Ísafold - 22.12.1894, Blaðsíða 1

Ísafold - 22.12.1894, Blaðsíða 1
l.omur út ýmist eirni sinn *3ða tvisvar í vikn. Veríi árg ininnst 80arka) 4 kr.. erlendis 5 kr. eoa lx/s doll.; borgipt fyrirmiðjanjúlíman. (erlenu- ^is fyrir fram). ÍSAFOLD Uppsögn(skrifleg) bandin vtb aramót, ógild uema komin aje til útgefanda fyrir l.oktö- b erm * Afgreioslustofa blaoa- ias er i Austurstræti b XXI. arg. Reykjavík, laugardaginn 22. desember 1894. 84. blað. Landsfoankinn. verður lokaður frá mánudegi 24. þ. m. til föstudags 4. janúar, að báðurn dögum meðtöldum. •Samkvæmt hinni endurskoðuðu reglu- gjörð bankans, 28. gr„ verða vextir innfærðir í viðskiptabækur, þegar þær næsta skipti eptir 14. janúar verða sýndar í bankanum. Stjórnin. Umboðsverzlunin. Um fjársölu og fjárflutning til Bretlands skrifa þeir herrar Jón Jónsson alþingis- maður og Thor Jensen kaupmaður samið all- langar ritgjörðir í »Fj.konunni« nr. 46—47 og »Þ,jóðólfi« nr. 55; og þó þær s.jeu sín -eptir hvorn mann, sýnist mjer þær ritaðar með sama penna og í sama anda; þær benda báðar að þvi, að óll verzlunarfje- lög og jafnvel allir kaupmenn, sem senda fje til Bretlands f'rá íslandi, sendi það til hins sama umboðsmanns og hann einn sje látinn selja það. Báðar þessar ritgjörðir gefa — sem inn- gangsorð — góðar upplýsingar um meðferð sauðfjár á útflutningnum. En þegar til •aðalefnisins kemur, sem sjc, að allir láti sama manninn selja, þá finnst mjer mál- efnið fara svo út um þúfur, að betra hefði verið að ritgjörðirnar hefðu slokknað út af í fæðingunni og aldrei sjeð dagsins ljós. Vil jeg því láta í ljósi skoðun mína um það mál. Jeg hefi fyr látið þá skoðun mína í ljósi, að verzlunaraðferðin á íslandi sje þess eitt hið versta mein og verzlunarf'jelög hið eina, sem geti kippt heniii í lag. Kanp- mönnum er ákaflega illa við kaupfjelög, því þau eru hið eina, sem gefur þeim að- hald. En ef öll kaupfjelög hefðu sama umboðsmann, þá álit jeg, að menn vissu ekki lengur hvernig verzlunin væri er- lendis, nema það sem hann af sinni hrein- skilni segði þeim; en af því það mun nú ekki vera siður, aö umboðsmenn sendi fjelögunurn sína kaup- og sölureikninga, þá eru fjelögin algjörlega á valdi umboðs- mannsins; en hið eina, sem þau gætu stutt sig við, er, ef fleiri væru umboðsmenniniir og einn betri en annar. En tilætlun þessara manna mun ekki 'vera einungis sú, að einn maður selji allt lifandi fje frá landinu, heldur að það sje ¦einmitt L. Zöllner í Newcastle, og færa þeir margar glæsilegar ástæður fyrir því. Að minni hyggju þarf mjög auðtrúa menn til þess að trúa því, að Zöllner hafi selt mikið betur fje en Sitmon, á sama tíma og líkt að gæðum. Slimon er þó engirm viðvaningur við fjársölu, og mikil ástæða til að álíta, að sá, sem selur fyrir sjálfan sig, leggi fullt eins mikið kapp á að selja •vel, eins og sá, sem selur fyrir aðra. Það er heldur ekki svo langur vegur milli Edinborgar og Newcastle og ekki svo dýr flutningur þar á milli, að Slimon mundi eigi hafa sent fje sitt þangað, hefði mikið hærra verð verið á því þar, því hann hefir vitað mikið vel, hvernig fjársalan stóð þar, enda er ekki alveg óhugsanlegt, að Zöllner hafi með sinni alþekktu rausn gefið fjár- eigendunum íslenzku dálítið meira fyrir fje sitt en hann fekk fyrir það í þetta sinn; hann gæti hafa meint eitthvað með þvi; en hvort hann mundi gjöra það ár- lega, læt jeg ósagt. Það er fjarri mjer með Iínum þessum að fara að hallmæla þeim Zöllner eða Vídalin. Zöllner þekki jeg ekki neitt, en hann er talinn hafa kynnt sig hjer almennt sem áreiðanlegur maður, og naumast vafi á, að landið hefir haft stórhagf?] af verzlun hans í samanburði við verzlun fastakaup- manna; og þó jeg þekki Vídalín sem góð- an dreng, get jeg ómögulega fellt mig við, að blöðin telji mönnum trú um, að þeir einir eigi að vera fjársölu-umboðsmenn fyrir íslendinga. Því þótt þeir hafi sjálfsagt vel vit á að selja fje[?], þá held jeg, að þeir sjeu ekki sjerlega sjeðir með að leigja ó- dýr skip til fjárflutninga, ef satt er, að þeir láti íslendinga borga 5 sh. fyrir kind- ina frá íslandi