Ísafold - 11.10.1913, Blaðsíða 1

Ísafold - 11.10.1913, Blaðsíða 1
Kemur út tvisvar í viku. Verð árg. 4 kr., erlendis 5 kr. eða 1-Jdollar; borg- ist fyrir miðjan júli erlendis fyrírfram. Lausasala 5 a. eint. S AFO LD Uppsögn (skrifl.) bundin við áramót, er ógild nema kom- in só til útgefanda fyrir 1. oktbr, og só kaupandi skuld- laus við blaðið. ísafoldarprentsmiðja. Ritstjóri: Ólafu? Björnsson. Talsími 48. XXXX. árg. Reykjavík, laugardaginn 11. okt. 1913. 81. tölublað I. O. O P. 9410179. Alþýoufél.bðkasafn Templaras. 8 kl. 1—P AugnlœkninK ókeypis 1 Lœkjarg. 2 mvd. 1-8 Borgarstjóraskrifstofan opin virka daga 1 ) -8 Bæjarfógetaskrifstofan opin v. d. 10—2 og 1 -7 Bæjargjaldkerinn Laufásv. 5 kl. 12—8 og 5—7 Byrna- nef- halslækn. ök. Pósth.str. UA &f »,S Islandsbanki opinn 10—2*/t og 5»/t—7. K.F.U.M. Lestrar-og skrifstofa 8ard.—10 iod. Alm. fnndir fid. og sd. 8'(t slbd. Landakotskirkja. Ouðsþj. 9 og 6 a helgam. Landakotsspitali f. sjúkravitj. 11—i. Landsbankinn 11-21/!, 5»/r-6V«- Bankastj. 12-2 Landsbókasafn 12—3 qg 5—8. Útlán 1—8 Landsbúnaðarfélagsskrifstofan opin fra 13—2 Landsféhiroir 10—2 og 5—8. Landsskialasafnið hvern virkan dag kl. 12-2 Landssiminn opinn daglangt (8—9) virka daga helga daga 10—12 og 4—7. Lækning ókeypia Þingh.str. 28 þd. og fsd. l' -1 Náttúrugripasaftiio opio l'/«—S21/' & sunnnl, Samábyrgo Islands 10—12 og 1—6. Stjomarráosskrifstofurnar opnar 10—4 dagl. Talsimi Keykjavlkur Pósth.8 opinn \daglangt (8—10)virka daga helga daga 10—9. Tannlækning ókeypis Pðsth.str. 14B md. 11—12 "Vifilstaðahælio. Heimsókt.artimi 12—1 Þjóðmenjasafnio opið sd, þd. fmd. 12—2. Nýja Bíó sýnir i kvöld og næstu kvöld: Örlagaþræði Tvíþætt drama eftir Daniel Riché. Leikið af ágætum írakkneskum leikurum. Kameliufrúin verður leikin í Iðnaðarmannahúsinu Mánudagskvöld 13. þ. ro. kl. 8 72 síðd. Aðalhlutverkin leika Stelanía Guðniundsdóttir og Jens B. Waage. Ársþing hjálpræðishersins! Hljómleikahátíð í kvöld! Allir foringjar landsins viðstaddir. Kostakjör ísafoldar Gerist kaupendur Isafoldar í dag! ísaf. kostar frá i. okt. til nýárs að eins 1 krónu. Að auki geta nýir kaupendur valið úr eldri árgöngum af sögusafni ísa- foldar einhverja 2 árganga. í sögu- safninu eru aðeins ágætar sögur á vandaðasta máli. M. a. Vendetta (662 bls.), Heljar greipar (280 bls.) o. s. frv. Ttlutiið Bfíir Tlam Jíam. Reykið Egypskar Cigarettur frá A. G. Cousie & Co, Kairo; þær eru óefað bragðbeztar og minst skað- legar. Sérstaklega skal eg leyfa mér að mæla með: Prince of Wates, JtíandiaÍ2 og Jlr. 3. Þessar tegundir, ásamt ýmsum fleir- um, fást í tóbaksverzlun c& c^ JEfevi. Nýjar kosningar. IV. Úr stefnuskránni. Misskilningur Lögréttu. Enginn vafi er á því, að ávarp það til Islendinga, sem Sjálfstæðismenn hafa komið sér saman um og birt var í siðasta blaði, hefir vakið góðan hug og ánægju, eigi að eins meðal Sjálfstæðismanna allra,heldur og mjög margra annara, sem eigi hafa talist til þess flokks. Sjálfstceðismenn fagna þvi, að gamlir samherjar ganga núsamtaka til kosn- inga, vinna samhuga að því að fleyta áfram þjóðarsjálfstæðis-skiitunni Og hinir, sem eigi hafa talist til Sjálfstæðisflokksins finna það,að fram- sóknarstefna sii, sem Sjálfstæðismenn vilja beitast fyrir til að gera þjóðina sem óháðasta öllum nema sjálfri sér — bæði andlega og efnalega — hún á óðul í hjörtum þeirra og fylgi skilið af einlægum og ötulum hug. Allir, sem með gætni og athygli kynna sér stefnuskrána, hljóta að komast að raun um, að ekkert stór- yrða-glamur eða angurgapa þembing- ur er hér á ferðinni, heldur viti-born- ar og röksamlegar tillögur, er allar stefna að einu og sama marki: efna oir stjórnmálasjálfstceði Islendinqa. í ávarpinu segir, að »eins og nú er komið málum vorum« geti eigi um neinn