Ísafold - 29.03.1913, Blaðsíða 1

Ísafold - 29.03.1913, Blaðsíða 1
Kemur út tvisvar í viku. Verðárg. 4 kr., erlendis 5 kr. eða lf dollar; borg- ist fyrir miðjan júlí erleiidis fyrirfram. Lausasala 5 a. eint. SAFOLD iiii.inmntMuiiiiiL.imnmiiiiinimffiinflii. Uppsögn (skrifl.) bundin við áramót, er ógild nema kom- in só til útgefanda fyrir 1. oktbr. og só kaupandi skuld- laus við blaðið. ísafoldarprentsmiðja. Ritstjóri: Ólafur Björnsson. Talsími 48. XXXX. árg. Reykjavík:, laugardagirm 29. marz 1913. 24. tölublað I. O. O F. 943289. Alþýðufél.bókasafn Templaras. 3 kl. 7—9. Angnlækning ókeypis 1 Lækjarg. 2 mvd. 2—3 Borgarstjóraskrifstofan opin virka daea 10—8 Bavjarfógetaskrifstofan opm v. d. 10—2 og 4—7 Bæjargjaldkerinn Laugav. 11 kl. 12—8 og 6—7 Eyrna- nef- halslækn. ók. Pósth.str. UA fid. 2-8 Islandsbanki opinn 10—2>/t og B'/t—7. K.F.U.M. Lestrar-og skrifstofa 8 Ard.—10 siðd. Alm. fundir fid. og sd. S^t siod. Landakotskirkja. Gnðsþj. 9 og 6 4 helgum. Landakotsspitali f. sjúkravitj. 11—1. Landsbankinn 11-2>/i, 5>/t-6'/t. Bankastj. 12-2 Landsbókasafn 12—3 og 6—8. Útlan 1—8. Landsbúnaoaríélagsskrifstofan opin í'rá 12—2 Landsféhiroir 10—2 og 5—6. Landsskjalasafnið hvern virkan dag kl. 12—2 Landssíminn opinn daglangt (8—9) virka daga helga daga 10—12 og i—1. Lækning ókeypis Þingh.str. 28 þd.ogfsd. 12—1 Náttúrngripasafnið opið llrt—2>/t á sunnud. Samabyrgð Islands 10—12 og 4—6. Stjórnarráðsskrifstofurnar opnar 10—4 dagl. Talsimi Keykjavikur Pósth.3 opinn daglangt (8—10) virka daga; helga daga 10—9. Tannlækning ókeypis Pósth,str. ÍÍB md. 11—12 Vífllstaðahælið. Heimsóki. artimi 12—1 tjóðmenjasafnið opið þrd., fimd. og sd. 12—2. V.ey. 4.9 4,8 5,8 Rv. 1,5 2,9 0,2 íf. i,9 - - 2,2 -*- o,8 Ak. - - 1,0 - - 2,2 °,S Gr. i.S o,o 1,0 Sf. 5.2 2,? 6,0 Þh. s.s S-7 i,8 Veðrátta frá 27. til 29. marz Fd. Fsd. Ld. 4.8 5, 2.9 °, - 2,2 -*- o, - 2,2 o, 0,0 I, 2,? 6, 5,7 I, V.ey. = Vestmanneyjar. Rv. = Reykjavík. ís. = ísafjörður. Ak. = Akureyri. Gr. = Grímsstaðir. Sf. = Seyðisfjörður. Þh. = Þórshöfn áFære. Leikfél. Reykjavikur: Æfintýri á gönguför eftir C. Hostrup leikið á sunnudaginn 30. marz kl. 8. Aðgöngumiða má panta í dag í Bókverzlun ísafoldar. Nýja Bíó Línudansarinn (feikna spennandi mynd). Ertend tíðindi nr. 102. Pantið bílæti í talsíma 344. Op- inn hálf tíma á undan sýningum. Söngfél. 17. júní endurtekur páskasamsönginn í síðasta sinn í kvöld. Söugstj.: Sigfás Einarsson. Aðgöngumiðar í bókv. ísafoldar og ^gf. Eymundssonar. Við fiskþvotí §eta nokkrir duglegir verkamenn fengið vinnu. Þeir snúi sér til Veiðarfæraverzí. ftafnar- Isafold og Sigurður Hjörleifsson. Um daginn, er Lögrétta tók að láta sig skifta, að hr. Sig. Hjörleifs- son lét af ritstjórn ísafoldar og flutti um það mál skýrslu úr lagi færða, lét ísafold í ljósi, að hún teldi það mál koma sér einni við og hr. S. H. og mundi því eigi fara að eltast við vitleysurnar í Lðgréttu, að minsta kosti meðan hennar stimpill væri á þeim, en kvaðst hins vegar eigi trúa, að skýrslan væri runnin frá hr. S. H., fyr en hún sæi »naglaförin«. En nú eru »naglaförin« nægilega ber orðin, því að hr. S. H. hefir í síðustu Lögréttu hrúgað upp þeim rokna raunalestri um »brottför« sína frá ísafold, að yfir te.kur á 7. dálk í blaðinu. Hann er það því, sem upptökin á að því að gera mál þetta að blaða- máli og má því sjálfum sér um kenna afleiðingarnar af því. Hið borginmannlega tal hans um, að mér eða ísafold mundi koma