Ísafold - 13.10.1894, Blaðsíða 2

Ísafold - 13.10.1894, Blaðsíða 2
274 í 3 mánaða fangelsi við venjulegt fanga- viðurværi (i hjeraði 2 mánaða), en hún í 2X5 claga fangelsi við vatn og brauð, auk málskostnaðar fyrir báðum rjettum. Málið hafði staðið yfir í hjeraði raeira en 2 ár, og dæmdi landsyfirrjettur hjeraðsdómarann fyrir þann »stórfellda drátt á einföldu og óbrotnu máli« í 50 kr. sekt í fátækrasjóð Vestur-Landeyjahrepps. „Brennivínsbókin". Og ekki nema það þó, lað vera að upp nefna hinn fagurfræðilega frumgetning Stúdentafjelagsins íslenzka, Söngbókina ný- útkomnu, og kalla hana »brennivínsbók«!' Það eru í henni 174 kvæði og stökur, í 9 flokkum, — 65 í lengsta flokknum, og 2 í hinum stytzta. Af þessum 9 fiokkum heitir að eins 1 »Drykkjukvæði«, 25 kvæði alls. Og þó að þeim bregði fyrir í hinum flokkunum sumum, 5 eða svo, — altsvo í 6 flokkum af 9 alls — þá er það ekki nema rjett inn- an um og saman við. Það er t. d. í lengsta flokknum, er heitir »Gamankvæði og stök- ur«, með 65 kvæðum alls, ekki fullur helm- ingurinn drykkjukvæði, og í öðrum flokk, »Veizlukvæðum«, ekki nema hjer um bil helmingur. Hvaða vit er nú í, að kenna bókina við »brennivín« fyrir það? Og þó svo væri, að Bacehus-tignun gengi eins og rauður þráður gegn um hana alla eða mestalla frá upphafi til enda, hvað er þá »sannað« með því? eða hvað erþáaáþví? Hver getur komið og sagt eða sannað fyrir því, að »meiningin« sje, að reyna að syngja Bacchusarátrúnað inn í hinn ungamennta- lýð vorn? Og þó svo væri, hver er þá kominn til að »sanna«, að honum sje nokkuð annað þarfara og hollara? »Lífs- gleðinnar« þarfnast hann; en hvað örvar hana betur og á göfugri hátt en einmitt brennivínið og annað áfengi? Einnig er á það að líta. að drykkjukvæðin geta verið þeir gimsteinar að kveðskap til, að þau sjeu alveg ómissandi »fagurfræðilegt« menntunarmeðal fyrir hina uppvaxandi kynslóð. Jeg á ekki við »hnoðið« eptir þá Bjarna Thorarensen, Stefán Ólafsson, Sig- urð Pjetursson eða Pál Ólafsson, heldur t. d. annað eins gullkorn í íslenzkri Ijóðagerð eins og erindið þetta, því miður nafnlausa, — nr. 136 í Söngbókinni: Adam sagði: «Eva! í mjer finnst mjer slef'a. Maginn er sem orgelspil; áttu ei bitter til?« Eða guðsmanns-heilræðið, nr. 88 í bók- inni, um að drekka bæði þegar illa liggur á manni og þegar vel liggur á manni, sem að Ijóðasnilld og innihaldi er líkast því, ef það væri orðað svona: Drekka, drekka, drekk'! Drekka allar stundir, Drekka nótt og nýtan dag, Drekka meðan maður getur rennt niður! ! Hvað? Eptir Eirík Olsen?