Ísafold - 14.01.1882, Blaðsíða 1

Ísafold - 14.01.1882, Blaðsíða 1
Árgangurinn kostar 3 kr. innanlands, en 4 kr. er- lendis. Borgist í júlíraán. ÍSAFOLD. Pöntun er bindandi fyr ár. Uppsögn til áraskipl með tveggja mán. fyrirvai Auglýsingar í blaðinu kosta 10 aura fyrir hverja línu með meginmálsletri, en 8 aura með smáletri. IX 1. Reykjavík, laugardaginn 14. janúarmán. 188S Arið 1881 hefir að ýmsu leyti verið erfitt ár fyrir ísleíidinga. Fyrir nýár- ið í fyrra voru þegar komin mikil harð- indi, en eptir að hið nýja ár var geng- ið í garð, fóru þau sívaxandi fram í marzmánuð að heita mátti að bjargleysa væri komin yfir land allt; frostin voru svo míkil að óvíst er að nokkru sinni hafi meiri og langvinnari frost komið á íslandi, og þau voru þess ollandi, að skepnum varð eigi beitt, þótt jörð væri nokkur. Með aprílmánuði byrjaði góð- ur og mjög hagstæður bati, en vorið var aptur á móti, eins og sumarið allt, mjög kalt og þurrt, svo að mjög víða fór eigi klaki úr jörðu og grasbrestur varð hinn mesti á þurrlendi öllu; þar sem votlent var og á fjallaflóum þeim, er snjór hafði legið yfir allan veturinn, var aptur á móti grasvöxtur í meðal- lagi, eða því nær, og sakir þurrviðranna var þar venju fremur hægt aðstöðu við heyskapinn, en nýting var hvervetna hin besta. Haustið hefir verið gott og veturinn til ársloka hvervetna þar sem greinilega hefir til frjezt. ]prátt fyrir hin miklu harðindi í fyrra vetur og þótt innistöður fyrir allt fje í mörgum Ihagasælum góðviðrasveitum væru yfir 20 vikur, þá varð samt eigi fellir neinn á fje í fyrra vor, svo kunnugt sje, nema aðeins í suðurhluta Gullbringusýslu og á Barðaströnd; aptur á móti munu hross víðar hafa faiiið úr megurð. Að menn almennt gátu staðizt slíkan vík- ingsvetur, átti sumpart rót sína í því, að heyskapur var góður sumarið áður og víða fyrningar miklar eptir hinn blíða vetur þar á undan, en sumpart má eflaust skoða það sem gleðilegan vott um, að menn eru farnir að setja á hey sín með meiri fyrirhyggju, en áð- Íur þegar menn felldu skepnur sínar, þótt harðindi leggðust eigi að fyrri en undir miðjan vetur. Fiskiafli var víðast hvar i meðallagi, en síldaraflinn, þar sem hann var stundaður, sjerlega góður ; að vísu voru það mest útlendir menn, er gagn höfðu af honum. en innlendum mönnum var hann einnig til mikilla hagsmuna, og það hefir komið í ljós, að hann getur orðið mikil auðsupp- spretta fyrir íslendinga, ef þeir hafa kunnáttu og dugnað til að nota sjer hann. Verzlunin var yfir höfuð í erfiðara lagi, að því leyti, sem kornvara öll var í ó- vanalega háu verði, en um skort á að- flutningum var hvergi getið, og það var mikilsvert fyrir almenning að verð á siáturfje var í betra lagi, því víða urðu menn að fækka skepnum sínum, eigi að eins af því, að heyaflinn var lítijl, heldur og af þvi, að fyrningar voru viðast hvar engar. Sjer í lagi var það eigi þýðingarlítið, að hægt var að selja mikið fje og hross til Englands sumpart fyrir peninga og sumpart fyrir aðrar nauðsynjar; það var nýlunda að menn fengu eigi alllítið fóðurkorn og jafnvel hey frá Englandi, og þótt það sje sorglegt, að slíka vöru þurfi að sækja til annara landa, þá er það á hinn bóginn vottur um, hvað hægra mönnum er orðið en áður, að ná til veraldarmarkaðarins og bæta með því úr þörfum sínum. Heilsufar var yfirhöfuð gott að því undanteknu, að í fyrra vetur gekk yfir andarteppuhósti á börnum, er mörg- um þeirra varð að