það bezt, að málið væri eigi gert að blaða- máli, er harla fjarri sanni. En hins vegar leit eg svo á, að útlátalaus hlífni væri fyrir ísafold gagnvart S. H. að vera eigi að fyrra bragði að ýfa upp þetta mál, og mér datt eigi annað í hug, en að S. H. mundi geta setið á sér, þótt ýmsir spáðu hinu gagnstæða. En úr því sem nú er komið, verð eg að sjálf- sögðu að gjöra nokkura grein þess- arra »stórtiðinda«(l) frá mínu sjónar- miði. _ Þegar eg í fyrra um þetta leyti réð hr. S. H. ritstjóra við ísafold, gerði eg það eingðngu fyrir mjög sterk tilmæli nokkurra helztu manna Sjálfstæðisflokksins, sem óskuðu þess að fá að blaðinu póíitískan fulltrúa, »Tillidsmand« (eg nota danska orðið, af því að einmitt þetta orð var notað allajafna í samtölum um þetta), sem orðið gæti milliliður milli forvígis- manna flokksins og ísafoldar, »trausts- ins tákn« milli blaðsins og þeirra. Sjálfur ætlaði eg mér með þessu móti að losa mig úr stímabraki stjórnmáladeilanna til þess að geta betur gefið mig að annarri starfsemi, er á mér hvíldi, bóksölu, prent- smiðjurekstri o. s. frv. En nú fór svo, að í stað þess að verða »traustsins tákn«,varð hr. S. H. þvert á móti fyrir æ meira vantrausti í ritstjórnarstöðunni af hálfu þeirra manna, sem hann átti að vera full- tfúi fyrir, unz mér loks 23. febrúar síðastliðinn barst bein vantrausts- yfirlýsing til hans snn ritstjóra Isa- Joldar frá miklum meiri hluta þeirra manna, er í fyrra fengu mig til að ráða S. H. í þeirri von, að hann yrði »Tillidsmand« þeirra og um leið Sjálfstæðisflokksins við ísafold. Hver einasti sanngjarn maður hlýt- ur að kannast við, að með þessari vantraustsyfirlýsingu var undirstaðan undir samningi mínum við S. H. og undirstaðan undir ritstjórn hans við ísafold burtu fallin. En að undirstaðan hafi verið þetta traust milli S. H. og nafngreindra forvígismanna flokksins, það get eg sannað með tugum vitna. Alt það sem hr. S. H. er að skrifa og tala um samningsrof af minni hálfu gagnvart sér, hlýt eg því að lýsa staðlausa endileysu, — eigi til annars hæfa en neyðarúrræðisfull- yrðingar í djörfu og samvizkurýru málfærsluskjali fyrir rétti. Ýms önnur atriði í hinum langa lestri hr. S. H. eru þannig löguð, að þau þurfa verulegra leiðréttinga, skýr- inga og andsvara við, þótt að fram- an sé flett ofan af aðal-blekkingunni, þ. e. samningsrofsfullyrðingunni. Fyrst er það, er hr. S. H. heldur þvi fram, að hanu hafi sett þau skil- yrði og fengið þann samningsrétt, að hann gæti einn ráðið stjórnmála- steýnu Isafoldar. Fyrir því er ekkert leyfi í sjálfum samningnum. Hann er ráðinn stjórnmálaritstjóri blaðs- ins og ábyrgðarmaður, þ. e. til að rita um stjórnmál. Þessa skýringu hefir hr. S. H. og sjáljur viðurkent með því að láta sér lynda, að eg, eigandi blaðsins, en ekki hann, ákvað stefnu blaðsins í aðalmálinu, sem fyrir kom í ritstjórnartíð hans, nýja uppkastinu, eins og síðar mun vikið að. Til á- byrgðarmensku-ákvæðisins kom aldrei — og hr. S. H. mintist aldrei á það. Þá segist hr. S. H. hafa veriö ráð- inn ritstjóri Isaýoldar með 3500 kr. árslaunum) sem ísafold hafi átt að greiða 2400 kr. af, en ýmsir menn hér i bæ 1100 kr., og samningur sinn við ísafold hafi þá fyrst verið bindandi fyrir sig, er skuldbindingar um þessar 1100 kr. væru undirritað- ar, og vill þar af láta menn sjá, að þessar skuldbindingar kafi ekki verið Isaý. óviðkomandi. Hér er því til að svara, að eg kannast alls eigi við, að