Ísafold - 18.01.1913, Blaðsíða 1

Ísafold - 18.01.1913, Blaðsíða 1
¦5" Kemur vít tvisvar í viku. Verð árg. 4kr., erlendis 5 kr. eöa l^dollar; borg- ist fyrir tniðjan júli erlendis fyrirfram. Lausasala 5 a. eint. ISAFOLD Uppsögn (skrifl.) bundin við aramót, er ógild nema kom- in sé til vitgefanda fyrir 1. oktbr. og sé kaupandi skuld- laus við blaSið. XXXX. árg. Reykjavík, laugardaginn 18. janúar 1913. 5. tölublað I. O. O F. «41249. Alþýöufél.bökasafn Templaras. 8 kl. 7 — 9 Augnlcekning ókeypis í Jjækjarg. 2 mTd. 2—8 Borgarstjóraskrifstofan opin virka daga 10—3 Bsejarfógetaskrifstofan opin v.d. 10—2 og 4—7 Bæiargjaldkerinn Laugav. 11 kl. 12—8 og f>-7 Eyrna-. nef- hálslækn. ók. Pósth.str 14A fid. 2—3 tslandsbanki opinn 10—2'ls og B'/s—7. K.P.CM. Lestrar-og akrifstofa 8 árd —10 BÖd. Alm. fundir fid. o* fld. 81/* siodegis. Landakotskirkia. Ghiosþj, 9 og 8 a helg im LandakotsFpitali f.s.iúkraviti. lOVn—19 or 4—6 Landsbankinn 11-2'/». R'/t-fPJa. Bankasti. 12-2 LandKbókasafn 12—S og fi—9. Útlan 1— fí Landsbúnaoarfélagsskrifstofan opin frá 12—2 Lan'lsféhii&ir 10—2 og 5—R. Landsskjalasafnio hvern virkan dag 12—2 Landqiminn opinn daglangt [8—9] virka dugt* hel&a daga 10—12 og 4—7. Lækning ðkeypis í»int;h.str.23 þd. og fsd.12-1 NattúmgTÍpasftfi) op>*> <lk—fin qurjnvidösri;m Samábyrgo Islands 10—12 og 4—6. RtjómarrAftsskrifWtofDrn'ar ooiiar 10—4 (tnsrl Talsími Reykjavikor fPAsth.Si opinn daglangt (8—!0) virka daga; helga dagn iO—9. TannlisikYiÍTAS!; okevpis Pó»th.str.l4B md.U—19 Tlflinstn^ahæliíi. Heimsökiiartimi 12—1. P.ÍóAmenÍRsafTjin opi* þd., .fmd. og sd. 19—9. Erl. simfregnir. Khöfn 14. jan. 1913. Káðuneytisbreyting á Frakklandi. Milkrand hermálardðherra hefir neyðst til að se%ja aý sér embœtti s'ók- um pess, að Du Paty de Clam hefir aftur verið veitt uppreisn og embatti i hernum. Du Paty de Clam var einn af aðalfjnndmönnum Dreyfus o°" átti manna mestan þátt í réttlætis banatil ræði því, er Dreyfus varð fyrir. Hann var þá ofursti í frakkneska hernum. Þegar Dreyfus var sýkn- aður misti Du Paty de Clam em bættið, en nii virðist Millerand hafa veitt honum uppreisn, en það valdið svo mikilli gremju, að kostað hefir Millerand raðherr.idóm. Poincaré kosinn forscti.' ' Hnkaskeyti til jrakkneska konsúlsins, hr. Blanche, l gærkveldi hermir, að Þórarinn E. Tulinius. Poincaré hinn nýi Frakkaforseti. Poincaré forsatisráðherra hafi { gar verið kosinn forseti írakka í stað Falliéres. Samgöngur viö Svíþjóð. Aktiebolaget Sandström Strande & Co. í Stokkhólmi, hefir haft hug i því að koma á skipaferðum milli Sviþjóðar og Ishnds, en ekkert get- að úr því orðið. En nýlega skrifar félagið sænska konsúlnum hér, Krist- jáni Þorgrímssyni, til þess a'ð leita njá honum upplýsinga og tjáir sig hafa fengið annað félag, er hafi yfir miklu fé að ráða, í lið með Sér og hafi þau hug á að koma á þessum samgöngum. .mUmt 'slenzka viðskiftaráðunautinn E, ^v Sænska íélag líka, hvar hann sé niður kominn. Pórarinn Tufinius. t --------------- Eins og getið var í síðasta blaði hafa helztu menn úr kauptúnum Norðlendinga og Austfirðinga, 200 talsins alls, sýnt Þórarni Tulinius einkar snotrar viðurker.ningar: fyrir hið ómetanlega starf hans til bóta ís- lenzkum samgöngum. — Er það, eins