Ísafold - 03.06.1885, Blaðsíða 1

Ísafold - 03.06.1885, Blaðsíða 1
íeiu ál á miðvihjajsmorjna. M jrjanjsins (55-60 arkal 4kr.; erlendis 5 kr. Borjisl [jrir miðjan júlímánnS. ÍSAFOLD. Oppsö?n (skrill.) bundin við áramót. 6- gild nema kooira sje ði úlj. Ijrir I. jkt Mjreiísiuslola i Isaíoidarfrenism. i. sal. XII 24. Reykjavík, miðvikudaginn 3. júnímán. 1885. 93. Innlendar frjettir. Frá útlöndum. Nokk- ur orð um fátækramálefm og framfarir landsins. 95. Prestakosningar og prestaskortur. Um ýsulóðabrúkun í Árnessýslu. 96. Hitt og þetta. Auglýsingar. Forngripasafnið opið hvern mvd. og ld. kl. I — 2 Landsbókasafnið opið hvern rúmhelgan dag kl. 12—2 útlán md., mvd. og ld. kl. 2—3 Sparisjóður Rvíkur opinn hvern mvd. og ld. 4 —5 Veðurattiuganir í Reylqavík, eptir Dr. J.Jónassen Maf Júní Hiti (Cels.) Lþmælir Veðurátt. ánóttu umhád. fm. | em. fm. em. M. 27. ~ I + 8 29,9 29,9 N h b N h b K. 28. 0 + 4 29,8 29,8 Nhv b N hv b F. 29. + 3 -+ 9 29,6 29,6 N hv b 0 d L. 30. + 4 + 13 29,8 30 Na h b 0 d S. }|. + 6 + 9 30,2 30,1 Sv h d 0 d M. , + S + 10 30,1 V> Od S h d Þ- 2. + 4 + 7 29,8 29,8 N h b N h b Eptir að norðanáttin hætti 30. f. m. hefir still- ing verið á veðri með hlýindum og siðustu dag- ana með hægri lognrigningu af suðri (31. 1.). I dag 2. er hann aptur genginn til norðurs, bálhvass til djúpanna, hægri hjer innfjarðar. Reykjavík 3. júní 1885. Strandferðaskipið Thyra fór á tilsettum tíma 1. þ. m. vestur fyrir land og norður, og vonandi hún komist tálmunarlaust, því hajíslaust var að sjá fyrir öllu norðurlandi að sögn ný- kominna ferðamanna landvog norðan að. Fiskiveiðasamþykktarmálið hjer við Faxa- flóa sunnaiwerðan er nú komið það áleiðis, að jiý samþykkt um netalagnir er fullbúin undir staðfestingu amtmanns, og önnur um ýsulóða- brúkun nýlega samin af sýslunefndinni í (jrull- bringu- og Kjósarsýslu, að tilkvöddum 3 mönn- um úr bæjarstjórn Reykjavíkur, og skal leggj- ast fyrir hjeraðsfund 14. júlí. Aöalinntak þeirr- ar samþykktar er að banna að leggja ýsulóð í allri sýslunni að Grindavík undanskilinni, og í Reykjavík, frá l.sept. til 11. maí ár hvert; enn fremur má aldrei leggja ýsulóð á Böðvarsmið, sem kallað er. Brot móti þessu varðar allt að 100 kr. sektum, er renna hálfar til þess sveitar- fjelags, er sá rær frá, er brotið hefir, en hálfar til tilsjónarmannanna þar, en þá skipar sýslu- maður eptir uppástungu sveitarstjórnarinnar og gefur þeim erindisbrjef. Skipstrand. írönsk fiskiskúta strandaði við Mýrdalssand 30. apríl; menn björgtiðust á land nauðulega og eru hingað komnir til Keykj.ivíkur. Prá útlöndum. Dönsk blöð hafa borizt hing- að með kaupskípi til 13. maí. Á þeim niá sj.i, að sljórnin danska hefir gefið út briðabirgðklög gegn skotmannafjelögunum, eptir þvi sem við var búizt, og að misklíðin með Kússum og Englendingum var að heyra útkljáð ófriðarlaust. Nokkur orð um fátækramálefni og framfarir landsins. Eptir landlœkni Schierbeek. Mjer þótti mikið varið í að lesa greinar tvær um fátækramálefni í blöðunum hjer í vetur : «Um sveitarstjórn og fátækralöggjöf, eptir H.