—Nei, eptir nýjan, íslenzkan Ijóðasniiling, sem mun birtast nú í fyrsta sinn á prenti, en von- andi ekki síðasta. — Bókin er tiltölulega margí'alt auðugri af nýjum Ijóðmælum þessa efnis (þ. e. Bacchusarljóðmælum) en nokkurs annars, meiri eða minni snilldarverkum, flestum nafnlausum, fyrir hæversku sakir höfundanna. Útgefendurnir hafa, sem von- legt var, fundið sáran til þess, hve snauð- ir vjer vorum fyrir af þess kyns skáld- skap, bæði að vöxtum og gæðum, en ver- ið svo lánsamir, að hafa á að skipa nóg- um skáldskaparskörungum, sumum áður óþekktum, til að bæta þar úr skák, svo óslælega og með þeim snilldarbrag, sem bókin með sjer ber og hjer höfum vjer birt sýnishorn af. Criticus. Fyrirlestur hr. Frim. B. Ander- sons í gærkveldi »Um Ameriku« var sæmi- lega sóttur. Hann fór snjöllum orðu-m og skiildlegum um mikilhæfa og margbreytilega kosti lands og lýðs, hin miklu mannvirki Bandamanna og önnur afrek, en talaði lengst og mest um óöld þá, er nú gengi yfir landið, atvinnuleysi og ánauð hins fá- tæka verkalýðs, er allt stafaði af einok- unarharðstjórn hinna miklu auðmanna og annari þjóðfjeiagsspillingu. Frelsið, hið fagurlega lögskráða frelsi Bandamanna, hefði snúizt upp í sjálfræði, þar sem ein- stakir menn höguðu sjer eins og voðaleg- ustu rándýr, neyttu aflsmunar auðmagns ins til þess að kúga almenning. Stjórn- frelsi væri þar meira en annarsstaðar, & pappírnum að minnsta kosti, en einstak- lingsfrelsi væri hjer um bil undir lok lið- ið;— að því leyti tii væri Ameríka nú orð- in hin ófrjálsasta land í heimi. Fimm milj- ónir manna hefðu gengið atvinnulausir í fyrra vetur í Bandaríkjunum. I Boston, þar sem ræðum. var kunnugastur, hefði 40,000 verið snarað út á gaddinn í fyrra vetur atvinnulausum, en 120,000 í New- York — sem væri ein stór »knæpa« —, og 120,000 í Chicago — Babýlon Bandaríkj- anna. Mikið gert til hjálpar, en óvið- ráðanlegt. Eymdin og volæðið svo mikið, að aumustu kotungar hjer á landi og nið- ursetur lifðu höfðingjalífi hjá því. Þjóð- fjelagsbylting óhjákvæmileg, enda nú í aðsigi, á þessu ári, og bæri »þjóðvi]jamenn« (popúlistar), nýr landsmálaflokkur, merki hins nýja morgunroða. Engin rjúpnaverzlun ! Þess er getið í »Berlingi« í f. mán., að alþingi hafi sam- þykkt frumvarp um að auðkenna eitraðar rjúpur, i stað þess að banna gersamlega að eitra rjúpur fyrir refi, en engin trygging sje fyrir því, að almenningur brjóti ekk- þessi auðkenningarfyrirmæli; varar blaðið þvi alvarlega vib að kaupa íslenzkar rjúp- ur til manneldis, með þvi enginn geti á byrgzt, að þær kunni ekki að vera eitrað ar. Jön Ólafsson ritst.jóri. sem nú hefir atvinnu við blaðið »Norden« í Chicago, hefir haldið fyrirlestur um ísland í sumar i norsku fjelagi þar í bænum, og er upp haf hans út komið í blaðinu. Alþingistíðindin. Þau eru nú því nær fullprentuð: útkomin 5 hepti (50 arkir) af um- ræð. neðri deild., en 52 arkir íullprentaðar; verða 56—57 arkir. „Blíður er hver þá hann biður". Ritstjóri xÞjóðólfsc hefir minnzt ot'urlítið &. mig í blaði sínu í suraar rjett fyrir kosning- arnar til alþingis. Jeg skyldi nú ekki fara að vekja neitt máls á þessu, ef eigi stæði sjerstaklega & því. Mig furðaði mjög að sjá, hve skjótur einmitt þessi ritstjórinn er nú ad því, að díf.ma mig óhæfan sem þingmann; því stundum kom hann til mín í fyrra og átti tal við mig, að minnsta kosti um eitt mál, sem. til umræðu var á þingi, og var þá