hr. S. H. hafi ráðinn verið ritstjóri ísafoldar með 3500 kr. árslaunum, heldur með 2400 kr. árslaunum. —Þessar 1100 kr. er vitaskuld minst á í okkar samningi, en þann veg, að samning- urinn sé eigi bindandi fyrir hann fyr, en honum sé trygðar 1100 kr. úr annari átt til að vinna að stjórn- milum hér í ba. Annað er eigi um það sagt í okkar samningi og samningana við hina mennina hafði eg einu sinni aldrei séð fyr en um daginn fyrir sáttanefnd. Eg fæ því ekki séð, að samkvæmt okkar samn- ingi komi þessar skuldbindingar ísa- fold neitt við, séu neitt band á henni. Um sendifór þá, er S. H. kveðst hafa gert á fund okkar bræðra út af samningsuppsögn Björns bankastjóra Kristjánssonar er það að segja, að sá sendimaður mintist eigi einu orði á það, hvort eg undir þessum kring- umstæðum vildi semja um samnings- lausn. í því samtali munum við bræður að eins hafa látið uppi þá von, að misklíðin milli B. Kr. og S. H. mundi jafnast, er S. H. kæmi suður, og gerðum við og tilraunir til að jafna hana þá, þótt eigi tækist. Alveg fer hr. S. H. rangt með, er að hann er segja frá hvaða ákvaði hafi sett verið i uppkast að samningum okkar í milli, eý okkur bari i milli í skoð- unum, og á hverju synjun sín að ganga að því ákvæði hafi verið bygð. Það stóð aldrei til, að stjórn Sjálfstæðis- flokksins ætti að skera úr í því efni eða miðla málum, ef i milli bæri, heldur var gert ráð fyrir gerð, sem ýormaður Sjáljstaðisflokksins vœri sjálý- kjðrinn Jormaður í, en að öðru leyti veldum við gerðarmenn jafnmarga hvor. Þetta ákvæði var mér hug- leikið að fá inn, en eg féll frá þvi að eins vegna þeirra ástæðna, sem hr. S. H. pá bar fram fyrir synjun sinni. En ástæður hans pá voru þessar: að eigi væri nein þörf á að vera að setja nein gerðar-ákvæði, aý pví að pað leiddi aý sjálfu sér, að ej okkur gati eigi komið saman, pá yrðum við að skilja, samningur okkar vari allur á pvi bygður, að náin sam- vinna og traust gati haldist, en ej á pví yrði brestur, vari eigi um annað að tefla en að við skildum, þ. e. að hann færi frá blaðinu, því að auð- vitað gat eigi til mála komið, að eigandi blaðsins viki brott. Af-þessum ástæðum gaf eg eftir, að þetta ákvæði yrði burtu felt, en eg varaði mig ekki á því, að hr. S. H. mundi nokkurn tima dirfast að hafa svo hausavíxl á hlutunum, að nota burtfellingu þessa ákvæðis, svo sem nú gerir hann. Hr. S. H. hermir rétt frá um það, að í sambandsmálinu var eigi skoð- anamunur milli okkar í »principinu« fram nð því, er nýja uppkastið kom til sögunnar. En aftur fer að skol- ast hjá honum, er hann tekur að greina frá afstöðu sinni til þess. Gerir hann þar minna miklu úr fylgi sínu við það en rétt er. Hann leit frá upphafi allur á kosti nýja uppkastsins og sagði við mig hvað eftir annað, að er hann bæri saman kosti þess og galla, yrði það uppi á teningnum hjá sér, að kostirnir væru svo miklir, að sjálfsagt væri að taka því. Um mig var það aftur á móti svo, að eftir því sem eg íhugaði betur nýja uppkastið, því óaðgengi- legra varð það í mínum augum. Þegar svo hr. S. H. fann hvernig í mér lá, gerði hann tilraun til að fá mig til þess að ganga inn á að leyfa umræður um málið í ísafold frá báðum hliðum, án þess' blaðið sjálft tæki neina afstöðu. Og er eg fór að inna hann eftir því, hvað lengi það afstöðuleysi ætti að ganga eða hvort blaðið ætti aldrei að taka afstöðu, svaraði hann, eg held hér um bil alveg með þessum orðum: Jú, auðvitað er pað meining