Ísafold - 21.02.1894, Blaðsíða 3

Ísafold - 21.02.1894, Blaðsíða 3
39 sem til að gjöra gys að mjer, að jeg láti landssjóð gera hana. Þetta er vitleysa, sem naumast er svarandi. Allir vita, að allur inn- hlutinn af Reiðarfírði frá Bakkagerðiseyri og inn að Leiru er ein stór höf'n meðfram báðum löndum og gott afdrep víðast. Seinustu 5—10 árin hafa einungis 2 skip drifið í land á Reið- arfirði og það nm hávetur; bæði þessi skip" lágu á óhentugum stað á höfninni við síld- veiði, svo þetta er lítið að marka. Annað skipið laskaðist að eins lítið eitt, af því nærri alstaðar er fyrir á landi mjúkur sandur. Að aldrei hafí að horið skipströnd á Seyðisfirði um f-ama leyti cg þes-si skip drifu þar á ]and veit jeg ekki grein á; en það veit jeg, að á Seyðisfirði. siðan hann hyg^'ðisíi. hafa þráfald- lega strandað skip. Aldrfri hafa menn að þessu hlotið skaða af ís á Reiðarfirði, þó rit- stjórinn telji það nú einn höfuðgallann við höfnina. Hann ætti að hugsa um, að í svo ótal mörgum sjóstöðum erlendis geta verið ísalög á vetrum; þeir eru alveg sama lögmáli háðir og Reiðaríi'örður; við skulum lofa Seyðisfirð' að vera með í tölunni líka i viðlögum. Þó fjöruroálið á. Beiðarfirði sje nokkuð langt við Búðareyri, þá er þar mjög hægt að setjagóð- ar bryggjur. með ekki allmiklum kostnaði, svo skip gætu legið við, vegna þess að aðdjVpi hyrjar strax og fjörurnálinu sleppir. Það sem ritstjórinn segir um þetta atriði. er að eins röng tilgáta, sprottin af ókunnugleika. Að telja nokkurri höfn það til gildis, að hún sje djúp, eins og Seyðisfjörður — 20 faðmar — er fávizkulega gjört af ritstjóranum. Það má auðvitað vel liggja á svo djúpu, en hentugast dýpi er 10—12 taðmar, og það er dýptin á Reiðarfirði víðast hvar, þar sem skipalægið er. Þá kem jeg til að tala við ritstjórann um þessa miklu aðsókn, sem hann segir vera að Seyðisfirði bæði af sjó og landi. Eitthvert slangur mun vera á Seyðisfirði i af og til á sumrin af útflutniiiga- og pöntunarfjelagsskip- um fremur en á Reiðarfirði, en þá höfum við hjer líka póstskipin, svo þess konar skipa gjörist lítt þörf um það leyti árs. Meira' er í það varið, að skip komi á, vetrum, og hefir bað eingöngu verið Reiðarfirði að þakka sein- ustu árin. Þangað hat'a komið ótal skipeptir síld, sem allt af hefir fengizt nóg þar, þó á Seyðisfirði haíi mátt heita dauður sjór. Ekki get jeg talið það Seyðisfirði til gildis, þó nokkrir útróðrarrnenn hafi glæpzt tii að fara þangað að sumrinu; optlega haf'a þeir aflað þar lakara en annarsstaðar hjer á öðrum fjörðum, bæði fyrir sunnan og norðan Seyðis- fiörð. Það vseri óskandi, að þessir kæru gest- ir ritstjórans þyrí'tu ekki eptirleiðis, eins og opt að undanförnu, að fara burt á miðju sumri, kauplitlir og fisklausir; það mun ekki veita af að þeim gengi dálitið betur, til að halda saman nýa kaupstaðnum. A Seyðisfirði hefi jeg reyndar ekki verið að Staðaldri um kauptíð nýlega, en jeg kom þar þó í sumar um hákauptíðina; ekki ógnaði mjer aðsóknin, sem ritstjórinn talar um. Þar voru nokkrar hræður á strjálingi, sem mjer veitti alls ekki örðugt að komast fram hjá, svo þjettir voru þó hvergi mannhópar, hestar nje ullarpokar, en þetta er eðlilegt, þar sem ströndin er svo víðáttumikil er gott að f'á pláss fyrir þetta í fjörunni út og tram með firðinum, jeg á bágt með að skilja að ritstjór- inn skuli ekki hafa getað þverfótað iyrir þessu um