Ísafold - 29.05.1912, Blaðsíða 1

Ísafold - 29.05.1912, Blaðsíða 1
Komm nt tvisvar 1 viku. Vero árg. (80 arkir minst) 4 kr. erlendu 6 ki, o6a l'/i dollar; borgis t fyrir miojan júli (erlendis fyrir fram). 1SAF0LD Uppsðgn (ikrifleg) bundin viö iraraót, •> ógild nema komln aé til útgefanda Jfyrir 1. okt. og aaapandi sknldlaas vi6 blaftlB Afgrei&sla: Austnrstrrati 8, XXXIX. árg. Reykjavík 29. maí 1912. 36. tölublaö I. O. O. P. 93569 AlþýðnféLbðkasafn Pósthússtr. 14 kl. 5—8. Augnlælming ðkeypis i L»kjarg. 2 mvd. 2—8 Borgarstjóraskrifstofan opin virka daga 10—8. Bsnjarfógetaskrifstofan opin v. d. 10—2 og 4—7 Bsejargjaldkerinn Laugav. 11 kl. 12—8 og 6—7 Eyrna-,nef-og halslækn. ók. Posth.str.14A fld.2—8 Islandsbanki opinn 10—2>/« og Bl/«—7. K.F.D.M. Lestrar- og skrifstofa 8 ard.—10 söd. Alm. fundir fld. og sd. 8»/» sifidegis. Landakotskirkja. GuDsþj. 9 og 6 á helgum Landakotsspitali f. sjúkravitj. 10'/«—12 og 4—5 Landsbankinn ll-2>/«, B'/s-B'/s. Bankastj. vi6 12-2 Landsbókasafn 12—8 og 6—8. Útlán 1—8 Landsbúna&arfélagsskrifstofan opin tra 12—2 LandsféhirMr 10—2 og B—6. Landsskjalasafnio hvern virkan dag 12—2 Landsiminn opinn daglangt [8—8] virka daga. hel&a daga 10—12 og 4—7. Lækning ókeypis Þingh.str. 28 þd. og fsd. 12—1 Nattúrugripasafn opi6 l!/i—2>/« á snnnudögum Btjórnarráosskrifstofurnar opnar 10—4 daglega Talsimi Beykjavikur (Pðsth. 8) opinn daglangt (8—10) virka daga; helga daga 10—9. Tannlœkning ðkeypis Pðsth.str. 14B md. 11—12 VlfilsstaOahœliö. Heimsðknartlmi 12—1. Þjððmenjasafnið opið a sd., þrd. og fmd. 12—2 Konungkjörnir þingmenn. Fregn kom á laugardaginn um skip- un þeirra. Þeir eru sömu mennirnir eins og áður hefir verið getið um í ísafold, að sagt væri að happið mundu hljóta: Július Havsteen, Eiríkur Briem, Agúst Flygenring, Steingrímur Jónsson, Steíán Stefánsson skólastjóri og Björn Þorláksson. Með öðrum orðum allir sömu og áður, þeir er unt var að taka, og síra Björn, frændi ráðherra og björgunar- maður á síðasta þingi, í stað Lárusar H. Bjarnason, af því að L. H. B. varð ekki tekinn, þar sem hann er orðinn þjóðkjörinn þingmaður. Manni verður að spyrja: Til hvers var þá þessi leikur á síð- asta þingi, sá er öllum mönnum þótti að minsta kosti viðsjárverður, og í margra manna augum var óþægilega svipaður stjómarskrárbroti — lenging- in á kjörtima hinna konungkjörnu? Ráðherra réttlætti þá ráðstöíun með eftirfarandi ummælum: »A hinn bóginn sá eg að það væri mesta óráð að skifta um konung- kjörna þingmenn að eins viku til hálfum mánuði áður en þingi lýkur. Þeir hafa tekið þátt í öllum störfum þingsins og sitja í nefndum, og ef ætti nú að fara að taka nýja menn í þeirra stað, þá væri það mikil rösk- un á störfum þingsins. Því áleit eg þetta hið eina rétta og tiltækilegat. Enn berorðari var ráðherra á undir- búningsfundunum undir síðustu kosn- ingar í kjördæmi sínu. Þá varði hann þessa ráðstöfun sina með því, að ef hann hefði átt að skipa konungkjörna menn, þegar kjörtími þeirra var útrunninn, um þingtímann, þá hefði hann neyðst til þess að skipa sömu mennina, eins og verið hefðu, af þvi að ótækt hefði verið að setja nýja menn inn í þingið að svo áliðn- um þingtímanum. En að því gekk hann vísu, að það mundi kjósendum hans hafa þótt kynlegl og óviður- kvæmilegt bragð. Til þess að firrast þá nauðsyn, hefði hann tekið þetta ráð, að lengja kjörtímann, þar til er þessu síðasta þingi yrði lokið. Og nú kemur það upp úr kafinu, að sömu mennirnir eru skipaðir, að svo miklu leyti, sem þess er