og áður hefir verið skýrt frá, ávarp og kvæði — skrautrituð í bók (möppu) í ark- arbroti, og er hdn bundin í hvítt bókfellsskinn (pergamenti), en framan á ritað gullnu letri: Til Þórarins E. Tulinius frd löndum hans d Austur- 0% Norð- urlandi. Fremst í möppunni er kvæði Matthíasar, en litlu aftar kvæði Guðmundar, og loks ávarpið. í bókinni eru margar teiknaðar myndir, m. a. af Eyja- firði, Geysi, Gullfoss, Þingvöll- um, Hornafirði, Fáskrúðsfirði, Eskifirði (fæðingarbæ Þ. T.), verzlunarhúsum hans þar, skip- um hans o. s. frv. Myndirnar hafði teiknað jungfr. Kristín Jónsdóttir frá Arnarnesi, en kvæðin og ávarpið hafði Vilh. Knudsen skrautritað.' Ávarpið hljóðar svo: Öttum Isleudingum, eigi sízt oss Norðlendingum og Austfirðingum, md pað Ijóst vera, hve stórmikið pér hafið unnið til eflingar samgöngum S Hagur sá, bæði beinn og óbeinn, er pjóð vorri hefir hlotnast fyrir pessa mikilvægu starfsemi yðar, er ómetanlegur. . Yður hefir auðsjdanlega eis>i dulist, hve styrkan paa góðar samgongur eiga i hverskonar framförum og prifum hverrar pjóðar. Ungur stttuð pér yður pað marbnið, að koma samgongum landsms a sjó, baði við umheiminn og með ströndum fram, i pað horf að par full- nœgðu kröfum tímans. , Um lanvt skeið hafið pér varið yðar mihlhæfu kroftum til pess að na pessu marki og einskis látið ófreistað, prdtt fyrir margfalda orðugleika. Því er pað öllum góðum Islendin^um hið mesta hrygðarefm, etð pér hafið látið af stjórn pess fjélags, er pér höfðuð stofnað og stjórnað með dama- fdum duonaði, til pess að koma kugsjón yðar í framkvamd. , En sú er ósk vor og von, að yður megi auðnast að sjd hið mikla verk fullkomnað, sem pér hafið svo roggsamlega hafið, yður til avarandi samdar og fósturjörðu yðar til ómetanlegs gagns. Erum vér pess fullvissir, að pir verðið jafnan tahnn meðal hennar nýtustu og beztu sona. Árnandi yður allra heillalj, Með míkilli virðingu! Til Þórarins E. Tulinius. Skrýddur samd og sóma sértu, nafni Þórs, heyrðu til pín hljóma hróður sigurkórs: Þ'ókk fyrir drengskap, dug og por! Fdir bornir Fróni á fyltu starri spor. — Enginn lífs ní liðinn landi voru frd fleiri fley á miðin fermdi en pú um sjd; enginn fleirum far um mar greiddi svo og gladdi i praut gráti Mardallar. Þegar dagsins dómar deyja, firtir samd, réttir verða rómar, rökin betur damd. Þd mun eflaust sýna sig: Island sjaldan dtti son ágatari en pig. Þinni pjóð og landi pú ert hjartatrúr, | dvalt ósigrandi, oft pó dyndi skúr, ?, margra fé og fjðrvi hatt; oft á voða-verði peim varfei öðrum stætt. Jíllar friðar fylgjur : fylgi pír úr v'örl engar úfnar bylgjur aftri pinni fór. Blessi guð pig, virkta vin, svanna, bbrn o% sóma lands — Síðumanna-kyn I fyf^ J Búnaðarritið 27. ár. 1. hefli 1913. Jafnan hefir rit þetta eitthvað að flytja, sem verulegur fróðleikur er að fyrir alþýðu manna að lesa, eitt- hvað það sem allir þeir, er stunda búnað, eða unna framförum land- búnaðarins, þurfa að kynna sér og hugsa um. Með því að borga 10 kr., í eitt skifti fyrir öll, getur hver bóndi í landinu og hver annar, sem vill, fengið Búnaðarritið, að öllu leyti ókeypis, alla sína æfi. Búnaðarritið er ódýrasta bókin, sem seld er í landinu og á erindi til fleiri manna í landinu en flest önnur rit. Bænd- ur