Ísafold - 08.10.1913, Blaðsíða 1

Ísafold - 08.10.1913, Blaðsíða 1
Kemur út tvisvar | í viku. Verð árg. | 4kr., erlendis 5 kr. eða l^ dollar; borg- ist fyrir miðjan júlí erlenc'is fyrirfram. I Lausasala 5 a. eint. ISAFOLD Uppsögn (skrifl.) bundin viðáramót, er ógild nema kom- in só til útgefanda fyrir 1. oktbr. og sé kaupandi skuld- laus við blaðið. ísafoldarprentsmiðja. Ritstjórí: Ólafur Björnsson. Talsími 48. XXXX. árg. Reykjavík, miðvikudaginn 8. okt. 1913. 80. tölublað I. O. O P. ^410109. Alþýoufél.bókasafn Templaras. 8 kl. 1—9 Augnlækning ókeypis i Lækjarg. 2 mvd. í -8 'Borgarstjóraskrifstofan opin virka daga 1 ) -3 Bæjarfógetaskrifstofan opin v. d. 10—2 og i -7 Bæjargjaldkerinn Laufásv. 5 kl. 12—8 og 1—7 Byrna- nef- hálslækn. ók. Pósth.str.HA fif' 4 -8 Islandsbanki opinn 10—2'/t og 6'/i—7. K.F.U.M. Lestrar-og skrifstofa 8ard.—10 jiðd. Alm. fnndir fid. og sd. 8>/i síðd. Landakotskirkja. Guðsþj. 9 og 6 a helg im. Landakotsspitali f. sjúkravitj. 11—1. Landsbankinn 11-2'/«, 5'/i—6</i. Bankastj. '.:-2 Landsbókasafn 12—3 og 5-8. Útlan 1—8 Landsbúnaðarfélagsskrifstofan opin fra í' -2 Landsféhiroir 10—2 og 6—6. Landsskialasafnio hvern virkan dag kl. 12 -2 Landssíminn opinn daglangt (8—9) vírka dnga helga daga 10—12 og 4—7. Lækning ókeypis Þingh.str. 23 þd.ogfsd. lc -1 Náttúrugripasafnio opið 1'/«—ii1/' & sunnud. Samábyrgð Islands 10—12 og i—6." Stjórnarráosskrifstofurnar opnar 10—4 dagl. Talsími Reykjavikur Pósth.8 opinn daglangt (8—10) virka daga helga daga 10—9. Tannlækning ókeypis Pósth.str. 11B md. 11—12 Vifilstaoahælio. Heimsólu.artími 12—1 Þjóomenjasafnio opið sd, þd. fmd. 12—2. Nýja Bíó Síðasta sinn í kvöld: Svefnvagrisvörðurinn. Allir ættu að sjá þessa afbragðs mynd, er bæði löng og skemtileg. Miðjarðarhafsstrendur. Aukamynd. Kostakjör ísafoldar Gerist kaupendur ísafoldar í dag! Isafold kostar til nýárs aðeins 1 krónu. Að auki geta nýir kaupendur valið úr 18 árgöngum aí sögusafni ísa- foldar einhverja 2 árganga. I sögu- safninu eru aðeins ágætar sögur á vandaðasta máli. M. a. Vendetta (662 bls.), Heljar greipar (280 bls.) O. s. frv. Erl. simfregnir. Khöfn 7. okt. 1913 Friðarhorfur. Friðarhorýur á Balkanskaga eru nú taldar betri. Albanar eru gjör- sigraðir. Eins og menn muna var fyrir skömmu gerð grimm uppreisn í Albani* og löndum Serba — að sagt var eftir undirróðri Búlgara. Varð- aði það auðvitað mestu, að Albaníu- uppreisnin yrði bæM niður og úr því svo er, mun voo um, að aðrar óeirðir sæti sömu forlögum. Einiskipafélagið og Vestur-íslendingar. Hr. Tkomas Johnson M. P. for- maður nefndar þeirrar, er Vestur- íslendingar skipuðu til að undirbúa eimskipafélagssamtök þar, simar þ. 7. okt. til bráðabirgðastjórnarinnar hér: Nefndin styður fyrirtœkið. Almenn- ur ýundur (mas>meeting) ýyrir prem vikum. Utlit gott. Umhyggju ýyrir œttjörðinni (patriotic grounds). Þetta skeyti bendir til þess, að drjúgs hlutafjár megi að vestan vænta, svo sem jafnan hefir spáð verið. r r Avarp til Islendinga. Vér. sem ritum nöfn vor hér undir teljum það miklu varða fyrir heill og hag landsins og þjóðar- innar, að allir þeir, er fullkomnu sjálfstæði íslands unna, vinni með alúð og samheldni að því, að kosningar þær til alþingis, sem bráðlega eiga fram að fara vegna stjórnarskrárbreytingarlaga þeirra, sem síðasta alþingi samþykti, fari þannig úr hendi, að á þing komist sem allra flestir sjálfstæðismenn. Vér vitum, eins og nú er komið málum vorum, að enginn ágreiningur er nú eða getur verið um stjórnmálastefnu sjálfstæðismanna, hvort sem um sambandsmálið eða önnur sjálfstæðismál þjóðarinnar ræðir en viljum þó drepa á nokkur atriði, sem vér teljum að hljóti að verða á stefnuskrá allra sjálfstæðismanna við kosningar þær, er nú fara í hönd. 1. Sambandsmálið: Vér teljum það nú komið berlega í ljós, að árangurslaust sé með öllu, að haldið sé áfram samningatilraunum við Dani um Sambandsmálið. Viljum því eigi að haldið sé áfram slíkum til- raunum af hálfu íslendinga. En verði málinu hreyft, — og því verður hreyft, ef Sambandsflokkurinn, Heima- stjómarflokkurinn eða aðrir Uppkastsmenn verða í meiri hluta — viljum vér eigi að þjóðin sætti sig við það, er skemra fer en frumvarp meiri hlutans á alþingi 1909, sem bygðist á Þingvallarfundarsamþyktinni 1907. 