Ísafold - 22.02.1890, Blaðsíða 1

Ísafold - 22.02.1890, Blaðsíða 1
Kemui ui a miðvikudögum og laugardögum, Verð árgangsins (tCHarka) 4 kr.; erlendis 5 ki. Borgist fyrir miðjan júlímánuð. ISAFOLD. (Jppsögn (skrifleg) bundin vnö áramót, ógild ncma komin sje til útgefanda fyrir l.okt. Af- greiðslust. í Ansturstrceti 8. XVII 16. Reykjavík, laugardaghn 22. febrúar. 1890. Þeir skuldnnautar landsbankans, er tryggt hafa Idn sin með fasteignarveði, og staðið hafa í skilum með afborgun og vexti.gcta fengið afborgunartímann, 10 dr, lengdan niu 5—10 ár, eptir pví sem uin setnur við bankastjórnina. Svo geta og feir, er hafa tekið lán upp á styttri af- borgunartíma, fcugið lengdan afborgunar- frestinn eptir pví sem um scnmr. Loks er einnig þeim, er ckki hafa staðið í skilum, o-'efinn kostur á hiuiii sö'mu lengingu, ef feir fyrir 31. júli p. á. grciða allt, scm pcir ciga ágreiit saiukvcenit skuldabrfefum sínum. þeir, sem ekki scmja sjdlfir við bankastfóruina, verffa að hafa hjer um- boðsmann, er scmji fyrir feirra hönd, og skal pað íckið frai/i, að umboðsskjal peirra vcrður að vcra undirskrifað mcð vitundar- vottum. Skorað er á pá, scm sceta vilja pessu boði, að gefa sig fram fyrir 31. f/'dí f. d. Eeykjavík 21. febr 1890. L. E. Sveinbjörnsson. Verðlauna-leikritið. Góðra gjalda verð tilraun er það, sem fjelag eitt í Reykjavík hefir gjört til þess að fá samið þjóðlegt leikrit, sem nokkuð kveður að, sbr. auglýs. í næst-síðasta bl. Og ekki er það ómerkilegt, að i þessu fje- lagi eru eigi einungis menntamenn, held- ur kaupmenn og verzlunarmenn margir, þar á meðal nokkrir útlendir; —þess er getandi pcim til lofs. A síðasta alþingi voru margir þing- menn því máli fylgjandi, að veita einu tilteknu skáldi styrk til þess að semja íslenzka skáldsögu og leikrit, og fóru nokkrir þeirra fögrum orðum um það, hve nytsamlegur slikur styrkur gæti orð- ið„ þar sem slík rit vel samin hefðu mjög mikil menntandi áhrif á þjóðina. Leið sú, sem hjer er nú farin, er hyggi- legri og betri en þingsins, að tvennu leyti: því fyrst, að styrkurinn eða verð- launin eru eigi ætluð neinu tilteknu skáldi, heldur öllum gjört jafn-frjálst að vinna fyrir þeim; og því öðru, sem almenningi þykir að vonum eigi minna í varið,— að styrkurinn er ekki tekinn úr landssjóði, heldur úr vasa einstakra manna, er bjóða hann fram sjálfkrafa. J>ótt hin fyrirheitnu verðlaun sjeu ekki neitt stórfje, og márgfalt meira beri skáld úr býtum annarstaðar fyrir rit sín, sjeu þau vel samin og ef heppni er með, þá eru þau samt svo rífieg, að hverju islenzku skáldi mun þykja mikið vel tii vinnandi, að leggja fram það, sem hann eða hún hefir til, til að leysa af hendi þá ritsmið, er höfundinum geti orðið til frægðar og þjóðinni til gagns og sóma. þ>ví var hreift af einhverjum, þegar mál þetta var í undirbúningi, að frestur- inn til að semja ritið væri nokkuð stutt- ur. En sá hinn sami fór ofan af því apt- ur, og fjellst á þá skoðun, að sá sem gæti eiíji komið saman slíku riti á 8 mán- uðum, hann mundi eigi geta það fremur á 18 mánuðum eða jafnvel lengri tima. Beri því eitthvert skáld fyrir sig tíma- naumleika, mun fjelagið þykjast geta sagt með góðri samvizku, að þá eigi hann eða hún ekki „erindi í verið-'. Verðlauna-dómnefndin verður eigi vaiin fyr en hægt er að fá henni eitthvað til að dæma um, eitt eða fleiri rit. pað er sjáifsagður hlutur, að kjör þeirrar nefnd- ar mun verða reynt að vanda svo, að eigi verði með neinum rökum að fundið. Fjelagsmenn velja nefndarmenn, en eigi fremur úr sínum