landsins eru hátt á 7. þúsundi, en tala búnaðarfélaga hangir í einu þúsundi og eru þó meðal þeirra margir, sem engan búnað stunda. Af þessu má gera sér nokkra hug- mynd um áhugann á búnaðarmálum í landinu. Þar sem búnaðarritið kemur ekki, þar er löngunin til þess að fræðast um búnaðarmálin naum- ast mikil. Áhuginn sýnist vera mínni en vera mætti, eftir svo margra ára starf. Og þó hefir Búnaðarfé- lagið fjölda launaðra starfsmanna i þjónustu sinni, sem eru á þönum um landið á hverju ári. Þeir mættu sýna meiri röggsemi í því að fjölga félögum Búnaðarfélagsins. Engum þyrfti að ofbjóða þó þeim fjölgaði um helming, frá því sem nú er. Fyrsta ritgerðin í þessu hefti er eftir prófessor Guðmund Hannesson og heitir: Hlý og rakalaus steinhús. G. H. hefir lengi haft manna mest- an áhuga á húsabyggingum hér í landi. Hann sá það fyr og'glöggar en flestir aðrir, hve afarmikla þýð- Avarp Fjallkonunnar. Heyr, sonur góður, sðng d móðurtungu, er sumar gyllir hlið og» dal og strönd! Þú manst hveforðumsvanirminirsungu o% saldarorð mitt bdru'umhðf og.lönd.— Og heim af savi sigurorðið snjalla bar sonaskarinn heim til minna fjalla. Þú fórst i víking, frama'og heiður sóttir til fjarra stranda, ungur, hugumstór, og bera mjðg að orku' af orðum póttir með attarbragð og skðrungssvip af Þór. Þú qazt pér veg og göfgi hverju sinni, en, gleymir aldrei henni móður pinni. A hjartans rakt skal mikilmennið kenna. við móður p4, er býr við efni smd. Þú kunnir aldreiheim afhólmi'aðrenna, ef hennar gagn og samd við starfi ld. ÞaJSMumsvippinnsólskinfjallaminna, erLsástu eitthvað mér til gagns að vinna. Þóttfjarri sé pitt setur mínum ströndum, er samur tryggur hngur pinn til min\ eg vona'að lifpitt langt séfyrir höndum, sem lengst að fdi eg að njóta pín;— pótt synir mínir unnu mér i orði' peir eru farri' er sýna pað á borði.— Afeð hðrpuljóði' úr helgidómi mínum, i hdsal fjalla, myndir sendi' eg pér. Og ástarkveðja' úr átthðgunum pínum pér yl og minning hjartansljúfa ber. Þér gangi jafnan alt að ósk og vonum, pú, einn af minum karst' og beztu sonum I G. G. Fuglalíf íslands. Fuglaverndunarfélag. [Breti einn, hr. Edmnnd Selons fnglafræðingur, er dvaldist 1 snmar á Efri- Brú i Grímsnesi, sendi ísafold i haust eftir- farandi pistil, sem af ýmsnm astæðnm eigi hefir getað komið fyr hér i blaðinu. Ritstj.]. Til ritstjóra ísafoldar. Kæri herra! Vilduð þér gera svo vel og leyfa mér, gegnum blað yðar, að draga athygli almennings á íslandi að hættu þeirri, sem þar vofir yfir fuglalífinu, og stafar af því, að egg eru ekkert vernduð um varptímann? Það atriði, að fuglarnir sjálfir eru friðaðir, má telja viðurkenning þess, að þörf sé friðunar; en að hverju gagni kemur það þegar til lengdar lætur, að foreldrarnir séu friðaðir, ef þeir geta ekki látið eftir sig nægilegt af- sprengi til þess að fylla skarðið að þeim dauðum? Engin tegund fugla lifir að eilífu og allar eru þær háð^r óhöppum og tilviljunum, sem geta valdið — og stöðugt vaída — því, að þær upprætist. Tilveruvon teg- undarinnar hvílir því á árlegu af- sprengi. Bregðist þessi von að meira eða minna leyti, hlýtur tegundin sí- felt að verða fágætari og loks ger- samlega að upprætast. Þannig virð- ist mér ástandið vera um fugla á