Ísafold - 12.05.1894, Blaðsíða 1

Ísafold - 12.05.1894, Blaðsíða 1
Kemur út ýmiat einn sinni eoa tvisvar i viku. Verð arg ;<minnst 80 arka) 4 kr.. erlendis B kr. eoa l'/» doll.S borgist fyrirmiojaniúliman. (erlend- is fyrir fram). ISAFOLD. Uppsögn(skrifleg)bundin vift aramót, ógild nema komin a j e til útgefanda fyrir 1. októ- berm. Afgreiöslastofa blao«- ina er i Autturstrœti 8 XXI. árg. Reykjavík, laugardaginn 12. mai 1894. 26. blað. Þingmál í sumar. IV. 6. Um eyðing sels í laxveiðiám. Um það mál er og búið að fjalla svo lengi, Að Jjúka mætti við það í snmar. Það komst þó það langt á siöasta þingi, •að horflð var f'ra að eyða selnum skaða- bótalaust til selveiði-eigenda, sem einu sinni var samþykkt á þingi, en synjað staðfest- ingar, eins og alveg var rjett. Sömuieiðis 'borfið frá, að láta landssjóð borga skað- ann, sem væri sama og láta almenning á landinu gefa þessum fáu iaxveiði-eigend- um, ríkis- og efnamönnum, stórfje, eptir þeirri hugmynd, er þeir s.jálfir hafa um stórkostlega aukna laxveiði hjá sjer, ef selnum er eytt, Neðri deild, sem málið meðhöndlaði í fyrra, virðist hafa verið nokkurn veginn einhuga á því, að það sjeu laxveiðieigendurnir sjálfir, einmitt þeirog •engir aðrir, er greiða eigi selveiði-eigend- um hæfilegar skaðabætur fyrir eyðing sels- ins. Annaðhvort er, að þeir eru sjálfir alls eigi svo trúaðir á það, sem þeir láta, að laxveiðin aukist, jafnvel margfaldist, ¦ef selnum sje eytt, eða þá, að hafi þeir slíka trú, þá eiga þeir að vera boðnir og búnir til að greiða umræddar skaðabætur, sem varla geta orðið nema lítið brot af :gróðanum a laxveiðinni. Slíkar skáöa- bætur ættu þeir beinlínis að bjóða að fyrra bragði, ef þeim er nokkuð annt um þessa rjettarbót. Þeir ættu, um leið og þeir skrifa þinginu bænarskrá um slíka rjettar- bót, þá að b.jóðast til slíkra skaðabóta, eptir einhverjum sanngjörnum mælikvarða. Þá er þinginu vandalaustað lögleiða hana. Ágrciningur varð helzt í fyrra um þenn- -an mælikvarða. Frumvarpshöfundarnir og rmeiri hluti nefndar í málinu vildu láta ^selveiöieigendum nægja, að fá skaðabætur í 5 ár eptir að lögin næði gildi, miðaðar við 5 ára meðalarð undanfarið, að kostn- aði f'rá dregnum, sjálfsagt í tilliti til vænt- anleg-rar laxveiði hjá þeim í stað selveið- innar. En haga mun svo til sumstaðar, að engin von sje þar um laxveiði að sel- veiðinni eyddri, og verður þá selveiðieig- andinn fyrir synu ranglæti og rjettarmissi. Hann þarf því raunar að eiga heimting á skaðabótum um aldur og æfi, enda á það •enginn nauðungarkostur að vera fyrir hina, er aukna laxveiði hafa væntanlega um aldur og æfi. En með því að víða má þó gera ráð fyrir, að laxveiði bæti með tímanum eiganda eyddrar selveiði upp missi hans, virðist eigi fjarri sanni að miða skaðabæturnar við ákveðinn árafjölda, þó ekki mjög stutt- an, t. d. 20—25 ár. Sú var og hugsunin í tiliögu Ólafs Briem á síðasta þingi, og miklu rjettari var aðferð hans en hinna til að meta skaðabæturnar. Hann vildi láta þær vera mismuninn á eptirgjaldi selveiði- jarðar metnu með selveiðinni og án henn- ar. En hann ætlaðist til, að skaðabóta- fúlgan væri greidd öll í einu, og marg- faldaði í því skyni eptirgjaldsmismuninn með 25. Hitt virðist þó nægja, aö greiða fast árgjald, fyrnefndan eptirgjaldsmismun, í 25 ár. Málið var fellt í neðri deild í fyrra, með litlum atkvæðamun þó, og víst fremur af agreíningi um nokkur aukaatriði heldur en hinu, að þingdeildin teldi eigi slíka rjettarbót æskilega í s.jálfri sjer. PóStskipið Laura, er f'ór hjeðan til Vestfjarða 3. þ. m., kom aptur þaðan í fyrra dag (10.) og með henni nokkrir far- þegar, þar á meðal settur sýslumaður og- bæi'arfógoti íi ísafirði Lárus Kr. Bjarnason snöggva ferö. Til útlanda leggur skipið á stað hjeðan i kvöld. Aflabrögð. Austanfjalls hefir vetrar- vertíð verið allgóð, 4—600 hlutir almennt milli ánna (Eyrarbakka. Stokkseyri, Lopts- stööum), en 6—800 i Þorlakshöfn, þar af fullur helmingur eða meira vænn þorskur. í Grindavík mikið rýr vertíð og í Höfn- um og á Suðurnesi afleit, sama sem eng- in. H.jer við flöann sunnanverðan allt upp að 600 hlutnm, en smátt og rýrt, varla meira en 3 skpd. og fjöldamargir miklu