Ísafold - 14.02.1877, Blaðsíða 1

Ísafold - 14.02.1877, Blaðsíða 1
r Ritstjóri: Björs Jónsson, cand. phil. Skrifstofa: í Doktorshúsi. Prentsmiðja: Einars pórð- arsonar. ls<ilohl. Árgangurinn,32 arkir., kost- ar hjer á landi 3 kr., er greiðist í kauptíð; erlendis 4 ki\, stök blöð 15 aura. Sólulaiui: 7. hvert expl. Auglýsingar kosta 8 a. línan með "venjul. meginmálsletri. IV s* Reykjavik, miðvikudaginn 14. febrúarmán. 1«CT. Bókafregn. För pílagrímsins frá þessum heimi til hins ókomna, eptir John Bunyan. íslenzk pýðing, gefin út afkristilegra- smáritafielaginu, 56 PaternoUer Row, Lundúnum 1876, Og Smásögur, íslenzkað hefir P. Pjet- ursson, til ágóða fyrir presta-ekkna- sjóðinn. Bcykjavik 1876. pað mun vafalaust vera einstakt í bókmenntasögu vorri, íslendinga, að sama útlenda ritið hafi verið af þrem- ur þýtt á íslenzku, eins og rit það er, sem í sumar er leið var geíið út af Kristilegra-smáritafjelaginu í Lund- únum. Fyrir 13 árum var gefin út á íslandi önnur þýðing af því, eptir sira Odd Gíslason, nú prest að Lundi, og segist hann í eptirmála við síðara hluta ritsins hafa haft stuðning af handriti, er sira Einar Sæmundsson, prófastur í Stafholti, hafði Ijeð hon- um; er það handrit þannig þriðja þýðingin og hún elzt; en eptir því sem þýðandi Pílagrímsfararinnar þeirr- ar er kom út í sumar sem leið segir frá, þá er þýðing hans, þótt hún komi síðast út, eldri en sú, er gefin var út fyrir 13 árum. pýðandinn er að góðu kunnur bæði á Islandi og Englandi fyrir það, hve góðan þátt hann hefir átt í því hin síðari árin, að gjöra kunnar Englendingum fornar bdkmenntir vorar og nýjar, með góð- um þýðingum á íslenzkum ritum, er hann helir snúið á ensku, sumum einn, sumum í fjelagi við enska bók- menntavini. I þessum formála gjörir þyðandinn grein fyrir því, hvernig það hafi atvikazt, að þýðingin sje ekki fyr út gefin en í sumar sem leið, og er sem hann beri kvíðboga fyrir því, að menn kunni misjafnlega að virða þessa þýðing; hvort sem það nú er af því, að honum finnst sumskostar — eins og reyndar sumum öðrum — að hjer sje borið í bakkafullan lækinn, þar sem þýðing sira Odds er fyrir og hvergi nærri útseld; eða af því, að hann þykist ekki hafa getað komið því við, að ganga svo vel frá þyðing- unni, sem hann mundi kosið hafa. En þýðandinn þurfti ekki að kvíða því, að Krossgangan sira Odds mundi verða í bága við sína þýðingu, því hún hefir, og það að miklu leyti ó- maklega, átt allt of litlu gengi að fagna; en þýðandinn má að nokkru leyti kenna sjálfum sjer um, með því að hann hefir rangþýtt heiti bókar- innar og kallað hana Krossgöngu í stað Pílagrímsferðar; ætla jeg að krossgöngu-nafnið hafi fælt marga frá bókinni, því þótt margir, og það enda klerkar og kennimenn, sjeu alls ekki frá sneiddir krossaburði, þá munu fæstir hafa miklar mætur á krossgöng- um og krossburði nú sem stendur. Um hitt er jeg aptur viss, að herra Eiríkur Magnússon mundi víða hafa bætt þýðingu sína, ef hann hefði haft tóm til að yfir fara hana aptur; en eigi að síður eins og hún er, þá ætti hún að vera öllum guð-velkomin, og það þótt hún væri ekki í jafnprýðileg- um búningi og hún er, sem fátíður er á íslenzkum bókum. Jeg vil taka fram einstók atriði, þar sem mjer finnst þýðing Pílagrímsfararinnar ó- viðfelldnust. Fyrst eru sum nöfnin. Jeg veit nú að vísu, að það er enginn hægðar- leikur að gefa íslenzkt nafn sumum af persónunum í sögu þessari; vjer höfum ekki átt því að venjast, að