Ísafold - 20.11.1912, Blaðsíða 1

Ísafold - 20.11.1912, Blaðsíða 1
Eonu lit fcvisvar í vifea. Vero Arg. (80 arkir minst) i kr. erlendia 5 bi, eoa ll/» liollar; boreist. fyrir miojnn júli (erlendiit fyrir fram). ÍSAFOLD Ut>p«öe« (BkrifieE; bnnfiiu víti Aramót, e> osfilrt o8S» iomln sé tll ntgefanrta fy»i» 1. okt. oe t»apandí (kuMluon vfft MaMo AísctaiSsla: AAattustentl 6. XXXIX. árg. Keykjavík 20 nóv. 1912. 77 tðlublað I O. O. F. 938309 KB 13. 13. 9. 10. 26. 9. G Alþý?>ufél.bókn>mfn Templft-as. 8 kl. 7-9 AugnlæktimK ókeypis í iiíe ts.jare;. V. mvd. 2—8 Borgarstjðraskrifstofan opiu vírka daga i0—« Bffijarfósetaskrifstofan opin v. d. 10—2 oe 4—7 Bæiarsrjaldkerinn l.augav. 11 kl. 12—8 o<r öi-7 Eyrna-,nef-oR lialslæku. ók. Pósth.str 14A fad.2—B tslán-lsbanki opinn 10 -2'!« o<? 6V»—7. K..F.D.M. L»a'rar- og skrifstoía H &r<( —10 i»A. Alm. fundir Bl. oe sd. H <(« síodofris. DandakotskirKi". G«M'.i. |i or 8 a heleum tiandabotsspítali f. sjúkruvitj ro<<»—12 oe 4—5 Candgbankinn 11-2>/«, 61 «-«>/>. Ranbasti. vio 12-2 Ijandsbðkasafn 12 -B og 5—H. Útlán !— 8 Ijandsbúnaftarfélaesskrifstofan opin tra 12—2 Landsfohiroir 10—2 oe 5—8. Laod<5skjalasafni« hvcrn virkan dae.'2-2 Landsiminn opinn daelangt [8—9) virka aago, helga daga 10—12 og 4—7. Lœkning ókeypis Þingh.str. 28 þd.op. fsí. 12-1 Nattúmgripasafn opio "/t-2'/s a sunnndognm Samábyrgð Islands 10—12 og 4—6. Stjórnarraosskrifstofurnar opnar 10—4 dagloga Talsimi Heykjavikor (Pósth. 8) opinn daglangt (8—10) virka dagai helga daga 10—9. Tannlinbninir ofceypis Póath.str. l<iB tud. U -18 Vifllsstaoahælio. Heimsóknartimi 12-1 Þjóömen,jasainio opi> þd., fmd. og sd. 1 —•¦'¦ Isafold. Til nýárs kemur Isajold altaf út tvisvar í viku, miðvikudaga og laug- ardaga. Vegna óska margra kaupenda hér í bæ og auglýsenda er meiningi't að reyna að koma á þeirri reglu, að blað- ið jafnan komi út um hádegisbilið. Þvi eru auglýsendur vinsamlega beðnir að skila auglýsingum kvbldinu áður en pær eiga að koma l blaðið. Framvegis verður Jsajold og seld í lausasölu, 5 aura blaðið. ÚtgeJ. Ófriðurinn á Balkanskaga. Frá hernaðarstöðvunum berast ná- lega engar aðrar fréttir en þær, sem herstjórnirnar hafa leyft að mætti senda. Þess vegna er valt að treysta á áreiðanleik þeirra. Fréttum frá Miklagarði trúir enginn framar. Þær hafa varla reynst annað en ósannindi. En þær fréttir, sem Búlgar.ir leyfn .ið senda, virðast vera æði óljó:ar og ó- greinilegar. Frá orustunni miklu við Lule Bur- gas eru fréttimar ennþá ekki nærri eins greinilegar og vænta mætti, ekkert ábyggilegt hægt að segja um mann- fallið í þeirri orustu. Hvað Búlgarar hafi mist þar margt manna er með öllu ókunnugt, en haldið að nær 40 þdsundir Tyrkja hafi annaðhvort orðið þat óvígir eða fallið. Her Tyrkja hafði barist þar um slóðir i 3 sólar- hringa, að því er sagt er, án þess að fá nokkuð að eta. Óbreyttu hermenn- irnir börðust eins og hetjur, en þeir yfirbuguðust af hungrinu og þess vegna biðu