og þeir virðast tala um bændur sem réttlausa þegna sem hægt sé að ráðstafa eftir duttlungum valdahafa á hverjum tínia. Sá hópur sem heldur fram þessari stefnu, er sem betur fer ekki fjölmennur en hávær. Hon- um er til að svara að flest öll örreitiskotog smábýli hafa beg- ar farið i eyði eða ýmist verið lögð undir afrétti eöa önnur býli enda hefur bændum fækkað mjög án sérstakra ráðstafana undanfarin ár eOa sem næst cinii bóndi hætt búskap á hverj- um 60 klukkustundum. Þessari fækkun mun halda áfram án sérstakra aögerða en hættan er sú að fækkunin verði svo ör að sum byggöarlög falli alveg I auöri. BUstærðin er kapituli út af fyrir sig. Má með sanni segja að enginn geti gert öllum ul hæfis I þvi efni. Eins og áður er aö vikið er bændum og leiðbeinendum þeirra legið á hálsi fyrir að hafa ekkistækkað búin meiraen gert hefur verið en á hinu leitinu eru aðrir sem álasa bændum fyrir að hafa stækkað bUin og kenna ráðunautaþjónustunni um það. Þessir aðilar telja alla offram- leiðslu og annan vanda i land- búnaði stafa af þessum stórbii- um. Báðir þessir liópar vaða i villu. Það er f jarstæða aö ráöu- nautar hafi mjög hvatt tíl stækkunar búa heldur hafa þeir hvatt til hagkvæmni I búrekstri og að hver og einn ætti að haga bústærð eftir þvl sem honum væri hagkvæmast með hliðsjón af jarðnæöi, dugnaöi, vinnuafli innan fjölskyldu og ekki sist eftir því hvort hann ætlaði að hafa allar tekjur af landbúnaði eöa stunda jafnhliða vinnu utan heimilis eða hlunnindi. Búreikningar hafa sýnt að sum stærstu búin bera sig sist betur en meðalbú og minni bú en þaö þótt flestir hafi jafnbesta afkomu af fjárbúum með um 400 fjár og kuabUum með um 30 kýr. En enginn má stara á meðalbu- ið sem óbrigðula lausn við allra hæfi. Sumir komast vel af á litl- um búum en aörir þurfa stærri bú til þess að ná sömu afkomu. Þeir síðarnefndu eru oft eyöslu- samari og verja meiru I aðföng skulda meira o.s.frv. En tveir bændur meö svipaðar aðstæður og jafnstóra fjölskyldu geta hægíega veno svo ólikir að gerð og llfsviöhorfi að annar þurfi helmingi stærra bii en hinn til þess að fullnægja starfsþrá sinni og atorku og löngun til að afla mikils. Sá með minna búið er ef til vill ekki eins mikiö hraustmenni til erfiðisverka og kýs ef til vill að hafa fleiri tóm- stundir en hinn og láta sér nægja minni eyðslueyri. Bæði sjónarmiðin eiga rétt á sér og það má ekki reyra alla niöur á klaf a meðalmennskunn- ar. Vandaverk fyrir höndum Verði aö bestu manna yf irsýn engin úrræði betri en minnka framleiðsluna I hinum hefð- bundnu biigreinum og jaf nframt eigi að halda byggð sem minnst skertri og tryggja bændum viöunandi tekjur, þá er mikið og vandasamt verk fyrir höndum. Fyrsta sporið yrði þá að koma I veg fyrir aukna framleiðslu i þessum bUgreinum á hverju býli á landinu, nema ef alveg sérstæðar ástæður eru fyrir hendi t.d. nýbyrjandi sem enn hefði mjög litiö umleikis. Eftir að framleiðsluaukning á mjólk og sauðf járafurðum hefði verið stöðvuö kemur aö niður- færsluleið. Er þá um tvær stefn- ur að vélja. önnur er sU sem sjömantiaiiefiidarírumvarpiö gerir mögulega I sambandi viO skipulagsbreytingar I land- búnaOi: aO semja viO einstaka bændur um samdrátt f þessum búgreinum, annaO hvort gegn þóknun eOa t.d. meO aOstoO til aO taka upp aukabúgreinar eOa jafnvel leita vinnu utan heimilis, þ.e. komast á launa- skrá hjá einhverju iOnfyrirtæki eOa þjómistuaOila og minnka þá bUiO verulega þótt jörOinni sé haldiO I byggO. Hin aðferðin yæri aO setja alls herj arf ramleiðs hi kvóta fyrir hvert lögbýli og ein- stakling á m jólkur og kjötfram- leiðslu miðað við riflegar innan- landsþarflr og rlkið tryggöi hverjum fullt framleiðslu- kostnaðarverð fyrir þann kvóta en fyrir afganginn yrði aðeins greitt það verð sem fengist á er- lendum markaði auk lög- ákveðinna Utflutningsbóta. Þessiaðferð hefur verið notuð hjá sumum þjóðum t.d. Dönum á kreppuárunum. Hún er harð- neskjuleg en henni fylgir nokk- urt frelsi á ófrelsinu, þ.e. bónd- inn er sjálfráður hvort hann takmarkar framleiðslu sfna við kvótann eða framleiðir miklu meira og tekur áhættuna af þvi hvaö fæst fyrir umframfram- leiðsluna á sjálfan sig. Undir sliku kerfi myndu margir snúa sér að aukabugreinum, sem þarf að veita stuðning viö hvor stefnan sem kynni að veröa ofan á. Um aukabúgreinar væri þörf að ræða en til þess er ekki svig- rum hér en ég mun flytja erindi um þær á fundi ráðunauta og til- raunamanna i febrUar. Það varnarstrlð sem land- búnaðurinn stendur nU I fyrir stöðu sinni og framtíöarafkomu er ekki auðunnið og mun vara enn um skeið. Affarasælast mun bændum reynast að gera aðeins réttmætar ogsanngjarnar kröf- ur til samfélagsins en halda fast við þær, snúa bökum saman og treysta fyrst og fremst á sjálfa sig og samtök sfn með aðstoð löggjafans til að leysa vandann og skapa landbúnaðinum glæsi- lega framtið bændum og þjóðar- heildinni til farsældar. Megi hið nýbyrjaða ár færa bændum og þjóðinni allri gæfu og gengi.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.