eigi á hon- ura annað að heyra en að jeg gæti orðið all- nýtur þingmaður. En »blíður er hver þá hann, biður«, segir máltækið, og svo má segja unx ritstjóra þennan. Jeg skal eigi fara að afsaka í'ramkomu mína. a þingi síðast, þótt einbver ritstjóri kveði upp sleggjudóm ylir mjer. Jeg get sagt það- með sanni, að jeg vildi gera allt sem rjettast og sem bezt; en jeg er þó eigi svo blindur af sjálf'sáliti að ætla, að mjer hafi tekizt það» öðrum fremur. Jeg veit að jeg hefi alla daga verið brjóst- góður maður, og þoli varla aurat að sjá. Jeg er því ekki frá því, að jeg hafi Jatið brjóst- geeðin eitt sinn leiða mig afvega; en það er líka hart, að þurf'a að horf'a útlœrðan og fróðan mann hokinn og niðurlútan biðja um bita og geta enga likn veitt honum. Það er fljótfærni að leggja fullnaðardóm á menn sem þingmenu eptir eitt þing, ekki sízt þegar það eru menn, sem eru hæglátir og eigi framgjarnir. Eru þess ýms dæmi, að menn fara hægt af stað- og láta lítið til sín taka á tyrsta þingi, en, hafa þó orðið nýtir þingmenn. Slíkt fer nokk- uð eptir lundarlagi manna, og jeg álít líka. litið happ í því, að allir sjeu að trana sjer f'ram og tala bæði í tíma og ótíma. Þótt jeg hafi von um að geta gert gagn á þingi, ef jeg yrði þar, þá veit jeg það þó vel, að þingið getur vel án min verið; en það held jeg líka afr megi segja um ritstjóra »Þjóðólfs» með sanní sjerstaklega þar sem hann mun verða búinn, að raða skjalasafninu að sumri, og þarf' eigj að sækja um styrk til þess framar. Að endingu skal jeg bæta því við, að þótt. ritstjóra »Þjóðólf's<í kunní að mislíka þessar línur, þá dettur mjer alls ekki f hug að svara honum; því hverjar helzt ástæður sem hann kynni að færa á móti þeim, þá haf'a þær við engin sönn rök að styðjast. Vestmannaeyjum í september 1894. Sigfús Árnason. »Ný kristileg smárit«. I seinasta blaði, »Krist. sinárita* segir á bls. 49.: »Jón stú-- dent á Leysingjastöðum varð síðar prestur í Þingeyrabrauði« o. s. f'rv. J?etta er villa. Jón stúdent Jónsson sá, er bjó að Leysingjastöð- um árið 18B0, varð fáum árum síðar prestur að Barði í Fljótum; sonur hans er síra Jón á Stað á Reykjanesi. En sá maður, er nokkr- um árum eptir 18f0 varð prestur að Þingeyra- klaustri og prófastur í Húnav.-sýslu, var síra. Jón Pjetursson, áður prestur að Höskulds- stöðum. Jeg kom í júnimán. t8B0 að Leysingjastöð- um, og þá góðgjörðir hjá Jóui stúdent og konu hans, er var stjúpdóttir Bjarnar Ólsens á Þing- eyrum. Þeir voru bræður, þessi Jón stúdeut og Þorsteinn kaupmaður Jónsson, er andist hjer í Rvík í nóv. 1859. Voru þeir bræður Jón og Þorsteinn sonar synir Jóns biskups Teitssonar, ef jeg mau rjett. Rvik i»/,o '94. Páll Melsteð. Enskir auðmenn. A Englandi hefir 71 maður ekki miuna en 900,000 kr. í árstekjur hver, en 10,000 manna meira en 36,000 kr. hver á ári. Árstekjur Krúpps fallbyssusmiðs i Essen. á Þýzkalandi eru 6,400,000 krónur, eptirsjálfs. hans iramtali.

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.