Tyrkir líka ósigur og ekki vegna annars. Svo litil var forsjá herstjórnar Tytkja, að hermennirnir urðu að svelta dögum saman, þótt höfuðborgin lægi að baki hersins og járnbraut til þess að flytja vistir á. Álíka litla fyrirhyggju hafði herstjórn- in sýnt i ýmsum öðrum mikilsvarð- andi efnum. Frá orustunni sem kend er við Tschorlu er fréttirnar, ef nokkru munar, enn þá ógreinilegri og skal því ekki íjölyrða um hana hér, en vist er að Tyrkir fóru þar miklar ó- farir og hröktust þaðan smátt og smátt austnr undir Tschataldja virkin. Kortið, sem hér er prentað til skýringar, er af landtanganum, sem Mikligarður stendur á; er Marmara- hafið að sunnan, en Svattahaf að norðan og austan, en Sæviðarsund (Bosporus) aðgreinir heimsálfurnar. Vestast á þessu korti má sjá bæinn Tschorlu, við járnbrautina til Mikla- garðs. Þaðan hefir svo her Tyrkja hrakist til Tschataldja, sem einnigmá sjá á kortinu. Tschataldja er lírill bær með um 1000 ibúum, en rétt fyrir austan hann eru hin frægu Tschataldja-virki. Þaðan eru um 30 rastir til Miklagarðs.' ^pirkin eru reist á hálsi einum, er þar liggur yfir þvert landið, flói skerst inn í landið sunnan frá Marmarahafi, en Derkos-vatnið sést að norðanverðu. Á milli þess og fló- ans eru að eins 25 rastir. Að þess- um virkjum eru Búlgarar komnir, en ekki fara enn sögur af að þeir hafi brotist yfir þau og þó er talið vist að þeim muni takast það, ef ekki verður áður friður á kominn. Þó er þarua talið ágætt til varnar og það því fremur sem herskip Tyrkja ættu að geta veitt herliðinu stuðning bæði að sunnan og norðan. Orð leikur á þvi, að sambandsþjóð- irnar vilji fyrir hvern mun ná Mikla- garði á vald sitt. Talið að her Búlg- ara, Serba og Grikkja eigi að ganga í nokkurskonar hátíðagöngu inn í borgina og síðan eigi að syngja messu i Sofíukirkjunni frægu. Hefir þar eigi verðið sungin messa eftir kristn- um sið, síðan 29. maí 1452 Þótt fréttírnar frá Miklagarði virðist mjög óáreiðanlegar, er þó auðséð, að horfur þar eru ískyggilegar. Sagt að soldáninn sé fluttur þaðan yfir til Asíu og fjöldi kristinna manna flýr úr bæn- um , þeir sem komist geta. Konur og börn hafast við úti á skipum og ýmsir leita á náðir herskipa þeirra, er stórveldin hafa sent til Miklagarðs. Sigt að tyrkneskir hermenn kenni kristnum mönnum um ófarir sínar. F]ö'di kristinna manna var í her Tyrkja og þeir þykja hafa gefist þar illa í Zilivríu, sem er þrj.ir rastir vegar frá Mikiagarði, er sagt að 70 kristnir menn hafi verið myrtir. A höfninni lcnti tyrkneskum og grískum sjómönn- um saman i áflogum og bardiga og mistu þar lífið nær 50 manna. Her- sveitir vaða um bæinn og verður lítill hemill á þeim hafður. Sendi- herrar stórveldanna hafa þvt mælst til að þau sendi fleiri herskip til Mikla- garðs. Yaxtahækkun. Báðir bankar vorir hafa hækkað vexti af lánum upp í 6 °/0 frá og með fiessum degi, sbr. augl. þeirra hér i blaðinu í dag.