nokkur kostur. Og otð leikur á því að minsta kosti, að þeim hafi verið lofað þessu þegar um þingtímann. En til hvers er þá þessi blindinga- leikur ? Því er fljótsvarað: Hann er til þess gerður, að villa kjósendum sjónir um kosningarnar. Kristján Jónsson hefði ekki átt nokkurn kost endurkosning- ar i Borgarfjarðarsýslu, ef hann hefði ekki brugðið þessari skýlu fyrir augu kjósendanna. Verði þetta konungkjör ekki hættu- legt sjálfstæðismáli voru, þá er það að minsta kosti ekki Kristjáni Jónssyni, heldur alt öðrum mönnum að þakka. Málararnir okkar. Varla get eg hugsað mér, að þeim, sem komið hafa á myndasýning <As- gríms Jónswnar, þá er lokið var fyrra sunnudag, þyki það ekki illa farið og óhæfilegt, að maðurinn skuli eiga við jafn-þröngan kost að búa eins og þeim er kunnugt um, sem til þekkja. Að sparsemi mannsins og yfirlætis- leysi í öllum efnum kveður svo mikið, að lengra verður naumast komist. Eljan er að sama skapi. Og þrátt fyrir alla örðugleikana er maðurinn orðinn snillingur. En hann fær ekkert fyrir verk sin, að kalla má, ekki neitt svipað því sem hann þarf til þess að geta lifað sóma- samlega — að eg nú ekki nefni það, að hann fái neitt samboðið því verki, sem hann innir af hendi. Hann hefir setið við altaristöfluna, sem ætluð er Stóranúpskirkju, mest- allan veturinn, og fyrir hana fær hann — 250 kr! Hann væri betui haldinn með því að vera háseti á fiskiskipi en lista- maður, sem víst er um, að með tím- anum varpar ljóma yfir þjóð vora, enda er þegar farinn að gjöra það. Væri hann yfirmaður á fiskiskipi — við nefnum nú ekki ósköpin! Myndirnar safnast fyrir hjá honum, og eru honum arðlausar. Aldrei mun hann hafa selt jafn-litið á neinni sýn- ingu sinni eins og nú. Og aldrei hefir. hann haft jafn-mikla fegurð til sýnis. Hér verður að taka í taumana. Lang-bezta og viðfeldnasta ráðið er það, að alþingi veiti dálitla fjárhæð árlega til þess að kaupa málverk. Með því móti myndaðist á nokkurum árum innlent myndasafn, sem yrði mikils virði. Jafnvel þótt menn hugsuðu sér fjár- veitingavald landsins svo kvikinzkt, að það vildi gjöra sér þetta að gróða- vegi, þá mundi fénu verða vel varið. Eftir nokkur ár mætti vafalaust fá miklu meira fyrir myndirnar en til þess þyrfti að eignast þær nú fyrstu árin. Auðvitað seljast myndirnar einhvern tíma. Þá fá þær færri en vilja. En þá getur listamaðurinn verið kominn undir græna torfu. Og þá getur svo farið, að það verði aðrar þjóðir en íslendingar, sem hafa ánægju af þeim. Vér sitjum með óvirðinguna eina, fyrir það, að hafa látið dýrmæt lista- verk ganga úr greipum okkar, og að hafa ekki haft mannrænu í okkur til þess að styðja það, sem vel er gjört,' og svo er þjóðlegt, að ekkert getur þjóðlegra verið. Að sjálfsögðu yrði að skipa nefnd manna til þess að velja myndirnar. Vér eígum áreiðanlega þá menn til. sem vel er til þess triiandi. Eg nefni til dæmis: Jón Helgason prófessor, frú Kristinu Jakobson, ungfrú Kristínu Þorvaldsdóttur, ungfrú Sigríði Björns- dóttur og Matthías Þórðarson forn- gripavörð og Rögnv. Ólafssjn húsam. Eg hefi minst á þetta í tilefni af myndasýningu Asgríms Jónssonar, af því að hún er mér nú í svo fersku minni. En enginn má skilja orð mín svo, sem eg vilji ganga fram hjá Þór- arni Þorlákssyni. Eg fer ekki út í neinn mannjöfnuð. Um það verður ekki og er ekki deilt, að eftir Þórar- inn Þorláksson liggja líka fögur og vönduð listaverk. Það er skylda að styðja báða menn- ina. Og í raun og veru er það al- veg útlátalaust landsjóði með