Ísafold - 01.08.1894, Blaðsíða 1

Ísafold - 01.08.1894, Blaðsíða 1
"Kemur út ýmist emu sinni ¦eoa tvisvar í viku. Verð arg (minnst 80 arka) 4 kr.. erlendis 5 kr. eða l^/J doll.; borgist fyrirmiojan júlíman. (erlend- is fyrir fram). ÍSAFOLD. Uppsögn(skrifleg)bundin vlft aramót, ógild nema komin sje til útgefanda fyrir I .októ- berm. Afgreiöslastofa blaög- ins er i Austuratræti 8 XXI. árg. Reykjavík, miðvikudaginn 1. ágúst 1894. 48. blað. Landsbankinn verður opimi frá 1. ágást til 1. septem- toer þ. á. kl. 93/i f. m. til kl. 123/4 e. m„ og stjórn bankans er til viðtals kl. ÍO1/* til kl. 11»/« f> m. Tr. Gunnarsson. Suðuramtsbúnaöarfjelagið og sveitabúnaðarfjelögin. Á fundi Búnaðarfjelags Suðuramtsins 5. J>. m. stakk jeg upp á því, að reynt yrði ¦að koma fjelaginu í nánara samband við búnaðarfjelög sveitanna. í sambandi við þetta stakk jeg upp á því, að hvert bún- aðarfjelag í sveit sendi fulltrúa, er það kysi, á aðalfund í Reykjavík, og að þessir kjörnu fulltrúar búnaðarfjelaganna hefðu einir atkvæðisrjett á þessum aðalfundum. Uppástungur þessar mættu á fundinum talsverðri mótspyrnu, þótt það yrði ofan á að lokum, að nefnd væri kosin í málið. Því var jafnvel hreytt fram, að í þessu lægi tortryggni við stjórn Búnaðarfjelags 'Suðuramtsins, þá sem nú er. Þessu mót- mæli jeg öldungis, sem ástæðulausum get- sökum. Því var líka hreift á fundinum, að nauð- syn bæri til að rita í blöðin um uppástung- ttr þessar. Þetta álít jeg nú að vísu ekki, því mjer sýnast uppástungurnar báðar mjög einfaldar og auðskildar. En af því -að jeg stakk upp á þessu skal jeg þó í fám orðum skýra jfrá því, hvernig jeg heíi hugsað mjer breytingar þessar. Eins og allir hljóta að sjá, standa þessar uppástungur í nánu sambandi hver við tiðra, því sje því slegið föstu, að kjörnir menn frá búnaðarfjelögum sveitanna sjeu sendir á aðalfund Búnaðarfjelags Suður- amtsins og að þessir kjörnu menn einir hafi atkvæðisrjett, þá er tilganginum með fyrri uppástunguna náð; þá er komið það samband milli smærri fjelaganna og aðal- fjelagsins, sem jeg álít æskilegt. Á þennan hátt yrði Búnaðarfjelag Suð- uramtsins í rauninni ekki sjerstakt fjelag, heldur yfirstjörn allra annara búnaðarfje- laga í amtinu, og áliti jeg það vel fara, en þó bezt, að þessi yfirstjórn næði yfir allt landið. í sambandi við þetta þyrfti óefað að gjöra ýmsar breytingar á núgildandi lögum Búnaðarfjelagsins. Eins og kunnugt er, stóð Búnaðarfjelag Suðuramtsins (húss- og bústjórnarfjelagið) lengi eitt uppi. Þá var ekki um önnur fjelög að ræða, og er enginn eíi á því, að það heíir komið miklu góðu til leiðar með starfsemi sinni. Nú er komin mikil breyt- ing í þessu efni. Smærri búnaðarfjelög ¦eru komin á fót í fjöldamörgum sveitum, og þau fjelög fjölga árlega. Þetta virðist ¦mjer draga úr þörfinni á stærra fjelagi,og ^starfsemi þess er jafnvel eins og nú er ástatt til þess að tvístra kröptunum. Sam- eiginleg yfirstiórn allra hinna smærri fje- laga er aptur, að mínu áliti, m.jög nauð- synleg, bæði til þess að koma sem líkustu skipulagi ð öll hin smærri fjelög, beina framkvæmdum þeirra í rjetta Att og einnig vekja nauðsynlega samkeppni milli þeirra. Jeg ætlast til að yfírstjórnin liafi æði- mikið fje til umráða, h'kt og Búnaðarfjelag Suðuramtsins hefi nú. Fyrirkomulag yfirstjórnarinnar hugsa jeg mjer þannig. Þriggja manna stjórnarnefnd: formaður, fjehirðir, gjaldkeri, sem hefir á hendi alla stjórn og framkvæmdir milli funda. Tíl stjórnarnefndar eru sendar allar styrkbeiðslur. Einn ársfundur, sem haldinn sje um mánaðamót júní og júlí. Hver meðlimur sjerhvers búnaðarfjelags, sem heyrir undir yfirstjórnina, getur sótt fundinn og hefir þar fullt málfrelsi. At- kvæðisrjett hafa að eins kjörnir menn frá búnaðarfjelögunum. Ákveða þarf, hvað marga fulltrúa hvert búnaðarfjelag sendir á fundinn og er sú tala miðuð við tölu fjelagsmanna. Fundurinn ræðir þessi mál: Lög og lagabreytingar búnaðarfjelaga