kaupstaðinn; skyldu það ekki vera dálitlar ýkjur ? Við Eskifjörð og Reiðarfjörð flytja kaupmenn mestallar vörur tií bænda, og er því eðlilegt að þar sje minni umferð manna; þessir flutningar hafa alctrei komizt á við Seyðisfjörð, þar sem bændur mega enn sækja allt sjálfir bæði salt og annað. Um byggingarplássið á Seyðisfirði viidi jeg helzt ekki tala optar, en skai þó enn geta þess, að innst með firðinum er ekkert undir- lendi; en þetta óendanlega byggingarland, sem ritstjórinn talar um, er mýrarfen, sein víst yrði mjög óhollustusamt að byggja á; það þarf ef til viil ekki annað en þurka það upp, og til þess ritstjórinn geti fengið peninga til þess úr landssjóði, skal jeg lofa honum þvi, að jeg skal ekki ágirnast neitt af sjóðnum til að laga til við Búðareyri. Jeg ætlaði engan að hræða með snjóflóðum; þau gjöra það vist nóg sjáli: Seyðisfjörður ber fullkomin merki bæði eptir þau og fja.Il- skriður margar. Það var annars leiðinlegt að jeg sá ekki fyr þessi umbrot í Austra { vor út af kaup- staðarmálinu, því þá skyldi grein mín hafa komið fyrri, svo þaö hetði ekki litið svo út sem ritstjórinn segir, að jeg hafi ætlað að viila mönnum sjónir á málinu með því, að læðast svo seint með greinina í Reykjavíkurblöðin. Þetta var alls ekki tilgangur minn; jeg vildi að eins láta fram koma það sem satt var og rjett, og held ennþá fram skoðun minni hinni sömu og þá. Þrátt fyrir allt það traust er ritstjórinn ber til þingmanna og annara til að reka þessa apturhaldsmannavillu mína útí yztu myrkur o. s. frv., trúi jeg því fullt og fast, að þó að Seyðisfj'örður muni nú að nafninu til verða kominn í kaupstaðatölu landsins þá muni sú dýrð skammvinn og gagnslaus fyrir oss alla Austlirðinga. Aður en jeg skilst við þetta mál, skal jeg geta þess, að þó jeg sje gamall hjeraðsbúi, sem þekki bæði tii veganna og hatnanna á Austurlandi, þá hefi jeg nú sem komið er svo sem ekkert við plássið að sælda. Gætu greinar mínar komið því til leiðar, að vel yrði athugað, hvar höfuðveg skal leggja til Fjarða úr Hjeraði, þætti mjer jeg ekki hai'a unnið árangurslaust. Það er ;'því miður þegar búið er að kasta allt of miklu af fje landsins í ófyrirhugaðar og ónýtar vegabætur. A end- anum ættu menn þó að sjá, að svo búið má ekki standa. I staðinn fyrir fávísa og hirðu- litla vegabótamenn verða að koma reglulegir vegfræðingar, sem bæði geta hvervetna sagt fyr- ir um, hvar vegurinn á að vera og hvernig á að leggja hann. Sjerhver ráðstöfun í þessa átt mundi spara landssjóð ógrynni peninga og í landið mundi koma með tímanum hægir og góðir vegir, er bæði mætti aka eptir sleðum og vögnum. Austurlandsvinur. Aths. Grrem þessi barst ísafold fyrripart vetrar, 5—6 vikna gömul þa samt oroin, en hefir orT)io a?> blöa þetta vegna rúmleysis. 1895, svo að fleirum gæfist kostur á að keppa um verðlaunin (100 kr.) til þess tlma. Búnaðarfjelag Suðuramtsins hjelt fyrri ársfund simi 10. þ. m. Forseti (H. Kr. Friðriksson yfirkennari) skýrði frá efna- hag fjelagsins. Sjóður þess við árslok 28,050 kr. Fjelagsmenn um 290. Forseti gat þess, að amtráð vesturamtsins og amts- ráð norður- og austuramtsins hefðu hafn- að tilboði búnaðarfjelagsins í fyrra, um að gera það að búnaðarfjelagi fyrir allt lancl- ið; en fundurinn samþykkti, að þessu ináli skyldi haldið vakandi, og að stjórnin til- kynnti amtsráðunum nyrðra og vestra, að þeim stæði enn opið að