þeim hætti, sem eg hefi" bent á, þar sem hann fær fult verðmæti þess, sem hann leggur fram — og vafalaust meira en það. E. H. JlÓÍÍ. Nátt-tjöldin hrynja, himininn rökkvar, húmskuggum sveipast Joldarbrd. Kvbldblarinn kyssir Idð og Id. Ljóð hrannir við bakkann dökkva. En ntoldin hún dottar í driýhvítum hjúpi 0% dreymir um vor. — Það haustar — og sólin er sigin að djúpi. En "hvelfingin Ijómar svo hrein og heið meðhdtignardjásnyfirmannlijsinskvblum. Nú logar hvert blys i loýthvelsins sblum og Ijóskarpan titrar við skuggans meið. Hún hejurminn anda ýrd húmsins veldi, ýrd hrylling og nótt. Eg vermist af huldum arineldi. Haustnóttin breiðir helgan vang yfir híreisti' og ys d strœtum og torgum. Það hljóðnar — og múqur með syndum og sorgum sér sœlir við rbkkursins bjbrtu sceng. En himneska HJsstjarnan heldur hér vbrð í helgi og pbgn, yfir bldlojtsins skbnim og húmsins hjbrð. Hér stend eg einn hljóður við hyrjarlog og huganum beini að sporunum pungu. Mín askubœn, flutt aj afivana tungu er orpin í tímanna pjótandi sog. Hún heimtast ei ajtur pó hejði eg gjaldið, til hels var hún borin. Sú bernskuósk gat eigi bergmdli valdið. Mitt ráðleysisaði og lánstola lij hefir leitt mínar vonir að dauðans sandi. Sem útlagi eg reika í ókunnu landi, með ógleymda minning um sorgir og kíj. Þótt vonirnar blundi við bakkann svarta mér brosir hver stund. Eg lifi og dey við Ijósvakann bjarta. Það Ijós, er sér veitir um viðbldins hbj vill UJga hvert blik, scm i húmi erjalið. En skammsýni' ogpýlyndi', af skugganutn alið skynjar ei viljann, býr manninum grbj. Sjd kórónu gylta og krossa hda! Sjd kaupmannsins glys! — og Ufin, sem hjara við hlutinn sinn smáa. — Þðrðergur Þðrðarson. -Í££M>Z5==- Þilskipaafli og botnvörpnnga við Faxaflóa á vetrarvertíð 1912. Úr Reykjavík hafa gengið 34 þil- skip alls ogfer afli þeirra hér á eftir. Tölurnar í svigum merkja aflatöluna 1911: Skip H. P. Dnus, Rvík. Asa..... 36,000 (49,500) Björgvin . . . 31,000 (35,000) Hákon .... 16,500 (21,500) Iho..... 12,500 (25,000) Keflavík .... 24,000 (30,000) Milly .... 20,000 (31,500) Seagull (Duuso.fl.) 27,000 (43,000) Sigurfari . . . 19,500 (29,000) Svanur .... iijooo1) (35,500) Sæborg .... 32,500 (41,500) Hafsteinn . . . 22,000 (30,000) Skip hlutajél. Sjávarborg (Edinborg). Fríða . . . . 18,000 (29,000) Guðrún Zoega . 16,500 (23,000) Isabella . . . 8,000 (17,000) Josephine . . • 17,500 (25,000) Acorn . . . . 17,000 (21,000) Sjana . . . . 15,000 (28,000) Morning Star . 10,000 (32,000) Robert . . . . 19,000 (35,000) Gunna . . . 16,000 (30,000) Skip Th. Thorsteinsson. Guðrún Soffia . 26,000 (20,000) Sigríður . . . 30,000 (99,999) Skip hlutajél. P. J. Thorsteinss. & Co. Björn Ólafsson . 39,500 (33,000) Greta .... 20,000 (27,000) Yerzlun í Skagaflrði til sðlu. Þar eð eg hefi afráðið að taka við stöðu, er mér hefir boðist erlendis, hætti eg verzlunum mínum i Hofsós og Sauðirkrók, og eru því húseignir minar í báðum þessum stöðum ásamt fiskhúsi í Selvik og fleiri stöðum á Skaganum til sölu, sem og verzlunaráhöld, bátar og bryggjur. Sláturhús eru á Sauðárkrók og Hofsós. Öll húsin eru í ágætu standi. Nánari upplýsingar gefnar þeim er þess óska. Sauðárkrók 1. mai 1912. /. Popp. fórarinn Tulinins læturnúafframkvæmd- arstjórastörfum Thore- félagsins, sbr. orðsend- ing hans i síðasta bl. Það sannast hér sem oftar, að enginn veit hvað átt hefir fyr en mist hefir. N ú þegar Þór. Tul. er að fara frá, viðurkenna allir hinn mikla dugnað og framtakssemi hans og telja illa