Ísafold - 05.04.1877, Blaðsíða 1

Ísafold - 05.04.1877, Blaðsíða 1
Ritstjóri: Bjöhn Jónsson, cand. phil. Skrifstofa: í Doktors-húsi. Prentsmiðja: Einars pórð- arsonar. Isalohl. Árgangurinn, 32arkir, kost- ar hjer á landi 3 kr., er greiðist i kauptíð; erlendia 4 kr., stök blóð 15 aura. Sölulaun: 7. hvert expl. Auglýsingar kosta 8 a. línan með venjul. meginmálsletri. iv m. Eeykjavík, flmmtudaginn 5. aprílmán. 1999. Um viðreisn forngripasafnsins. Eptir sira Helga Sigurðsson. Engum, sem nokkuð er annt um forngripasafn vort, getur dulizt, hve ónóg forstaða þess sje og hafi verið, síðan vjer misstum ágætismanninn Sigurð málara, sem sannlega var lífið og sálin í öllum þess viðgangi. Hann ljet sjer einkar-annt um, að auka það sem mest, skipa því sem bezt niður, skrifa um það ágætar lýsingar og skýrslur (sjá skýrslur þessar 1863— 66 og 1869, gefnar út af hinu ísl. bókmenntafjelagi í Kpmh.), uppörfa þjóðina til sem beztrar aðstoðar að eíla safnið, og, í fám orðum, að auka sem mest það gagn, álit og sæmd, sem landið getur af því haft, og á að hafa. Hann gjörði enda meira í þess- um efnum, heldur en það, sem mínar fáu, upphaflegu grundvallarreglur við stofnun safnsins (1863) miðuðu að. Sjá fyrnefnda skýrslu safnsins 1863, bls. 22—23. Til þessa starfa, sem stiptsyfirvöldin fólu honum á hendur, ásamt herra Jóni Árnasyni, varði hann miklu ómaki, og sjálfsagt miklum parti tíma síns, bæði til þess að hlynna að safninu á svo margan hátt, og til að afla sjer hinnar miklu þekkingar á sögu og þjóðháttafræði landsins, sem þar til útheimtist, og sem svo ágæt- lega lýsir sjer í áminnstum skýrslum hans, og vottar hans framúrskarandi IIöfriiiig>ililaiip. (Framh.). James var í ráðaleysi um, hverju svara skyldi; hann beit á vön'na og áræddi eigi að rjelta meynni hönd- ina. Hann skildi nú bragð Croekstons, en var sem von var mjög tregur til að bindast þarna viðstöðulaust í annað eins stórræði og að heimta Hallibourt úr hershöndum. Hins vegar gat hann ekki af sjer fengið, að vera svo harðbijósia, að svipta aumingja stúlkuna allri von svona í eiuum rykk. Hann hafðí eigi brjóst á að hrinda frá sjer hendinni, er houum var rjett með slikum vinahótum, eða að láta þakklætistárin, sem hrundn niður eptir kinnum hinnar ungu meyjar, snúast i tár liryggðar og hugrauuar. Honum lízt þvi raði næst að veita góð svör og gegn ( orði kveðnu, en taka litið af, og sjá hverju fram vindur. Hann tók því i hðnd henni, og kvað hana mega eiga víst, að hann rnundi einskis láta ófreistað, er hann mætti við koma, til þess að . . . ? Hann ætlaði að halda áfram og bæta við einhverjum tvíræðum orðum, en hitnaði um hjarta- ræturnar, er hann fann, bvað hendin alúð og ástundun. En slíkum tíma og elju gat ekki hra Jón Árnason varið í safnsins þarfir, þar eð hann hefir ætíð haft svo mikil og mörg önnur störf á hendi, er sýnt hafa, að hann er sá ágætismaður, sem kunn- ugt er. í>ó hefir hann fyrst og sein- ast, eða ætíð, hlynnt að safninu, eptir því, sem hans mikla annríki hefir fremst leyft, og síðan Sigurðar missti við, hefir hann einn verið umsjónar- maður forngripasafnsins. En sökum annara anna sinna hefir hann ekki getað veitt því þá forstöðu, sem það með þurfti og þarf. |>ess vegna er nú, síðan Sigurður ljezt, næsta mjög farið að dofna yfir forngripasafninu. par er að vísu tekið á móti hinum fáu hlutum, er safninu bætast, og safnið er sýnt þeim, er vilja, líkt og fyrri. En næsta lítið held jeg að hugsað sje um, að útvega því nýja gripi, gefna eða keypta; og í öllu falli er oflítið um þetta hugsað. Sum- um grundvallarreglum fyrir stofnun og viðhaldi safnsins er ekki lengur gaum- ur gefinn. pannig