- Isajold hefir spurst fyrir um það hjá bankastjórnum beggja bankanna, hvernig á þessan hækkun úr 5 l/4 °/0 upp i 6 % standi. Svarið er hið sama hjá báðum: Vextir haja hakkað svo mikið erkndis, að við höýum séð okkur nauðuqan einn kost að hcekka llka. Báðir standa bankarnir svo og svo mikið í sambandi við erlenda banka, sem hækkað hafa sína vexti og hvor- ugur bankanna stendur sig því við annað en að hækka vextina. hjá sér þegar erlendir viðskiftabankar þeirra hækka vexti við þá. Nýlega hefir þýzki ríkisbankinn hækkað vextina úr 5 % upp í 6 %. Nationalbankinn úr 4 */a °/o UPP í 5 V2 % °- s> fry- °g a^"r danskir bankar hækkað enn meira. Bankastjórnir beggja banka munu hafa beðið svo lengi með hækkunina, sem frekast var unt. ísiandsbanki hefir t. d alllengi orðið að greiða 6 °/0 af skuldaviðskiftum sínum við brezka, þýzka og norska banka. Það er því nauðsyn ein þ. e. horf- urnar á peningamarkaði heimsins, er valda þessari vaxtahækkun. Er því eigi til neins annað en að taka henni með kristilegri þolinmæði — í þeirri von, að hún standi eigi ákaflega lengi. Ceres hlekkist á. Ceres lenti á grynningum á inn- siglingu á ísafjörð fyrir nokkrum dög- um. Var lágsjávað og losnaði skipið um flóðið. Erl. símfregnir. Nobels verðlaunin. Khöfn 20. nóv. 1912. Gerhart Hauptmann jær Nobelsverð- laun. Hér er átt við bókmentaverðlaunin. Gerhart Hauptmann er talinn eitt- hvert mesta leikritaskáld Þjóðverja. Hann er fimtugur, f. 1862. Frá ófriðnuw. Serbar tekið Monastír. Daglegar orustur við Tscha- taldja; ýmsir ofaná. Áttunda þ. m. kom hingað sú fregn að Serbar hefðu tekið Monastír. ísafold flutti þá fregnina og lýsti nokk- uð borginni. Annars mun annar bær, samnefndur, vera til í Tyrklandi, en miklu minni. Símfréttin staðfestir það að Búigai- ar etu ekki búnir að ná Tschataldja- virkjunum enn þá; en jafnframt má sjá það að Búlgar.ir hafa ekki veitt Tyrkjum vopnahlé það, er þeir beiddu um. Strandferðir 1913. Lnndritari fekk skeyti um það í gærmorgun, að satnkomula^ vœr.i kom- ið á tnilli rdðherra Islands o% Samein- aða Jélagsins um strandýerðirnar næsta ár. — En skeytið hermir ekkert um, með hverjum hætti samkomulag þetta sé. Einkasöluleyfi á steinolin. Fiskifólag íslands sækir um það. í gærkveldi var fundur hildinn i Fiskifélagi íslands til þess að ræð.i um steinoliumálið. Aílir sem töluðu á fundi þessum m. a. þeir Björn Kristjánsson banka- stjóri og Tryggvi Gunnarsson f. b.mk t- stjóri voru eindregnir á því að sjálf- sagt væri að Fiskifélag íslands sækti um einkaleyfi það til steinolíusölu, sem stjórninni var heimilað að veita með lögum frá síðasta alþingi. Að lokum var í einu hljóði sam- þykt svolátandi tillaga: Fundurinn samþykkir, að stjórn Fiskifélagsins sæki til landsstjórnarinn- ar um einkaleyfi fyrir félagið til stein- oliusölu hér á landi, samkvæmt stein- olíulögunum og að stjórn féiagsins haldi áfram að undirbúa málið, bæði hér í bænum og út um landið. cSslané aríenóis. Hjúskapur. Jóhann Sigurjónsson skáld kvæntist þ. 