sjá kosti og lesti gjörða að persónum; oss mundi því þykja næsta kynleg nöfnin sem Englendingar hafa gefið sumum persónunum í líkingarsögum sínum, og aldrei þýðast þau líkt mynduð og þau eru í enskunni, en þá er vandinn að fá íslenzkt nafn, er svari til hugmyndarinnar, en sje þó frambærilegt. pýðanda Pílagrímsfar- arinnar heiir nú tekizt það víða vel, en sumstaðar er eg viss. um að menn skilja ekki hvað nafnið á að tákna, t. a. m. nafnið á By-ends: Sjerhugall. það mundi engum til hugar koma að það ætti að tákna þann, sem ávallt gengur eitthvað annað til þess sem hann gjórir, en það eitt er hann hefir að yfirvarpi; eptir því, sem honum sjálfum segist frá, að viðurnefnið hafi fezt við sig, þá held eg einmitt mætti gefa Byends nafnið, sem Time-server hefir, og kalla hann Hagleitin, eða kalla hann Hagsjál, nema kalla skuli hann Færaglögg; en hvað sem hann er kallaður, þá er það betra en «Flan- fari» í Krossgöngunni. Two-tongues prestur er rangriefnuur Tjúgutunga; þar er sira Odds nafn betra: Tví- tyngdur. Nafnið á borginni Apostacy, Fráhvarfsstaðir, er óviðkunnanlegt; eg held Afhvarf væri betra, eða Guðfjón. Nöfnin á þeim Mercy og Grare, Líkn ö og pekk, væri betur nefnd: Miskunn og Líkn. Sum orðatiltæki í þýðing- unni eru illhafandi, svo sem á 89. bls. að gefa kvið, 90. bls. láta æfi sína; á stöku stað er rangþýtt, nema það sje prentvilla, t. d. á 216. bls. 7. linu: pvi hún þurfti ekki, í stað: pegar hún þurfti ekki, bls. 297 «broddnardus» er rjettara blátt á fram nardus: spike í spike-nard á ekkert skilt við «spike» : broddur, heldur er það latínska orðið spica eptir því, sem Johnson segir í orðabók sinni (spicanardi.) pað er og miður hcppilegt, að kalla landið Beúla Fyrirheitanna-land; það væri rjettast að láta hebrezka nafnið halda sér, eins og í enskunni er gjört, að eins varast að nefna það Benla, svo sem stendur í Krossgöngunni; en það er líkast tíl prentvilla. En þetta er ekki nema smámunir einir; jeg ímynda mjer að margir muni, eins og jeg, biðja þýðandann hafa þökk fyrir ó- mak sitt; jeg óska þess um lcið, að hann mætti fá tóm og tæki til þess, að kynna alþýðu landa sinna inn- an skamms eitthvert gott enskt rit. í Eeykjavík voru árið sem leið prentaðar Smásögur, íslenzkað hcfir P. Pjetursson til ágóða fyrir prestaekkna- sjóðinn. Sögur þessar eru sjálfsagt gefnar út í góðu skini; bæði miðar efnið í mörgum sögunum til þess, að vekja góðar tilfinningar hjá þeim er lesa, og eins er það mjög loílegt, að prcstaekknasjóðnum er ánafnaður á- góðinn, sem sjálfsagt mun talsvoiður, ef líkt fer um þessar sögur, og hinar fyrri, er Pjetur biskup Pjetursson gaí' út; þær urðu á fáum árum alvog upp- scldar, og hafa verið mjög vcl þokk- aðar, sem skemmtilegasta lestrarkver fyrir unglinga, og eins ímynda jeg mjer að verði um þetta sögukver, sem eins og hitt líka er prentað með greinilegasta letri. Aptur cr þctta kver miklu hirðulauslegar úr garði gjört en hið fyrra, bæði að rjcttritun, sem ef til vill er að lcenna óvönduð- um prófarkalestri, og eins að orðfæri. pannig er t. a. m. «járnport» ekki í íslenzka (10 bls.) 11 bls. «Fyrir apt- an dyrnar» á 13 bls. danska ou ekki íslenzka [bag dören: á hurðarbaki); á 17 bls. «upphitaður» um hús fremur danska en íslenzka; vjer þekkjum upp- hitað kaffi; á 29 bls. «kærlegt við- mót», hrein danska, en engin íslcnzka, í staðinn fvrir ústúðlegt; á 34 bls.

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.