dauðameini, og síð- ara hlut sumarsins bar víðsvegar, venju fremur, á bólguveiki. Meðal þeirra merkra manna, er land vort mátti sjá á bak næstliðið ár, má sjer í lagi nefna Halldór prófast Jónsson á Hofi. I frostunum í fyrra vetur urðu nokkr- ir menn úti og aðra kól til skemmda; voru þó minni brögð að því en við mátti búast; þess utan var það hið helzta slys, að póstskipið Phönix fórst vestur við Mýrar síðast í janúarmánuði með hlaðfermi af vörum; marga af skipbrotsmönnum kól mjög og 2 Ijetu lífið af því. Af landsstjórninni er lítið að segja, en það á einatt heima um hana, sem sagt er um heimilisstjórnina, að hún gengur því betur, sem hún gefur síð- ur tilefni til umtals. Af lögum þeim, er alþingi samþykkti voru fæst mjög mikilsverð, og hinum þýðingarmestu málum, er það tók til meðferðar, gat það eigi ráðið til lykta. Nýjar opin- berar stofnanir voru engar settar á á fót, nje heldur ráðizt i nein ný al- menn fyrirtæki, en almenningur lýsti yfirhöfuð sama gleðilega áhuga, sem undanfarin ár, á því, að nota menntastofnanir þær, sem til eru í landinu. Eins og að undanförnu var töluverðu fje varið til að bæta sam- göngur í landinu, enda sjer þess víða merki; sömuleiðis var fje varið til að bæta búnað og styðja ýms visindaleg og verkleg fyrirtæki, og má þess vænta, að þetta allt beri síðar góðan ávöxt; í því trausti hækkaði alþingi eínnig að mun fje það, sem lagt er af landssjóði til síðastnefndra atriða. Hið nýja alþingishús, sem jafnfrí á að geyma forngripasafnið og lan bókasafnið, var fullgjört í sumar og Iji allir einum munni upp um það, hve vönduð og velgjörð bygging þessi Hið liðna ár hafa menn orðið reyna aftaksharðan vetur, graslítið si ar og dýrtíð; eigi að síður er eigi anlegt, að af þessu muni leiða ne varanlegan hnekki fyrir velmej landsins og þess vegna má því hel vænta þess, að sá framfarahugur, s í flestum greinum er farinn að val hjá Iandsmönnum, muni hafa góðan rangur, þegar oss hlotnast betri ár. Lffséhyxgð og lífVyrir. í 28. blaði ísafoldar f. á. skýf^i h setti landlæknir J. Jónassen frá þvi, menn gætu fengið hjá sjer skjöl þ sem nauðsynleg eru til að nota líi byrgðarstofnunina í Kaupmannahc en með því að mönnum mun alme vera lítið kunnugt hjer á landi hver má hafa af þesskonar stofnunum, viljum vjer hjer fara nokkrum orð um þau atriði þeim viðvíkjai er ætla má að helzt geti komið greina hjer á landi. þ>að er yfir höfuð ætlunarverk stc ana þessara, að því leyti sem unnt með peningum, að bæta úr þeim va kvæðum, er af því geta leitt fyrir sj an mann eða aðra, hversu óvíst það hvað lengi maður lifir. Hin helztu st þeirra eru, að veita mönnum lífsábyi og lífeyri, en hvoru þessu fyrir sig g ur verið fyrirkomið á mjög mism andi hátt. Lífsáhyrgð er venjulega því fólgin, að stofnunin tekur að í að borga ákveðna upphæð, þegar m ur deyr, móti því, að fá ákveðið lag á tilteknum gjalddögum; þan: getur t. d. 25 ára gamall karlmai fyrir 16 kr. á ári fengið ' tryggin fyrir þvi, að dánarbúi hans, eða hverji sem hann hefir tiltekið, verði við f fall hans borgaðar út 1000 kr., og sömu tiltölu meira eða minna eptir sem tillagið er meira eða minna; ef hann eigi kærir sig um að fá tryj; inguna fyrir allt lífið, heldur t. d. eins fyrir næstu 10 ár, þá þarf ha eigi að borga nema rúmar S kr. á i þau io ár fyrir lífsábyrgð upp 1000 kr. J>etta heitir lífsábyrgð 1 stundarsakir (ophörende Livsfors

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.