Ísafold - 27.01.1894, Blaðsíða 1

Ísafold - 27.01.1894, Blaðsíða 1
Kemur út ýmíst einu sinni eoa tvisvar í viku. Vero árg. (minnst SOarka) 4 kr.. erlendis 5 kr. eoa l1/* doll.; borgist fyrirmio.janjúliinan. (erlend- is fyrir fram). ÍSAFOLD. Uppsðgn(skrifleg)bundin vit* araniót, ógild nema komin sje til útgefanda fyrir 1. oktð- berm. Afgreioslustofa blaos- ins er i Auaturatræti s. XXI. árg. Reykjavik, laugardaginn 27. jan. 1894 4. blað. Vesturheims-sælan. Norskt blað í Ameríku, Skandinaven, gef- ið út í Chicago, fiutti í haust svolátandi grein, sem þýdd er í »Austra« og mörg- tím mætti að góðu verða: »Það er nú í fyrsta sinni á síðusta 30 ára tímabili, að þjóðflutningurinn gengur burt úr Norður-Ameríku. Öll skip hjeðan úr álfu hafa í sumar verið troðfull af út- flytjendum til Norðurálfunnar. Síðasta laugardag fór gufuskip til Genúaborgar, troðfullt af burtflytjendum, og á bryggj- unum mændu þúsundir matina á eptir skip- inu, sem ekki höfðu getað fengið far með því fyrir rúmleysi. »Agentarnir« fyrir gufuskipalínunum segja, að í sumar hafi helmingi fleiri flutt sig burtu úr Norður-Ameríku, heldur en inn í landið. Það eru harðindin og atvinnuleysið, sem veldur þessu fádæmi í sögu landsins. Menn hafa misst alla atvinnu nú sem stendur, og það eru litlar horfur á því, að þetta muni svo fljótt breytast til batnaðar, og svo flytja menn til gömlu átthaganna aptur. Þeir, sem heim fara, eru að eins þeir, som geta keypt sjer fargjaldið. Það eru þeir starfsmenn, sem hafa grætt fje hjer vestra, sem nú fara burtu. Nú missir því Norður-Ameríka marga af nýtustu íbúum landsins og mikið fje með þeim, sem allt fer aptur heim til Norðurálfunnar. Og þó heldur innflytjendastraumurinn áfram, þrátt fyrir það, þó að hinir efnaðri fyrri innflytjendur yfirgefi landið sökum atvinnuskorts. Margir þessara innflytjenda eru ekki sjálfbjarga, og koma hingað til þess að fá sjer og sínum atvinnu. Og hvað hitta þeir svo hjer fyrir? Bæi fulla af atvinnulausu fólki, fólki sem dæi úr hungri, ef því ekki væri lagt hjer annaðhvort úr fátækrasjóði eða ef góðgjarnir cinstakir menn hjeldu eigi í því lífinu«. Wauðsyn og nyfsemi farmannalaga. Eptir skólastj. M. F. Bjarnason. II. 'Höf. segir: »að kostur sá, scm m'enn hafi haldið að lög þessi (þ. e. farmannalögin) hefðu, sje sá, að þau gerðu meiri reglu á skipunum og hlýðni meðal báseta en áður var; en það hafi því miður ekki sýnt sig enn«. Nú heíir höf. rekið sig óvart á, þar sem ineð þessari athugasemd er gefið í skyn, að regla og hlýðni meðal háseta hafi ver- ið mjög ábótavant, og játar þannig sjer ó- afvitandi þörf farmannalaganna. En höf. getur naumast ætlazt til þess, að tilgangi laganna hafi enn þá fyllilega orðið náð; því eins er um þessi lög og önnur, að menn verða bæði að hafa vilja og vit á, að færa sjer þau rjettilega í nyt; en slíkt lærist ekki allt í einu, heldur smámsaman, og þá fyrst ber að kveða upp fullnaðar- dóm um lögin í heild sinni. Það ætti hverjum manni að vera Ijóst, að farmanna- lögin geta ekki fyllilega náð tilgangi sín- um, nema þeim sje beitt afdráttarlaust af öllum skipstjórum, og svo framarlega sem skipstjórarnir eru menn vaxnir stöðu sinni, þá munu lögin gera hið tilætlaða gagn, og jeg álít það það beina 'skyldu hvers útgerðarmanns, að krefjast þess af skip- stjóra sínum, að hann að öllu leyti fram- fylgi lögunum. Þilskipaútgerðarmönnum ætti að vera manna mest um það hugað, að komið verði á góðu skipulagi á skip- um þeirra, þar sem þeir eiga mest ú hættu, ef mikil órcgla og agaleysi á sjer stað meðal básetanna. Útgerðarmennirnir geta haft mikil áhrif á skipstjóranasuma hverja í því efni, því sje útgerðarmanni ekki geð- fellt að farið sje eptir lögunum, sem því miður hefir átt sjer stað hjá fleirum en höf. aminnztrar greinar, þá geta þeir, sem svo eru sinnaðir, talið allan kjark og dug úr lítilsigldum og ósjálfstæðum skipstjór- um, jafnvel þótt skipstjórinn ætti að vita, á hvers ábyrgð það er, og jeg þykist vera viss um, að það á, ef til vill, mikinn þátt í, að lögunum hefir enn ekki verið beitt eins og vera ber. Hver skipstjóri. sem jeg hefi átt tal við, og