íslandi nú, vegna þess að engirt lög banna eggjatöku. Afleiðingin af þess- um hættulega lagaskorti er sú, að land yðar heimsækir á hverju ári sérstök stétt manna, sem fyrir ein- ingu hiisagerðin hefir fyrir þjóðfé- lagið, bæði fjárhagslega og til menn- ingar þrifa. Og orð hans um þetta voru í tíma töluð, er þjóðin stóð á mikilsverðum timamótum og hóf að vinna meiri byggingar, en hiin hafði nokkurntíma áður gert, frá því þetta land bygðist. Kaupstaðir og kaup- tiin í landinu hafa bygzt á tiltölu- lega fáum árum, svo nokkru nemi og verð þeirra talið um 20 miljónir króna, en sveitabæirnir eru taldir að vera um helmingur af verði allra jarða á landinu. Byggingarnar á landinu eru helmingur allrar þjóðar- eignarinnar. Hér skiftir þvi ekki litlu máli hvort þessar byggingar eru traustar og vandaðar, geta enzt mann fram af manni, eða þær ónýtast á fáum árum; á byggingunni'' getur orðið hinn mesti sparnaður og líka hin versta eyðslusemi. Og fyrir menningu þjóðarinnar hafa húsa- kynnin meiri þýðingu en flestir geta getið sér fullkomlega til um. G. H. hefir um mörg ár aflað sér þekkingar um húsagerð og veit flest- um öðrum meira um hana. Lengi hefir hann haft ótrú á timburhúsa- gerðinni og talið að vér ættam að byggja úr steini, en fáir eða enginn til þess kunnað, svo sem þörf var á. Ritgerð hans flytur ýmsar mikils- verðar tillögur og leiðbeiningar um þetta. Allir sem eitthvað hugsa um byggingar> °g þeir eru margir á þessu landi, þurfa að lesa ritgerð G. H. í Búnaðarritinu. Það væri eyðsla á pappír að fara að segja mönnum hvað í henni er, flytja nákvæman útdrátt úr henni, er öllum veitir svo auðvelt að afla sér Búnaðarritsins. Steinhúsin verða vafalaust fram- tiðarbyggingar þessa lands, þó öll tóma fýsn eftir eggjum mundi hjart- anlega vilja uppræta hverja tegund fugla, sem til er, og eftirláta niðjum sínum jörð, er ekkert hefði af unaði fuglalífsins að segja. Þetta er í sann- leika hið morðgjarna og þrælslega verk, sem slíkir menn hefja með kappi, hveriær sem endurnýungar- tími lífsins birtist. Þar sem þeir meta egg hverrar tegundar beinlínis eftir því, hve sjaldgæf hún er, svo er sérhver fugl, sem er í minsta máta fágætur, dæmdur til gereyðing- ar. Eða þá að hann er, löngu áður en hann er upprættur, í raun og veru sama sem gereyddur, ef harin hlýtur ekki vernd í þessu algerða úrslitamáli. Með tilliti til fágætis ættu íslendingar að muna það, að fjöldi fugla, sem nú eru svo algengir á íslandi, að þeim sem ekki er kunn- ugur því, er gerst hefir í öðrum lönd- um, virðist þeir ekki vera í neinni hættu, þá eru þessir sömu fuglar fá- gætir fyrir Englendinginn og aðra útlenda safnendur. Þar sem þessu er þannig farið, skiftir það engu, hve margt kann að vera af þeim hér. Þeim mun óhjá- kvæmilega fækka, enda þótt slíkt kunni fyrst í stað að gerast svo smámsam'an, að vér veitum því ekki alment eftirtekt. Án þess að athygli sé leidd að því, færist tegundin stig af stigi þannig, að frá því að vera »mjög algeng« verður hún »algeng«, »sæmilega algeng«, »ekki óalgeng«, »ekkimjögalgeng«,i>fremur óalgeng«, »ekki algeng«, þar til loks að óheilla- orðið *fágæt« hljómar með unaði í eyrum hins samvizkulausa safnara.

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.