til Englands, og þótt fiutt sje á stóru skipi, sem fer fleiri en eina ferð; en alkunnugt er, að skip má fá til- tölulega ódýrari, ef þau eru svo stór og leigð fyrir langan tíma. Það leiðir af sjálfu sjer, að umboðsmað- ur, sem íslendingar hafa til að selja vöru sína, að hann einnig kaupi hina útlendu vöru fyrir þá, en til þess álít jeg þá B.jörn Kristjánsson og Þorbjörn Jónasson snjall- ari en þá Zöllner. Því þótt Birni hafi ekki heppnazt vel að selja fje, af hvaða ástæð- um sem það er, þá er mjög. fágætt hjer, að fá eins góðar og ódýrar vörur eins og hann flutti upp í sumar. Þorbjörn Jónas- son hefir nú um nokkur ár selt fyrir is- lenzka bændur flsk, hross o. fl, og eru hlutaðeigendur mjög vel ánægðir með milli- göngu hans, þótt hann berist ekki eins mikið á eins og sumir, og mun hann engu síður en Zöllner hafa sýnt bændum hjer sunnanlands, hversu mikill munur er að kaupa vörur beint frá útlöndum, eða að verzla við kaupmenn. Enda fer verzlun lians óðum vaxandi. Þótt nauðsynlegt virðist, að fjárbændur sendi ije sitt fyrir eigin reikning til út- landa, þá er þó engu síður þörf fyrir s.jáv- arbændur að senda verzlunarvöru sína út fyrir eigin reikning, því munurinn á því er sá, að sveitabændur hafa því nær ár- lega um fjöldamörg ár getað selt fje sitt til Englendinga fyrir peninga út í hönd, °g Þftð þeim mönnum, Slimon og Coghill, sem hafa sýnt sig sem .heiðvirðustu og á- reiðaiilegustu menn. En sjávarbæudur þar á móti eiga tæplega kost á, að selja vöru sina fyrir peninga, nema með miklum erfiðleikam; því hinum íslenzku kaupmönn- um er sannarlega ekki lagið, að kaupa íslenzka vöru fyrir peninga, sem eðlilegt er, því þeim gefst vanalega tækifæri til að koma sinni dýru útlendu vöru út á móti íslenzku vörunni, og þótt ekki væri ann- að en peningaskorturinn, þá væri það eitt nóg til þess að hvetja sjávarbændur til að senda vöru sína fyrir eigin reikning, enda hafa þeir, sem það hafa reynt, þreifað á því, að þeir hafa haft stórkostlegt gagn af því. Einnig hafa kaupfjelögin fremur öllu öðru þrýst íslenzkum bændum til að vanda sem bezt vöru sína og framleiða sem mest af henni, og fleira, sem horfir þeim til menningar. Jeg er því sannarlega samdóma, að um- boðsverzlunin sje nauðsynleg fyrir oss ís- lendinga, þó með þeim mismun, að jeg vil ekki að öll fjelög noti sama umboðsmann, því þá álít jeg, að verzlunin gæti orðið að nokkurs konar einokunarverzlun, sem gæti orðið landsmönnum jafnskaðleg, eins og hún annars ætti að vera bætandi. Jafn- framt ætti landið að hafa verzlunarerind- reka erlendis, sem verzlunarfjelög og kaup- menn gætu leitað sjer upplýsinga hjá um kaup og sölu og margt fleira; því hvort sem umboðsmenn okkar heita Zöllner- Vídalín, Þorbjörn eða Björn, Jensen eða Jón, og yjer berum bezta traust til þeirra hvers um sig, þá væri fróðlegt og gagn- legt að geta snúið sjer til verzlunarerind- reka í ýmsum tilfellum. Jeg vil óska þeim, sem við umboðssölu fást fyrir ísland, að verzlun þeirra megi þróast og blómgast, landsmönnum til hag- sældar, en ekki til þess að þeir sjálfir verði svo stórir, að það safnist að þeim stór »klikka« utan lands og innan til að víð- frægja þeirra dýrð. 16/i2 1894. Guðmundur Einarsson. Ný stefna. Þótt árið, sem nú er hartnær á enda, hafi ekki fært oss mikla stór viðburði, og þótt ástand lands vors sje hartnær hið sama sem um nýár 1894, sje snöggt á litið, verð- ur því ekki neitað, sje betur gáð að, að umliðna árið getur falið í skauti sinu visi til töluverðra breytinga hjer á landi, sjer- staklega að því, er atvinnuvegina snert- ir. Að sönnu hefir ekki verið ráðizt í mörg stór-fyrirtæki, sem þegar sje byrjað á, þótt eigi megi gleyma undirbúningi Þjórsárbrúarinnar, sem á að vera fullgjör á komanda hausti, nje tilraunum þeim til ísgeymsiu, sem verið er að koma á f'ót bæði hjer og Austurlandi. Hitt er meira um vert, að nokkrir menn meðal þjóðar- innar hafa vaknað til meðvitundar um, að ekki stoði lengur að standa þannig í sómu sporum, og láta atvinnuvegi vora farajafn

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.