hafi hann eigi jafn- framt verið úlgerðarmaður, hefir kannazt við nytsemi fai'mannalaganna; og ekki að eins skipstjórarnir, heldur líka þeir háset- ar, sem lögunum hefir verið bcitt við, vilja ekki vera án þeirra; og það getur verið efamál, hvort nokkur nýtur háseti fáist nú til að fara út með þilskipi, nema hann sje löglega ráðinn; því, eins og eðli- legt er, i kjósa ástundunarsamir hásetar helzt að lögunum sje beitt, því i lagaleysinu verða þeir fyrir mestu skakkafallinu; þá lendir sú vinna á þeim, sem hinir trassa- fengnu vanrækja, og þetta veldur opt óá- nægju og óspektum meðal háseta; en með lögunum er slíkt fyrir girt, sje þcim beitt. Og það er bersýnilegt, að v.jer fáum yfir- leitt ekki verulega góð yfirmannsefni, fyr en farma.nnalögunum er beitt alvarlega og almennt; því sá sem aldrei hefir lært að hlýða, verður aldrei fær um að stjórna öðrum. En hlýðnin er það, sem einna mest ríður á að innræta þjóð vorri, og þá ekki sízt sjómannastjettinni, en það er al- veg ókloyft, nema lögunum sje hlýtt af æðri sem lægri. Því er ver og miðuiv að skipstjórar hafa allt of víða látið hjálíða að beita því valdi, er lögin heimila þeim, til þess að koma á góðri reglu og skipulagi á skip- um sínuin, cn þó heíir sá trassaskapur ekki náð til allra skipstjóra, því jeg veit fyrir víst, að lögunum var að öllu leyti beitt á skipuiu nora G. Zoéga & Co. og skipi þeirra Engeyiuga arið sem leið, og munu hlutaðcigendur bezt geta um það borið, hvort lögin hafa ekki fyllilega náð þar tilgangi sínum. Það er því ekki rjett, sem höf. segir, »að tæplega sjeu þess dæmi, að sektum hafi verið komið fram gagn- vart hásetum«, því tveir hásetar af skip- um herra G. Zoega voru sektaðir, annar fyrir að hafa fiutt brennivín um borð i leyfisleysi, en hinn fyrir óhlýðni, og auk þess voru, eptir sögn skipstjórans, tveir hásetar af sama skipi kærðir munnlega fyrir lögreglustjóra, annar fyrir að hafa strokið af skipinu, en hinn fyrir óráð- vendni; en hvaða refsingu þeir hafa hlotið er mjer ekki kunnugt; enn fremur var einn háseti af skipi þeirra Engeyinga sekt- aður fyrir óhlýðni. Viðarrekamál. Landsyfirrjettur dæmdi 22. þ. m. í máli milli syslumannsins i Skaptafellssýslu fyrir hönd hins opinbera og eigenda og umráðamanna rekafjaranna í Hvamms- og Dyrhólahreppum (Halldórs Jónssonar, Ólafs Pálssonar og um 20 ann- ara) út af uppboði á viðarreka. Hafði sýslumaður selt rekann sem landssjóðseign, en bændur mótmælt. »MáIinu háttar evo, að nálægt miðjum síðastliðnum febrúarmán. rak upp á fjör- ur í Leiðvallar-, Álptavers- og Hvamms- hreppum í Skaptafellssýslu nokkuð á ann- að hundrað tylfta af samkynja söguðum plankavið; enn fremur mastursbútur 9 ál. (í Leiðvallarhreppi), bugspjótsbrot 15 ál. (i Álptavershreppi), smáfleka og brot nokkur úr skipi. Síðustu daga marzmánaðar næst á eptir og í byrjun aprílmánaðar barst aptur á land í ofannefndum hreppum, svo og í Dyrhólahreppi, mjög mikið af planka- við og nokkur skipsbrot. Auglýsti þá sýslumaður, hinn stefndi, uppboð á vog- rekum þeira, sem rekið höfðu, í Meðallandi 18. apríl, í Álptaveri 14. s. m. og í Mýr- dal 17. s. m. Á uppboðinu, sem haldið var í Loptsalahelli í Mýrdal, risu bændur (Afrýje.ndurnir) upp og mótmæltu því, að timbrið yrði selt til handa hinu opinbera, en gerðu tilkall til þess sem eigendur fjar- anna, er timbrið hafði rekið upp á. Úr- skurður uppboðshaldara fór í þá átt, sem að framan er frá skýrt, nefnilega að greind- um mótmælum gegn sölunni var hrundið. Aðalspurningin í máli þessu, sem að cins snertir umgetinn reka að því leyti sem hann bar upp á fjörur í Hvamms- og Dyrhólahreppum, er sú, hvort það er rjett álitið í hinum áfrýjaða úrskurði, að reka þenna beri að heimfæra undir og með- höndla eptir 1. gr. í opnu brjefl 4. mai 1778, sbr. lög um skipströnd 14. jan. 1876, 4. og 22.-25. gr., en ekki, eins og áfrýj- endurnir hafa kraflzt, eptir 2. og 3. gr. nefnds opins brjefs, sbr. op. br. 2. april 1853. Það virðist mega ráða af málinu, að plankareki sá, sem rak í tjeðum hrepp- urn og var alls um 80 tylftir, hafi eigi

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.