2. Stjórnarskrármálið: Sjálfstæðismenn hafa unnið að því utan þings og innan, að bráðnauðsynlegar og réttmætar breytingar fengjust á stjórnarskrá vorri og er því máli nii svo langt komið, að síðasta alþingi hefir samþykt stjórnarskrárbreytingarlög. Enda þótt ágreiningur geti að sjálfsögðu verið um einstök atriði þessara breytinga, þá teljutn vér þó fengnar með þeim svo miklar réttarbætur, að eigi beri að tefla málinu enn í tvísýnu, sérstaklega þar sem svo margt annað af bráðnauðsynlegum umbótum bíður úrlausnar og þarf á öllum tima og kröftum þings og þjóð- ar að halda, óskiftum. Teljum vér því sjálfsagt, að stjórnarskrárfrumvarp síðasta þings verði samþykt óbreytt á aukaþinginu. j. Fjárhags- og atvinnumál teljum vér vera þau mál, sem komandi þingum beri að leggja alla aðal- áherzluna á. a) Samgongumál. 1 þeim málum teljum vér sjálfsagt að halda áfram stefnu þeirri, er síðasta alþingi aðhyltist, að koma öllum samgongum í hendur Islendinga, og viljum því, að löggjafarvaldið vinni að því, að gera innlendar siglingar frá landinu og að, svo og með ströndum fram, svo sem þörf er á og það sér sér fært. b) Verzlun landsins — sem og aðra atvinnuvegi ¦— viljum vér að komandi þing leggi áherzlu á að gera innlenda: 1) með bættum samgöngum; 2) með bættu bankafyrirkomulagi, sem fari í þá átt, að litvega verzlun landsins nægilegt og eðlilegt veltu- fé í innlendum bönkum í landinu sjálfu og þannig fyrir komið, að allir hlutar landsins geti haft not af; 3) með því að bæta og efla álit og lánstraust áreiðanlegra, innlendra verzlana. c) Landbúnað og fiskveiðar viljum vér að löggjafarvaldið láti sér ant um að styðja og efla, ekki sízt með því að skapa afurðunum betri og greiðari markaði. 4. Hag verkamanna og húsmanna viljum vér efla og bæta kjör þeirra stétta með endurskoðun á löggjöfinni. 5. Það teljum vér grundvöll undir öllu heilbrigðu stjórnarfari í landinu, að heimtuð sé fullkomin ráðvendni og réttlæti af öllum þeim, er með umboð þjóðarinnar fara, embættismönnum sem öðrum, og full- um lagajöfnuði sé haldið uppi fyrir æðri sem lægri, Að því viljum vér vinna. í fjármálum viljum vér að sýnd sé gætni og aukin sem minst á komandi árum önnur útgjöld en þau, sem miða^til bóta og eflingar atvinnuvegunum. Leiðir þær, sem hér eru nefndar, teljum vér liggja allar að takmarki vor Sjálfstæðismanna: fullu efnalegu og stjórnmálalegu sjálfstæði íslands, og í samræmi við stefnu vora viljum vér einnig vinna að sjálfstæði héraða og einstaklinga i ölium greinum. Jafnframt því að framfylgja ötullega sjálfstæðismálunum hlýtur hver sjálfstæðismaður að veita ákveðna andstöðu hverri þeirri stjórn, þeim flokki og þeim einstökum þingmannaefnum, sem eigi vilja ganga hiklaust brautina með oss í aðalmálum vorum og stefna að marki voru, og þá auðvitað núverandi stjórn, sem ber lega hefir sýnt sig andviga sjilfstæðismálum þjóðarinnar yfirleitt, enda sama sem ekkert hugkvæmst í lands- málum, sem alþingi hefir getað aðhylst eða talið þjóðinni horfa til viðreisnar. Vér viljum ennfremur að þegar í stað verði efnt til ítarlegrar rannsóknar á þessum atriðum : Hvort og þá hvernig breyta megi umboðsstjórn og dómaskipun landsins í annað eða betra horf en nú er og til sparnaðar; og komi þá jafnframt til rannsóknar launakjör embattismanna yfirleitt og afnám eftirlauna. Enn- fremur