mín, að Isajold á endanum, áður en pingið fer að Jjalla um Jrumvarpið taki ajstoðu með því! Þetta áform, um stefnu&y« ojan á, enjylgi við nýja uppkastið undir, aftók eg með öllu og ofan á varð, eins og lesendum ísafoldar er kunnugt, að blaðið réð algerlega frá að ganga undir nokkurum kringumstæðum að nýja uppkastinu. Og hér er eg þá kominn að at- riði, sem eg get eigi stilt mig um að minna hr. S. H. á. Hann er sem sé i lestri sínum að væna mig um skörungsskaparleysi — hvað eftir annað, en játar jajnjramt, að hann hafi i allra mikilverðasta stór- málinu, sem Jyrir kom i ritstjórnartlð hans við Isafold litið sér lynda pegj- andi o% hljóðalaust, að blaðið, sem hann var stjórnmálaritstjóri að, tóh upp stejnu, setn alveg var gagnstað eigin sannjaring hans. Maður sem slíkan skörungsskap (!) á að baki sér, ætti að tala varlega um skörungskaparleysi annara. Og það get eg sagt honum, að svo mik- ill skörungur er eg, að eg mundi aldrei hafa beygt mig, látið sann- færing mína lúta i lægra haldi á þá lund, sem hann gerði þá — þótt í aðra hönd væri álitlegt kaup um nokkur árl Eg hefði farið mína leið! Og þenna »skörungsskap« hr. S. H. held eg, að flestir landsmenn liti á líkum augum. Eg býst við, að þetta fari nú að verða full-langur lestur hjá mér og skal því að þessu sinni láta mér nægja að drepa aðeins á 2 atriði til, en í næsta blaði eða svo, mun ísa- fold taka betur til athugunar hina hættulegu nýju uppkastsstefnu og Dana-hræðslu-stefnu, sem hr. S. H. i lestri sínum gerist talsmaður fyrir. Annað atriðið, er eg að lokum vildi minnast á, er það, að hr. S. H. reynir gegnum alla grein sína að bera fyrir sig föður minn heitinn, reynir að láta það skína í gegn, að hans fulltingis mundi hann hafa not- ið, ef hann hefði lifað, og honum mundi eigi hafa líkað aðfarir mínar og Isafoldar gegn sér. — Úr því að S. H. vílar eigi fyrir sér að gera þetta — neyðist eg til að minna hr. S. H. á ummæli þau, er B. J. hafði um ritstjórnarstörf hans við ísafold í sumar — orð, sem að líkindum hafa verið hin siðustu, er B. J. talaði við hann. — Mér er eigi ljiift eða geð- felt að fara að blanda honum látn- um inn í þessa deilu, þótt eg neyð- ist til þess vegna aðferðar hr. S. H. En eg vænti, að þessi bending megi nægja til þess, að hr. S. H. hætti að færa sér B. J. tekjumegin. Hitt atriðið eru bollaleggingar hr. S. H. út af því, hvilík vitleysa stefna sú sé, er ísafold hafi upp tekið — þessi: að leggja sambandsmálið á hill- una fyrst um sinn. Hr. Sigurður Hjörleifsson talar mjög digurt um þá tillögu, kallar hana tippgjajarstejnu og þá, sem henni fylgja réttnefnda »ráðakysis«- eða ráðleysingjaflokk. Þetta væri nú alt gott og blessað og honum leyfilegt að halda þeirri skoðun fram, hversu rakalaus sem hún væri, ef eigi væri svo í pottinn búið, að vér »braðingstnenn« gerðum einmitt í Jyrra ráð Jyrir að taka upp pessa stejnu, ej eigi fengist Jramgengt tillðgum vorum. Og hver halda menn að hafi ver- ið helztur hvatamaður þess að taka upp þessa njjju stefnu? — Hver halda menn að' orðað hafi stefnuna ? Enginn annar en herra Sigurður Hjörhifssonl Orðun hans var eitthvað á þá leið, að ef »minimums« — tillögum vorum fengist eigi framgengt skyldi »mdla- leitunum um sambandsmálið lokið að svo stðddu aj vorri hálfu« — m. ö. orðum : málið lagt á hilluna. Sjálfur er því hr. S. H. — mér liggur við að segja faðir — og aðal-

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.