farið, að hann skuli sleppa forstjóra- störfum — þeir lika, sem áður hefir veitt nokkuð erfitt að láta Þ. Tul. njóta sannmælis. Hér í bl. var nýlega bent á, hversu mikill hagnaður hefði flotið til landsbúa fyrir starf- semi Þór. Tul. Hann nam ekki tugum, held- ur hundruðum þúsunda kr. árlega. — Þetta hefði sannarl. átt að meta meira heldur en raun hefir á orðið meðal landa hans, því að það er sannast að segja, að hann hefir hlotið hið ranglátasta aðkast í stað maklegs stuðnings — sumstað- ar að — og er þvi ekki óeðlilegt, að nokkurrar beiskju kenni hjá honum i kveðjuorðum hans. Þór. Tul. er enn maður á bezta skeiði, rúml. fimtugur, og starfsþolið óskert, svo að ólíklegur er hann til þess að setjast í helgan stein, þótt hann sleppi taumum Thorefélagsins. Sennilegt að hann eigi fyrir höndum mikið framkvæmdalif og þarflegt þjóð vorri. Þórarinn (Tulinius. ') fórst 4 miðri vtrtlft. Guðrún af Gufun. 15,000 (35,000) Langanes . . . 21,000 (38,500) Ragnheiður . . 25,000 (34,500) Skarphéðinn . . 18,000 (31,000) Sléttanes . . . 13,500 (21,000) Skip J. P. T. Bryde, Rvík. Valtýr .... 27,000 (35,000) Ymissa eign. Esther (H/F Stapi) 21,000 (20,000) Bergþóra (G. Ól.) 17,500 (26,000) Harald, ísaf. (L. Tang & Sön) . 18,000 (32,000) Haffari (Sig. Jónss.) 28,000 (34,000) Hildur (J. Laxdal) 8,000^) (40,000) Surprise(E.Þorgilss.) 17,000 (36,500) Botnvðrpungar hafa gengið héðan 14 alls og aflað sem hérsegir: Snorri Goði (til 26. maí) 353 þús. Skallagrímur (til 14. maí) 254 — Bragi (til 11. maí) 200 — Snorri Sturlus. (til 14. mai) 192 — Garðar landn. (til 18. maí) 185 — Skúli fógeti (til 18. mai) 273 — Baldur (til 19. maí) 266 — Marz (til 18. maí) 200 — Wetherley (til 19. mai) 193 — Jón forseti (til 22. mai) 216 — íslendingur (til 20. maí) 138 — Lock Naver (til 12. mai) 124 — Freyr (til 6. maí) 94 — Valur (til 16. maí) 38 — A. G. (til 26. maí) 260 — Triumph (til 26. mai) 193 — Alls hafa seglskipin (36) fengið 723 pús„ en botnvörpungarnir (16) 3 milj. 92 þú«., eða 2 milj. 369 þús. meira en öll seglskipin. Meðalafli á segl- skipi hefir verið rúm 20 þús., en á botnvörpungi rúm 193 þús. Samtals hafa öll þessi skip aflað 3 milj, 815 ') hætti a miðri vertið. þús. Ef gert er ráð fyrir að í skip- pundið fari 120 af færafiski, en 150 af vörpufiski, verður allur aflinn h. u. b. 27 þús. skpd. Með 60—70 kr. verði á skpd. nemur hann frá 1 milj. 620 þús.—1 milj. 890 þús. krónum. Auk þess eru hrogn, lifur og annað þess háttar. Þingmálaf. Reykvíkinga Hann var haldinn 27. maí, annan í hvítasunnu, í Barnaskólaportinu, og varð mikill sigur fyrir samkomulags- tilraunirnar i sambandsmálinu. Fundar- stjóri var Klemens Jónsson landritari, en skrifarar Einar Arnórsson prófessor og Sigurður Guðmundsson mag. art. Fyrst voru skattamdlin tekin fyrir. Þingmenn kjördæmisins og Jón Þor- láksson landsverkfræðingur andmæltu tillögu fjármálanefndarinnar um einka- sölu á kolum; en Hannes Hafstein bankastjóri varði. Svo látandi tillaga var samþykt með miklum meiri hluta greiddra atkvæða: »Fuhdurinn mótmalir einokunartil- Ibgum skattamálanejndarinnar*. Þá kom sambandsmdlið. Yfirdómslögmaður Eggert Claesen bar upp svo látandi tillögu: vFundurinn skorar d alpingi að taka sambandsmdlið upp ajtur ejtir atvikum til slikra breytinga d Jrumvarpinu Jrá 1908, er séu Hklegar til pess að afia pví Jylgis meginporra pjóðarinnar og samkomulag geti orðið um við Dani, Þó er ekki atlast til pess, að mdlið verði

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.