hvernig framkvæma megi aðskilnað ríkis og kirkju. Auk þess viljum vér að alþingi geri ráðstafanir til þess að gera landið og þjóðina kunnuga öðrum þjóðum, t. d. með því að gefa út á aðaltungumálum heimsins fræðandi rit um land og þjóð, sjá um að ritað sé um landið í erlend blöð 0. s. frv. Að lokum viljum vér taka það fram, að vér væntum þess, að þjóðin sé oss samdóma um það, að eigi séu þeir öðrum ólíklegri til þess að vilja yfirleitt vinna að viðreisn þjóðarinnar i öllum greinnm, sem sýnt hafa það, að þeir öðrum fremur bera sjálfstæðismál hennar fyrir brjósti. Vinnum nú við kosningarnar með eindrægni og ötulleik að sameiginlegu markmiði allra sjálfstæðis- manna: fullu sjálfstæði íslands í efnahag og stjórnmálum. Reykjavík, í oklóber 1913. Stjórn Sjálfstæðisflokksins: Benedikt Sveinsson, alþm., ritstj. Ingólfs. Björn Kristjánsson, Ólafur Björnsson, alþingismaður. ritstjóri Isafoldar. Ólafur Olafsson, Sigurður Jónsson, Skúli Thoroddsen, Sveinn Björnsson, fríkirkjuprestur. form. Sjálfstæðisíéi. alþm., ritstj. Þjóðviljans. yfirdómslögmaður. Nýjar kosningar. 111. Ávarp sjálfstæðisflokksins. Eins og sjá má á ávarpi þvi, sem birt er hér í blaðinu i dag hafa Sjálf- stæðismenn hér í höfuðstaðnum kom- ið sér saman um stefnuskrá þá, er fylgja beri við kosningar þær, er í hönd fara fyrri hluta næsta árs. Agreiningur sá, er varð um sam- komulagstilraunirnar 1912, í sjálf- stæðisflokknum, er nú að sjálfsögðu burtu fallinn —, um leið og þær til'aunir eru úr sögunni. Úr því að Danir eigi vildu kljá sambandsmálið á epda, með þeim til- slökunum fr^ frv. 1909, sem »bræð- ingsmenn* meðal sjálfstæðismanna töldu hægt að gera til samkomulags eftir atvikum, ef þá þegar fengjust lyktir á málið — þá er vitaskuld úr- kula vonar um bærilega samninga fyrst um sinn og þá sjálfsagt að hætte við allar tilraunir, en jafnframt marka pað skýrt hvert sjálfstaðismenn stefna og það er gert í ávarpinu með skírskotuninni til frv. 1909. Að öðru leyti kemur fram í þessu ávarpi stillileg sjálfsstœðistefna í öllum málum og teljum vér víst, að allir gamlir sjálfstæðismenn, um land alt, hvort heldur þeir, er vel líkaði sam- komulagsviðleitnin 1912 eða hinir, sem miður líkaði hún — geti fall- ist á öll aðalatriði ávarpsins og þá unnið að því með atfylgi og ein- lægni að koma á þing þeim þing- mannaefnum, er þvi fylgja. Eins og menn sjá, erafstaða flokks- ins skýrt afmörkuð bæði gagnvart stjórnarflokknum núverandi ogHeima- stjórnarflokknum — svo semvera ber. Þessi stefna hefir verið samþykt á fundi allmargraforustumannaSjálf- stæðisflokksins hér í Reykjavík, sem til náðist og er undirrituð af stjórn flokksins, sem falið hefir verið að sjá um hagsmuni flokksins milli þinga. Athugasemdir og skýringar, sem Isafold kynni að vilja gera við ein- staka liði ávarpsins — koma í næstu blöðum. En aðal mergurinn er þetta: stilli- leg sjálfstceðisstefna í bllum landsmál- um baeði i orði og á borði. Er vonandi að þjóðin beri gæfu til að fylgja henni fast fram við kosningarnar. Hins væntum vér og, að kosninga- barátta sú, er nú fer i hönd verði háð þann veg, að þjóðinni sé sómi að. Kosningar síðustu ára hafa komið á stað altof miklum taumleysis-æs- ingum, ofsafengnum árásum og jafn- vel mannorðsspjalla-tilraunum, sem borið hafa alt annað en fagran vott um stjórnmálaþroska og siðgæðisstyrk þjóðar vorrar. Nú við þessar kosningar ætti að vera unt að afstýra slíkum aðförum, ef viljinn er góður hjá öllum stjórn- málaflokkunum. Isafold vill gera sitt til þess, og heitir á alla góða drengi að leggja sinn skerf til þess, að baráttan, sem í hönd fer, verði háð með heiðarleg- um vopnum, sem »gentil«-mönnum eru samboðin. Á því mun stjórnarfar vort alt græða ómetanlega mikiði

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.