« í ísafold 28. og 30. janúar, og »Nokkur orð um sveitarþyngsli eptir síra Ólaf Olafsson í Guttormshaga* í þjóðólfi 31. jan. og 9. febr. Jeg er nefnilega þeirrar skoðunar, að haganlegt fyrirkomulag á fátækramálefnum hljóti að hafa mjög mikil áhrif á framfarir landsins að efnahag til, og ímynda jeg mjer, að þá skoðun muni annars allir hafa, sem bera sanna velferð landsins fyrir brjósti. Haganlegt fyrirkomulag á fátækramálefn- um hjer á landi eða rjettara sagt það, að fátækralöggjöfinni sje sem dyggilegast og skörulegast framfylgt, er einkaráríðandi, bæði vegna þess, hversu fatækraútsvör eru orðin geipilega há í samanburði við efnabag landsbúa, og verður það því tilfinnanlegra sem sveitarþyngslin lenda mestmegnis á þeim, sem verða að fara sjálfir brýnna nauðsynja á mis til þess að geta staðið i í skilum með sveitarútsvar sitt, og f annan stað vegna þess, að það er eina ráðið til að sporna við spillingu þeirri meðal almenn- ings, sem ætíð Ieiðir af ofgreiðum aðgangi að sveitarsjóðnum fyrir vel vinnandi fólk. það geta engum sem um það hugsar dulizt þessir miklu agnúar á fyrirkomulagi fá- tækramálefna hjer á landi, eins og það er orðið nú, fremur vegna þess hvernig lögun- um er beitt, heldur en að það sje svo mjög lögunum sjálfum að kenna. |>að er því mjög gleðilegt, að landsmenn eru farnir að hreyfa þessu máli, og það rjett og skynsamlega að mjer virðist. En málið er of mikilsvert til þess að það megi þar með niður falla; því að í raun og veru er það, sem hjer þarf að gerast, það, að breyta miklum hluta fátækrastyrksins, eins og hann gerist nú, í vinnu, er geti orðið landinu til framfara, og þar með jafn- framt draga úr tilhneiging manna til iðju- leysis og þeim hugsunarhætti, að láta sig nærri því einu gilda, þótt mann beri upp á sveitina, sem nú mun vera helzt til algengur. Jeg vonast því eptir, að þessi litla grein mín gæti orðið til þess, að fleiri færi að gefa sig að þessu máli; því nfellur eigi eik við fyrsta högg«. Fátæktin hjer á landi á að mjer virðist að miklum mun rót sína í því, að það er svo fjarskamikill vinnutími, sem er látinn ónot- aður. |>að er að skilja, að þó að sumir ajeu sívinnandi árið um kring, eins og á að vera, að helgidögum undanskildum, þá er hjer mesti fjöldi fólks, sem feykimikill vinnu- tími fellur úr fyrir á hverju ári. Allur sá mikli ónotaði vinnutími er samanlagður í- gildi ógrynni fjár, sein þannig er varpað á glæ. Og hversu mikið af frjóvsamri jörð liggur eigi alveg óræktað hjer á landi; hversu mikið land mætti eigi gera að fögr- um engjum, með fremur lítilli fyrirhöfn til þeas að gera, og sem gætu framleitt hin mestu firrn af heyi; hversu mikið mætti eigi vinna á ýmsum stöðum að því að veita burtu vatni þar sém því er ofaukið; hversu mikið mætti eigi stækka túnin og bæta þau bæði með því að ná úr þeiin grjóti og með því að sljetta þau, o. s. frv. Jeg ímynda rnjer, að enginn neiti því, að landið geti tek- ið miklum framförum og orðið jafnvel far- sælt og blómlegt, ef því er sómi sýndur, þrátt fyrir allar tálmanir, er stafa af af- stöðu þesa, landslagi og óhagkvæmu lopta- lagi. I búnaðarframförum hvers lands hefir það jafnan verið aðalverkefnið, að hagnýta sem rækilegast það sem maður hefir undir, en hafa það heldur minna, hafa yfirferðina þeim mun minni. £>á leið væri æskilegt að ísland hjeldi líka.og það með elju og atorku. jpað er með öðrum orðum, að hjer ætti að leggja sem mesta stund á að græða út tún- in og yrkja þau sem allrabezt, auka kúa- búið o. s. frv., í stuttu máli: að yrkja jörð- ina og rækta sem bezt og vandlegaat til þess að láta hana gefa sem mest af sjer, í stað þess að láta sjer eingöngu nægja að hirða það sem náttúran af sjer gefur sjálf- krafa, svo sem grasið í högunum eða á ó- ræktuðum engjum. það er vitaskuld, að eptir því sem hjer hagar til, þá verður þessi hin síðarnefnda hagnýting landsins jafnan mikilsverð; en ekki mun það skemma að hafa það jafnan hugfast, að það má hafa að marki, að þa er búnaður hvers Iand's á framfaraskeiði, er ræktunin fer í vöxt, en í apturför, éf hún fer minnkandi.

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.