ágreining verið að tefla um stefnu stjálfstæðismanna hvorki í sambandsmálinu eða öðrum sjálf- stæðismálum. Orðatiltækið »eins og nii er komið málum vorum« á við úrslit þau, er samkomulagstilraunirn- ar 1912 hafa fengið. Þótt áður hafi oftar en einu sinni verið drepið á þetta atriði hér í blað- inu — verðum vér enn einu sinni að fara um það nokkurum orðum vegna herfilegs misskilnings á afstöðu vor samkomulagsmanna úr Sjálfstæð- isflokknum, er lýsir sér í Lögréttu hinni siðustu. Það er eins og blaðið haldi, að vér höfum með því að styðja sam- komulagstilraunirnar í fyrra bundið oss eilifan samningatilraunabagga á herðar! Meiri getur misskilningurinn naum- ast orðið. Það munu allir þeir menn játa, er viðriðnir voru samkomulagstilraun- irnar vorið 1912, að vér Sjálfstæðis- menn i þeim tilraunum, létum ávalt skýrt uppi, að ef Danir eigi vildu að »bræðingnum« ganga, teldum vér oss eigi lengur bundna við hann, heldur yrði þá að láta sambandsmálið hvíla sig, og lýstum því afdráttarlaust yfir, að vér teldum þá sjálfsagt að halda fram sem marki voru stefnu meirihlutafrumv. 1909. Og það var meira að segja farið fram á það af vorri hálfu, að Heimastjórnarmenn tækju þá líka upp það stefnumark, ef Danir fussuðu við framréttri hönd vorri til samkomulags. Að vísu gerðu þeir það eigi, heldur vildu hafa aðra aðferð til þess að svara Dönum, að- ferð sem þó skal eigi gerð að um- talsefni að þessu sinni. En allir voru þeir eins og véi Sjálfstæðismennirnir á einu máli um það að láta málið hvíla sig. Af þessu má öllum vera ljóst, hversu átyllulaus og rangsleitinn áburð- ur það er, sem Lögrétta ber á ísa- fold, að hún bregðist stefnu sinni frá i fyrra. Það er þvert á móti Löfrétta, sem þann áburð á með réttu, hún og sumir ur liði því, er henni heldur úti og meðal þeirra núverandi ráð- herra. Ráðherra vék að því hvað eftir annað á þingi í sumar, að sambands- málið væri eigi dautt, það væri eigi öll nótt úti enn um það, hann væri eigi búinn að missa vonina um að fá einhverju framgengt íþvío. s. frv. Og Lögrétta hefir. sungið líkan són og gerir enn í síðasta blaði. Að halda nú enn áfram samninga- tilrauna-Síirgi við Dani eftir »bræð- ings«-málalokin, eftir hin grútarlegu stjúpu-útlát sem í- vetur voru >væut- anlega fáanleg« — pað er beint brot á fastnicelnm peim, er bundin voru með oss brœðingsmönnum i jyrra og til eru meira að segja svort á kvítu. Þegar því systir Lögrétta er að bera ísafold á brýn hringlandaskap og skoðanabreyting — þá mætti minna hana á þetta: »Maður líttu þér nær, liggur í götunni steinn*. En einmitt þessar vanefndir Lög- réttu, stjórnarinnar o. fl. á fastmæl- unum sem bundin voru i fyrra, rétt- læta fullyrðinguua í ávarpi Sjálfstæð- isflokksins, um, að Sambandsflokk- urinn muni þegar hreyfa sambands- málinu, ef hann kemst í meiri hluta. Það er sú hætta, sem þjóðin verð- ur að gæta sín á. Þvi að hver ein- asti maður má vera viss um, að úr því Danir tóku svo illa í framrétta sáttahönd í fyrra, sáttahönd, sem að baki sér átti vafalaust megin þorra þjóðarinnar, — þá er engis von, nema annars verra, ef nú væri enn þá farið að fitja upp á samninga- tilburðum. En það virðist því miður. vera orðinn óviðráðanlegur sjúkdómur í í sumum stjórnmálamönnunum, eigi sízt ráðherra, að koma sambands- málinu í einhverja höfn — hver sem hrkt er. Og uppkasts-höínin hefir margsinn- is verið lofuð og prísuð af Heima- stjórnarflokknum eða foringja hans, sem sú paradís, er óðara skyldi inn í sigla — ef leyft yrði af Dönum. Frá báðum flokkunum stafar því hætta í sjálfstæðismáli voru. Fram hjá þeirri hættu verður eigi komist nema með kröfunni um: Samninga-tilraunir um sambandsmdl- ið d hilluna — jyrst um sinn! Það er fyrsta loforðið, sem kjós- endur þessa lands verða að