minna, 1, lx/2 eða 2 skpd.; bezt í Njarð- víkum, Keflavík og Leiru, og á Akranesi, þar næst í Garði og á innnesjum, lakast á Vatnsleysuströnd og í Vogum. Frá Ólafsvík og undan Jökli frjettist um mikið góðan afla með síðustu ferð (póst- skipsins). Viö ísafjarðardjúp sömuleiðis byrjaður ; llgóður afii. Þilskipaafli mjög ryr yfirleitt, bæði hjer og vestra. Að eins 2 skip hjeðan, Gylfi (G. Z & Co.) og Njáll (Framnesinga), er fengið hafa allgóðan afla, komu í gær og fyrra dag með 11,000 og 11,500 af vænum þorski, öfluðu undan Lútrabjargi djúpt. Inflúenzasóttin. Til ísafjarðar kom hún 1. apríl. Tólf menn eru nafngreind- ír í »Gretfi« 19. f. m. að dánir sjeu úr henni þá í kaupstaðnum og sýslunni. Til Patreksfjarðar kom hiin með Thyra 9. f. mán.; í þeim hreppi voru 8 dánir úrhenni í mánaðarlokin. Af Snæfellsnesi utanverðu (Ólafsvík) skrifað 2. þ. mán.: »Inflúenzan er hjer um garð gengin, nema hvað ein- stöku menn eru talsvert lasburða eptir hana. Sumir höfðu hana um og yfir 3 vikur, flestir frá allri vinnu 2—3 vikur. Ekki hafa daið nema 3 alls úr veikinni hjer í Ólafsvik og í kringum Jökulinn: 1 bóndi um fimmtugt (Mattías Brandsson á Kötluhóli) og 2 konur hjer, önnur á sex- tugsaldri, en hin fjörgömul. Þetta erekki mikið af þeim fjölda, sem hjer er, enda hefir læknir okkar (G. P.) með ráði og dáð og sjerstakri ástundun og alúð hjálp- að mönnum í veikindum þessum, sem endra- nær«. Úr Strandasýslu (Hrútaf.) skrifað 27. apríl: »Inflúenzaveikin er nú á sínu hæsta stigi hjer í þessu byggðarlagi. Á þeim heimilum, sem hún er búin að kom- á, hefir hún tekið menn mjög geyst, víð- ast hvar lagt hjer um bil hvert manns- barn í rúmið á svipstundu að kalla. Sum- staðar hefir varla verið mögulegt að hirða kýr eða mjólka þær um 1—2 daga vegna veikindanna. Öðrum skepnum var sleppt a flestum bæjum þegar veikin kom, fyrir hjer um bil 2 vikum. M.jög eru menn lengi að ná sjer aptur einkum gamalt fólk. Ekki hefir enn dáið úr henni nema 1 gamalmenni hjer nærlendis, en fieiri liggja aliþungt, sem þó voru orðnir veikir fyrir nærfeilt hAlfum mánuði«. Úr Vest- mannaeyjum skrifað 28. apríl: »Úr kvefsótt inni dóu hjer 6 manns, 3 gamalmenni um og yflr áttrætt, 2 um sextugt, og barn á 1. ári«. Skipströnd. Fiskiskútuna Hebrides, eign kaupmanns Eyþórs Felixsonar i Keykja- vík, 22 smál. að stærð, skipstj. Þórarinn Arnórsson, bar upp á Kirkjutanga í Grund- arfirði í stórviðri á sunnan-landsunnan 30. f. mán. og brotnaði í spón. Skipshöfnin, 12 manns, bjargaðist á land sumpart i skipsbátnum og sumpart í bát frá Bryggju, er kom að bjarga. Fatnaði skipverja og vistum varð og bjargað, en aflinn, um 3000 fiska, ónýttist í sandi og sjó. Uppboð var haldið á strandinu 7. þ. mán. og nam varla 200 kr. Hebrides átti áður Gísli Þórmóðsson í Hafnarf. Hún var keypt upphaflega frá Skotlandi. Var nú orðin 35 ára gömul. Vátryggð fyrir 2000 kr. Nokkru áður sigldihafnsögumaðurdönsku kaupskipi til Clausens verzlunar i Stykk- ishólmi upp á flúð við Geldinga fyrir innan Bíldsey, á innsigling til Stykkis- hólms. Braut stefnið, en tókst þó að fleyta því til lands í Maðkavík hjá Stykkishólmi. Þar var það gert að strandi og selt fyrir 900 kr. á uppboði 4. þ. m. Vörum bi'arg- að óskemmdum. Kaupandinn.Steindór nokk- ur smiður, er sagt muni gera við það og hafa til fiskiveiða. Það heitir Pálmi, um 50 smál. ísfirzku raálaferlin. Dómur var upp kveöinn 7. þ. m. á ísafirði í kœrumálun- um svo nefndu, sem þingið fór að skipta sjer af i fyrra — meiri hlutinn í neðri deild. Hafði hinn setti sýslumaður og bæjarfógeti, Lárus Kr. Bjarnason, er þing- ið vildi láta víkja frá embætti samkvæmt þessum alræmdu kærum, lögsótt 3 undir- skrifendur svæsnasta kæruskjalsins, þar úr Isafjarðarkaupstað, þá Jóakim Jóakimsson trjesmið og bæjarfulltrúa, Guðmund Guð- mundsson bátasmið og Alhert Jónsson járnsmið. Þeir leituðu vitanlega skjóls ¦undirhinnimiklu, goðmögnuðu(!)eik, erþeir hafa lengi blótað, eins og aðrir góðir og trúir ísflrðingar, nefnilega sjálfum »píslar- vottinum«, Sk. Th., og fvar hann í allan vetur að skaka í að finna einhvern stað hinum miklu og margvíslegu sakargiptum

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.