sæta þessum til- boðum fjelagsins. Samþykkt var að veita úr fjelagssjóði 1500 kr. til búfræðinga þetta ár, þar á meðal 200 kr. handa Grímsnes- ingum til að launa búfræðingi, veitt með sjerstöku tiiliti til framkvæmda þeirra og dugnaðar í jarðabótum. Styrkbeiðni frá Vigfúsi bónda Þórarinssyni ,1 Ytri-Sólheim- um í Mýrdal til að veita, Hólmsá yfir Sól- heimasand var synjað. Tvær ritgerðir um húsabyggingar höfðu borizt fjelaginu í verðlaunaskyni, önnur eptir Björn búfr. Bjarnarson í Reykjakoti, og hin eptir Sig- urð bónda Guðmundsson í Vetleifshelli í Holtum. Var samþykkt að láta ritgerðir þessar, er komið höfðu báðar eptir hinn tiltekna frest, bíða dóms til næsta nýárs, Gullnámur í Vestur-Ástraliu, ný- lega fundnar, eru sagðar auðugri en fund- izt haí'a nokkursstaðar áður. Þær eru í gróðurlausri auðn og vatnslausri, nær 70 mílur danskar frá bænum Perth. Vatn handa 500 málmnemum, er þangað höfðu safnazt í haust, varð að fiytja óraveg þang- að á kerrum, er uxar ganga fyrir, og geyma í þar til gerðum steinþróm. Búið var að grafa nær 150 fet niður, og fundust þar ógrynni af því nær skíru gulli. Hvað kolaskrúfan kostaði. Svofelld Aætlun hefir verið gerð um það, hve mikið fjártión hin mikla kolanámuskrúfa á Eng- landi í sumar sem leið og haust muni hafa bakað þjóðinni. Það voru fullar 16 vikur, er kolanemar í nokkrum hinum helztu kola- nfimum á Englandi gcngu iðjulausir, til þesa að reyna að skrúfa sjer út hærra kaup. Við það varð kolaframleiðslan 24 milj. smálestum minni á því timabili en ella mundi. Kaupmissir kolanemanna sjálfra nam 86 milj. krónum; kaupmissir jðrnnema — sem urðu að hætta vinnu vegna kola_ Ieysis,—nam 156 milj. króna. Áðrir verka. menn biðu nær 100 milj. kr. kaupmissi af sömu ástæðum. Kaupmissir verkamanna alls um 380 milj. kr. Þá er tekjumissir námueigenda, bæði kolanáma og járnnáma, sömul. ýinissa verksmiðjueigenda og járn- brauta um 240 milj. kr. Þá kemur 32 milj. kr. skaði, er húseigendur og aðrir, er kol þurftu að kaupa, , urðu að kaupa þau dýrari en ella mundi. Er þessi beini tekjumissis allur nær 600 milj. kr. eða 5V3 milj. kr. á dag. Þó segja menn, að hið óbeina tjón muni mega meta hjer um bil annað eins, svo sem einkum hinn mikla verzlun- arhnekki, er Englendingar hafi haft af kolaskrúfunni og ekki sje fijótt bitið úr ri;Uinni með, og mundi því hafa verið vel til vinnandi að gjalda kolanemum 1200 milj. kr. til þess að láta ógert bið háska- lega tiltæki þeirra. Kaupskipafloti heimsins 1893 var 1972 mili- sraáles,tir, hjer mu bil helmingur af hvoru, gufuskipum og seglskipum. Seglskipin þó nokkuð meiri að farmrúmi, eða 9,829,000 smálestir; gufuskipin 9,674,000 átnál. Undir ensku merki siglir hjer um bil helmingur allra kaupekipa í heimi; það eru 2/s ftf gufuskipuuum og Y3 af seglskip- unum. Nú er hver seglskips-smálest gerð 90 kr. virði að meðaltali — 100 smálesta seglskip 9000 kr. virði —, og hver gufu- skips-smálest 270 kr. virði; verður þá matsverð alls brezka kaupskipafiotans 2,000,000,000 milj. kr. Næstir Bretum eru Bandameun í Vesturheimi, en þriðja sigl- ingaþjóðin eru Norðmenn. Þeirra kaup- skipafioti er 1,739,000 smálestir, þar af 239,000 smál. í gufuskipum; matsverð 200 milj. eða ^jio á við hinn brezka verzlunar- flota. í kvðld verður leikið í Good-Templara- húsinu: Vöröurinnn °g Varaskeifan.

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.