heimta af þingmannaefnum sínum. Það er og fyrsta stejnuskráratriðið í ávarpi sjálfstæðismanna. Friðarvarði Norðmanna og Svia. Þ. 14. ágúst 1914 eru 100 ár liðin frá því Norð- menn og Svíar hafa borið vbpn hvorir á aðra. í minningu þess á að reisa á landa- mærum landanna (við Charlotten- berg) minnisvarð- ann, sem hér er mynd af og af- hjúpa hann 14. ágúst næstk. Varðinn er ger eftir teikningu Lehming húsa- meistara, en Norð- menn reisa að mestu. Varðinn á að vera 20 stikur á hæð, dr hvítum norskum granit- steini. í varðan- um eru 2 súlur, merki um hinar hliðstæðu þjóðir og á hvorri súlunni stendur karlmaður, Norðmaðurinn og Svíinn og takast i hendur. Varð- inn kostar 24000 kr. Á steininn á að setja tvennar áletranir norskar og tvennar sænskar. Sviar ætla að hafa þetta á steininum: r. Héðan í frá er ófriður milli bræðranna í Skandinaviu óhugsandi. 2. Sænskir og norskir friðarvinir reistu steininn 1914 til minning- ar um 100 ára frið. Island erlendis. Nýtt fána-afrek danskt. Ný dœmi um islenzka ókurteisi. Svo heitir grein, sem birtist i danska blaðinu Köbenhavn þ. 6. sept. og segir frá dönsku ýána-aýreki á ísafirði, sem al- ókunnugt hefir verið enn hér i Reykjavík. Þykir oss rétt að birta grein þessa í heild sinni. Hún skýr- ir sig bezt sjálf. Svo hljóðar hún: »Fána-viðburðuriun í Reykjavík hefir af sér leitt annan líkan á ísa- firði. Landmælingadeildin danska er við mælingastörf þar og verið af vingjarnleik lánað barnaskólahúsið til afnota. Á afmæli Jóns Sigurðs- sonar var æsingafáninn (demonstrat- ionsfane) dreginn á stöng á skóla- husinu. Buckwald höfuðsmaður sneri sér þegar til prófastsins (Þorv.) Jóns- sonar, sem er formaður skólanefndar og benti honum á þetta. Prófasturinn lofaði að láta taka fánann niður, og þegar fáninn enn var á stöng að 2 klst. liðnum, tók Buchwald höfuðsmaður fánann niður og sendi hann til prófasts, einmitt meðan Hannes ráðherra Hafstein var hjá honum í heimsókn. Á næstunni var síðan dannebrog ein á stöng á húsinu. En fyrir nokkrum dögum lætur (Sigurjón) Jónsson skólastjóri alt i einu draga stúdentafánann á stöng af nýju við jarðarför barns nokkurs. Með því að Buchwald höfuðsmað- ur var fjarverandi, sneri Styrmer liðsforingi sér til (Þorv.) prófasts Jónssonar, og er hann færðist undan að taka fánann niður, lét Styrmer liðsforingi hann vitr, að hann flytt- ist þegar úr skólanum. Hann þakk- aði því fyrir gestrisnina undanfarið og fór skömmu síðar úr skólahúsinu. Þetta er ágætt dæmi um íslenzka ókurteisi (Taktlöshed), með því að framkoma (Sigurjóns) skólastjóra Jónssonar verður eigi öðruvísi skilin en ósæmileg móðgun (demonstra- tion) við Dani. Annar viðburður hefir orðið í Reykjavík, eftir aðgerðir Vals- ins. Forstj. Steinolíufélagsins danska varð að biðja lögregluna vernda dannebrogsfánann. Það fær oss Dönum furðu að ferð- ast hér um í dönsku landi og eigi að síður vera skoðaðir útlendingar. Oft fáum við að heyra, að ísland sé eigi danskt og hafi aldrei verið með þvi að eigi sé unnið með her- valdi! Danir1) haja hingað til ýarið altoý vasgilega með Ishndinqa, en eý vér œtlum að halda landinu, verður að Idta skríða til skarar (maa der handles nu). Er það lögum samkvæmt að draga upp hvaða fána sem vera skal á al- mannahús? (Magnús) sýslumaður Torfasson (sicl), sem áður hefir flaggað með dönsku klaufatflaggi, flaggar nú með ólöglega(l) fánanum. Það1) vari jróðleqt að já vitneskju um hvort sýslumaður, sem skipaður er aý konungi, sé danskur — eða >ís- lenzkur embœttismaðurz. Erindi um Isiand hefir síra Bjarni Jónsson dómkirkjuprestur flutt í ýmsum deildum kristilega unglinga- félagsins í Danmörku m. a. í Ar- ósum og Óðinsvé, Sömuleiðis talaði J) Leturtreyting vor.

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.