í sveitunum. Styrkbeiðslur þær, sem til stjórnarnefndar hafa komið, og sker fund- urinn úr því með atkvæðafjölda, hvort þær eru teknar til greina og að hve miklu leyti. En fremur ræðir fundurinn hvert það málefni, sem þar er borið upp og að bún- aði títur, t. d. um fjenaðarhirðing, kynbætur, áburðardrýgindi, mcðfcrð heyja og ásetn- ing o. fi. o. fl. Jeg tel engan efa á þvi, að nóg yrði umræðuefnið, þegar nýtustu og hyggnustu búmenn úr ýmsum sveitum, og jafnvel fjörðungum, hittust og færu að bera ráð sín saman. Fundargjörðirnar, eða glöggvan útdrátt úr þeim, ætti svo árlega að prenta i bún- aðarriti, sem stjórnarnefndin sæi um út- gáfu á. I búnaðarritinu ætti líka að birta glöggt yfirlit yfir búnaðarframkvæmdir hvers búnaðarfjelags ár hvert, og mundi þetta glæða samkeppni og áhuga hjá fje- lögunum. Jeg get búizt við, að mcnn hafi það í móti þessu fyrirkornulagi, að þaö muni verða of dýrt. Þessari mótbáru svara jeg því fyrst, að jeg ætlast ekki til að fund- armenn ferðist eins fínt eða dýrt og höfðingjar og alþingismenn. Jeg ætlast til að hinir kjörnu menn fái í þókn- un 2 kr. á dag eða máske rúmlega það. Þetta er nóg, einkum þegar á það er lit- ið, að við ferðina má jafnan um það Jeyti árs sameina ýmsar útvegur í heimilisþarfir. Rjettast álít jeg að laun hinna kosnu manna sjeu tekin af fje því, sem yfirstjórn- in heíir til umráða, því að Öðrum kosti kæmi kostnaður þessi, þó lítill sje, mis- jafnt niður á hinar ýmsu deildir eða bún- aðarfjelög sveitanna eptir mismunandi fjar- lægð frá fundarstaðnum, sem sjálfsagt ætti að vera Reykjavík, og þar ætti stjórnar- nefndin helzt að eiga aðsetur. Jeg fel þetta mál öllum þeim til ná- kvæmrar athugunar, sem láta sjer annt um framfarir í búnaði. Breytingar tel jeg víst að verði gerðar við þessar uppástungur mínar, og gleður það mig, ef þær fremur miða til framfara. Mosfelli 25. júlí 1894. St. Stephensen. Brennivínsskatturinn. Því er almonnt haldið fram, að drykkju- skapur og brennivínskaup fari stórum minnkandi hjer á landi eða sje nálega að hverfa sumstaðar,- Það er þvi all-fróðlegt að fá sem nýjastar skýrslur um, hve mikið af áfengum drykkjum hefir flutzt inn í hverja sýslu fyrir sig á landinu, og gera eptir því áætlun um, hve miklu hver sýsla eyðir í áfenga drykki, eða með öðrum orðum, hve háan brennivínsskatt hver sýsla geldur. í þetta sinn skal hjer að eins gjörð á- ætlun um tvær syslur á suðurlandi. Árið sem leið (1893) fluttu verzlunar- staðirnir í Árnessýslu til landsins brenni- vín og »önnur vínföng« fyrir 25,500 kr. að minnsta kosti. Þetta er sá brennivínsskattur, sem tjeðir verzlunarstaðir hafa lagt á landið siðastl. ár, og þennan skatt greiðá Árnesingar og Rangæingar. Það er á þessar 2 sýslur og þær einar, sem þessum skatti ber að jafna, og þó eigi að jöfnum hlutum á báðar sýslurnar, held- ur nokkru meira á Arnessýslu, með því að hún er fjölmennari og ölföngin flutt inn í hana. En er þettaþáallur brennivínsskatturinn, sem þessar 2 sýslur hafa greitt árið sem leið? Nei, hjer eru ekki öll kurl komin til grafar enn. Það sem á vantar að Rang- æingar beri helming af nefndum skatti, það bæta þeir sjer upp með brennivinsað- dráttum utan úr Vestmannaeyjum og ef til vill austan úr Mýrdal, þótt litið sje, því þar fæst sopinn líka, svo er fyrlr að þakka hinum skilyrðislausti löggildingum alþingis. Þá eru þó enn ótalin öll þau ölföng, sem flutt hafa verið á árinu i þessar 2 sýslur úr kaupstöðunum við Faxaflóa, einkum Reykjavík. Þegar allt þetta er lagt saman, mun óhætt að fullyrða, að þessar 2 syslur hafi greitt í brennivínsskatt árið sem leið alls og alls 32—34 þús. krónur,eða til jafnar 16—17,000 kr. hvor sýslan. Þungur skattur mundi það hafa þótt, ef eitthvað annað enn »blessað brennivínið« hefði lagt hann á sýslubúa. Og þrátt fyrir þennan gífurlega brenni- vínsskatt er þvi haldið fram, að drykkju

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.