flokki en utan hans. En til þess að enginn þurfi satnt sem áður að láta hræðslu um hlutdrægni af fjelags- ins hendi eða nefndarinnar fæla sig frá, að reyna að vinna fyrir verðlaununum, er höfð sú varúð við, að höf. afhendí eða láti afhenda ritið nafnlaust, —og þá auðvitað líka með annarlegri hendi, ef honum þykir það- óhultara. Búast má við, að verðlaunanefndin gjöri sig eigi ánægða með minna til verð- launa, en að ritið taki talsvert fram því, sem áður hefir sjezt á íslenzku af leik- ritaskáldskap, enda væri hjer unnið fyrir gýg að öðrum kosti, með þessum verð- launasamskotum. En mjög miklum strang- leik mun ekki þurfa að kvíða. Verði þessi tilraun árangurslaus, sem ekki skyldi ráð fyrir gjöra, þá erum vjer þó það nær eptir en áður, að íslenzk skáld geta að minnsta kosti miklu síður kennt uppörvunarleysi í orði og verki um það, ef þau láta ekkert nýtilegt eptir sig liggja í þessari grein skáldskaparins. Síðasta bragarbót Landsbankans. það væri óbilgirni að bera á móti því, að landsbankinn hafi bætt ráð sitt að ýmsu leyti nú hið síðasta missiri eða þar um bil. Fyrst Iækkaði hann vöxtu af vixillánum, siðan leiguna af öðrum lánum, jafnvel meira en farið hafði verið fram á af almennings hendi, og loks hefir hann nú kveðið upp úr með það, að hann veiti 15-20 ára afborgunarfrest, í stað 10. Þetta eru talsverð stakkaskipti á eigi lengri tima. Isafold finnur enga freistni hjá sjer til að gjöra sig hreykna af því, að þessi stakkaskipti sjeu hennar tillögum og for- I tölum að þakka að meiru eða minna leyti, þótt þau sjeu samkvæm því, sem hún hefir haldið eindregið fram. það er nóg, að þau eru fengin, og þau eru eigi siður viðurkenningarverð fyrir það, þótt banka- stjórnin hafi farið alveg eptir eigin inn- blæstri, í sambandi við áþreifanlega vaxandi nauðsyn á að leita allra tiltæki- legra ráða til þess að þurfa eigi að sitja uppi með vinnufje sitt arðlaust missirum saman. I sambandi við þessi stakkaskipti má og benda á það, að þar sem bankinn gegndi eigi afgreiðslustörfum við almenn- ing nema tvisvar í viku framan af, og þá að eins 1 stund á dag, þá er hann nú og hefir verið frá því í sumar snemma opinn tvær stundir á dag á hverjum rúmhelgum degi. Að vísu er engan veginn víst, að 20 ára afborgun fullnægi til hlítar þörfum og kröfum almennings, sjer í lagi bænda. þ>að er hætt við, að til þess þyrfti öðru vísi lagaða lánsstofnun heldur en banka. Svo er það annarsstaðar. |>ar eru þær svo margkynjaðar, hver sniðin eptir þörf- um og hagsmunum þeirrar og þeirrar stjettar eða atvinnugreinar. Hjer er eigi til nema ein veruleg lánsstofnun, sem er ætlað að gegna öllum hinum margkynj- uðu þörfum lánþiggjenda. það er full vorkunn, þótt á því reynist ýmsir örðug- leikar. Eptirfarandi samanburður á árlegum kostnaði af 10,000 króna láni eptir hin- um eldri kjörum landsbankans—10 ára afborgun og 5%—og hinum nýju—20 ára afborgun og 4»/3% — sýnir þó, að mun- urinn er æðimikill. Afborgunartími 10 ár 20 ár med 5°/0 .....kr. 1500 ••'•••— 1450 ..... — 1400 ..... — '350 ..... — 1300 ..... — 1250 ..... — 1200 .....— H5° ..... — 1100 1. anc 2. —• 3- — 4- — 5- — 6. — 7- — 9- 10. 11. 12. 13- 14. 15- 16. 17- 18. 19. 20. *V. °/o 933 911 890 868 846 825 803 781 760 1050 738 , . kr. 716 • • — 695 • • - 673 • • - 651 • • — 630 . . — 608 • • ~ 5S6 • • - 565 • • — 543 • — 521 í síðari dálkinum er aurum sleppt, fyrir stuttleika sakir. Eptir þessari töflu er hægt að reikna árskostnað af öðrum lánsupphæðum, með

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.