5. nóv. danskri konu, frú Ingeborg Thidemann. Brúð- kaupsferð ætla þau hjónin til Gauta- borgar, Míinchen, Vínarborgar, Köln, Bremen, Essen, Kristjaniu og Stokk- hólms. í öllum þessum bæjum verð- ur Fjalla-Eyvindur sem sé leikinn, og ætla þau að vera viðstödd fyrstuna allstaðar. Haddapadda, leikrit Guðm. Kambans, hefir stjórn kgl. leikhússins i Khöfn haft til yfirlesturs, og er mælt, að Knrl Mantzius, leikhússtjórinn ann- ar, hafi lokið á það miklu lofsorði og tjáð sig um, að sjálfsagt væri, að taka það til leiks. Hvort úr því verður mun samt enn óvist, með þvi að Mantzius er á förum frá leikhúsinu. Latidsbattkinti. Frá þessum degi tekur Landsbankinn fyrst um sinn forvexti af víxlum, og vexti af lánum, öðrum en veðdeildaiiánum, 6 °/o P- a-> auk fram- lengingargjalds. Reykjavik, 19. nóv. 1912. Banhasfiórnin. Frá þessum degi tekur íslandsbanki fyrst um sinn i forvexti af víx'um og vexti af lánum öðrum en fasteignar- veðslánum með veðdeildarkjörum: 6% p. a., auk framlengingargjalds. Reykjavík 19. nóvbr. 1912. Sfjórn ísíandsbanka. Prá stríðinu. Búlgarar í orustu. Ófriðarsvæðið, sjá greinina um ófriðinn. Ýms erlend tíðindi. Varaforseti Bandaríkja er kjörinn Thomas Riley Marshall landstjóri í Indiana. Varaforseti er valdalítill mjög. Er embætti það virðingarstaða, en lítið annað. Aðalstarf hans er að skipa forsæti í efri málsstofu þingsins. Hinn nýi varaforseti er hátt á sextugsaldri. Kosningar á Rússlandi. Snemma í þessum mánuði fóru fram kosningar til þingsins riissneska, dúmunnar. Þ. 8. nóv. voru 386 kosningar um garð gengnar. Var þá búið að kjósa 136 ihaldsmenn, en að öðru leyti höfðu þingsætin lent mjög á við og dreif milli hinna mörgu flokka þar í landi. Stjórnarskifti i Noregi. Úrslitafregn um kosningarnar í Noregi er ókom- in enn, en litlum vafa bundið, að ger- bótamenn hafi meirihluta i þinginu, öllum óháðir. Stjórnarskifti eru því vís. En hvort úr þeim verður nú þegar eða beðið verður þess, er stór- þingið kemur saman í jantiar, er óvíst. Stjórnarforseti er talinn sjálfsagður Gunnar Knudsen og líklegir í hið nýja ráðuneyti Castberg og Lövland, báðir ráðherrar i Noregi fyrir nokkurum ár- um. Kosningarnar hafa gefið málstreitu- mönnum mikinn byr í segl. Ný bók. Ljóð, eftir Sigurð Sigurðsson skáld, eru nýkomin út, 4^ arka bók, helztu kvæði höf. Sigurður er orðinn kunn- ur fyrir Ijóðlist sína af kvæðum, sem birzt hafa á víð og dreif i blöðum og tímaritum, m. a. hér í blaðinu. Nú hefir Sigurður safnað þeim í litla og laglega Ijóðabók, er verða mun ljóð- vinum kærkominn gestur. Væntan- lega verður betur minst á bókina hér í blaðinu síðar. ¦ ^um ¦ Frá mannamotum. Hljómleikar þeirra frú Valborgar Einarsson og jgfr. Herdisar Matthías- dóttur á sunnudaginn voru fremur fásóttir. Sðngskráin var helzti löng, hljómleikarnir tóku meira en i1/^ klst. Þær skiftust á að syngja og spila undir. Á hvorttveggju kunna þær

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.