fær nú enginn op- inbera viðurkenningu fyrir, þótt hann gefi safninu eitthvað; og er það gagn- stætt hinni 5. grundvallarreglu, (sjá skýrslu frá 1863, bls. 22.), er segir, að gjafirnar skuli auglýsa á prenti. Enginn út í frá fær því að vita, hvað safninu bætist, nema hann geti skoð- að safnið sjálfur. Enginn er lengur, var mjúk og þýð átöku, og kom á hann hálf-gjört fát, svo að honum varð orðfátt. Crockston stóð nokkuð álengdar, en þó svo að hann sá gjörla og heyrði, hvað gerðist; þótti honum nú vænkast ráðið og neri saman lóf- unum af feginleik. Skipstjóri vissi eigi, hvað hann átii af sjer að gjöra, og vildi honurn það til láns, að rjett í þessu var kallað ofan úr siglutopp- inum, að sæist til skips á ferð eigi all-langt I burtu. Stekkur hann þá þegar burt frá stúlkunni og upp í reiðann. neitt verulega hvattur til að hlynna að safninu með gjöfum, eða á annan hátt. Engin skýrsla um safnið, eða efling þess, sjest nú fremur; og aldrei hefir, svo jeg viti, eða muni, komið út skýrsla um, hvernig varið sje fje því, er landssjdður hefir veitt safninu- því til eflingar. Samkvæmt því, sem nú vaa- bent á, er víst svo að segja engin viðleitni sýnd hvorki til að frelsa fonigripi frá glötun í landinu sjálfu, nje að verða fyrri til bragðs að ná í þá heldur en ýmsir útlendir ferða- menn, sem alltaf eru að leitast við< að draga þá út úr landinu, og gengur þetta því betur, sem hvorki forngripa- safnið, nje neinn, svo brögð sjeu að. keppir lengur við þá. Hlutir þeir, sem þannig komast í útlendra manna hendur, eru auðsjáanlega tapaðir land- inu og forngripasafninu fyrir fullt og allt; og liggur það í augum uppi, hve mikið og óbætanlegt tjón þetta sje. Að öðru leyti sjest, hver mismunur sje á forstöðu safnsins nú og meðan Sigurðar naut við, þegar borið er sam- an, hve miklu meira það auðgaðist þá en síðan. Um það leyti Sigurðar missti við, var safnið frá 1863 (stofn- unarári þess) búið að eignast rúmt 1000 forngripi; og var það allmikið ekki á fleiri árum (nálægt 11 árum); en síðan hefir, að þessari tiltölu, minna bæzt við það; og fer þetta að vonum, samkvæmt hinu ofmikla, skaðlega af- Fimmti kopítuli. Kúlurnar frá ,,Vísnndi" og róksemdir Jenny. Höfrungi hafði geogið vel ferðin til þessa og svo fljólt, að undrum sætti. Hafði aldrei orðið skips vart á leiðinni fyr en þetla, og var nú eigi eptir meira en rúmur þriðjungur veg- ar. Hafði verið megn þoka fulla tvo sólarhringa hina síðustu, svo að eigi sást spönn frá borði, og fylgdi því raunar sá kostur, að Höfrungi veiiti hægra að dyljast, en þá og «á ókostur, 29 að vel mátti svo að bera, að hann sigldi að óvöru nálega sibyrt við skip, er eigi mundi hafa þótt nein fararbót að. það var nti og fram komið, þvf að skip þelta, er rávörðurinn kom anga á, er þokunni tók að Ijetta, átti fáa faðma að Höfrungi. ^að var dreki allmvkill úr herflota norðurríkjanna, og fór mikinn, og stefndi í leið fyrir Höfrung. Að vörmu spori var undið upp á drekanum rnerki Norðanmanna liið sí-stirnda, og fylgdi því fallbyssu- skot alivænt. «það mun eiga að vera áminning til vor um að sýna iiti vora», mælti stýrimaður á Höfrungi, «og er oss að vísu engin launung á þeim». Skipstjóri kvað merkið eigi mundi hlífa þeim, nje banna víkingum að flnna þá, ef þeim byggi það í hug, «og er það mitt ráð, að vjer látum það kyrrt, en hröðum ferð vorri svo sem kostur er á«. «Eigi mun af veita þá», kvað stýri- maður, <>því svo verður .mjer á litið, sem sjeð iiafi jeg skip þeita fyr, eigi all-langt undan Livgrpool, og skyldi gæta byrðinga nokkurra, er þar voru í smíðum. þyki mjer sem jeg sjái nafnið

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.