Ísafold - 17.12.1913, Blaðsíða 2

Ísafold - 17.12.1913, Blaðsíða 2
392 ISAFOLD Björnstjerne Björnson. Tvð ólík minninagrrit. Nýlega eru komnar út á Norður- löndum 2 bækur, sem fjalla um minning Björnstjerne Björnson — þó með ólíku móti sé. Önnur þeirra er leikrit, sem norska skáldið Gunnar Heiberg hefir samið og gefið út í Kristjaníu. Heitir leik- ritið Paradesengen (Sýningarsængin) og innihald þess á þá leið, að eigi þyk- ir orka tvímælis um, að átt sé við Björnson og fjölskyldu hans. Er þar lýst banabeði skáldsins, og því Bj. Björnson. hvernig fjölskylda hans noti sjúk- dóm hans og dauða til þess að vekja sem allra mesta eftirtekt á sér og graða peninga Meðal annars lætur höf. börnin selja kvikmyndamanni einum réttinn til þess að taka kvik- mynd af viðskilnaði skáldsins fyrir 100.000 kr. og — leika viðskilnað arstundina eftir á hjá líkinu! Á því endar leikurinn. Þetta leikrit Heibergs hefir vakið hina mestu gremju um öil Norður- lönd. Eitt einasta blað í öllum Noregi hefir mælt því bót. Og sama máli gegnir um almenn- íngsálitið i Svíþjóð og Danmörku. Tveir menn hafa þó gerst til þess í Danmörku, að mæla leikriti Hei- bergs bót og er annar þeirra Georg Brandes. Ritdómari blaðsins Politik- ens, skáldið Sven Lan%e hafði ausið leikritifi skömmum, að það væri Ijót- asta níðrit og o. s. frv. En Brandes gengur í móti Lange i Politiken og reynir að verja Heiberg. Sú vörn þykir þó ófimlegri en venja er til um Brandes. Og eigi er mikið mark tekið á skrifum hans um petta efni, þvi að kunnugt er, að.Brandes gat aldrei Htið Björnson réttu auga. í viðtali, sem Heiberg hefir átt við blaðamenn, kveðst hann eigi kippa sér upp við ólæti þau og vonzku, sem leikrit sitt hafi vakið. —¦ Það sé eigi fyrsta sinni, sem hann verði fyrir þessháttar, en venjan sé sú, að þegar nokkuð sé um liðið, fari fólk að átta sig og meta skáldrit sín að verðleikum. Fyrir tveim árum rit- aði Heíberg annað skáldrit, til að hella sér yfir Michelsen. Það hét: »Jeg vil verge mitt Land«. Börn Björnsons hafa og Játið uppi skoðun sína við blaðamenn, og eru sem nærri má geta bálreið Heiberg. Líkja þau honum við »hýenu, sem grefur upp lík«. Hin minningarbókin um Björnson er af gagnstæðu tagi, borin uppi af samúð og ást á hinu mikla skáldi. Sú bókin heitir: Fra Björnsons sidste aar og er höfundurinn Nulle Finsen, dóttir Hilmars Finsen fyrr- um landshöfðingja. Með landshöfð- ingjafólkinu og Björnson var mikil vinátta, frá því er Hilmar Finsen var í Suðurborg á Jótlandi og Björn- son þar gestur bans. Frk. Finsen stundaði Björnson síðustu 8 mánuð- ina, sem hann lifði og hefir hún í í bók þessari tínt til mý mörg atvik frá þeim tíma, er lýsa vel lundaifari Björnsons og háttum, en vekja jafn- framt hja þeim er les, ríka tiifinn- ing fyrir því, hversu ömurleg æfi mikilmenna verður, þegar Hkamans þrek er á þrotum. Annað veifið blossar upp framkvæmdahugurinn — Gunnar Bciberq. hann er fær í allan sjó og svo margt, svo margt ógert, svo mikið að vinna fyrir bann, svo m.irgir sem þ:irf nð hjálpi og hugga — og hann finnur máttinn hjá sjálfum sér — en hitt veifið ekki anmð en deyfðarmók og algert þrekleysi, alt er mótdrægt — og dauðinn eina hvíldin. «Það var svo margt, sem eg hefði þurft að lifa fyrir, svo margir, sem V. B. K. ^H boðstólum hinar vöttduðusfu ^ fnaðarvörur 1 Of ínnrriM +-I tt*-i n c+ hefir ávalt á boðstólum hinar Uefnaðarvörur er hingað flytjast. Tffikið af þenfugum varningi í Jóíagjafir. Vandaðar vörur. — Ódýrar Verzlunin Bjðrn Kristjánsson >rur. J eru hjálpar þurfi«, segir hann einn daginn. »Og eg á þann eiginleika að geta huggað þá, sem lifið legst þungt á«. Síðasta kvæði sitt orti Björnson sumarið 1909 og var það ljóðaflokk- ur tileinkaður félnginu: Heill Nor- egs. Erfitt veitti honum að Ijúka því og oft varð hlé á. En fögnuðurinn mikill, er síðasta hönd var á það lögð I »Vissulega er hann fjörugur og ung- ur í anda, Ijóðflokkurinn minn, seg- ir hann. Þetta er eigi kvæði sjúks eða deyjandi mann«. »Oghannhló, hló svo að undir tók«. I París var skáldið síðustu mán- uðina. Dró þá meira og meira af honum með viku hverri. Þó ber þessi bók vott um, að fram á síð- ustu stund er andi hans hinn sami. »Ef eg sæi nú beitt ranglæti eða nokk- urskonar misferlum, mundi eg fleygja mér út í baráttuna gegn því« — segir hann einn daginn — þá að fram kominn. Og traustið á sjálf- um sér er ætið hið sama: »Hver á nú að hjálpa þeim, sem þjáðir eru og illa líður«. Einn daginn segir læknirinn við hann: »Vous etez comme un roi dans votre lit« (Þér eruð eins og konungur þarna í rúminul) — Þá svarar Björnsson og slær út þeirri hendinni, sem enn er eigi máttlaus: »C'est le vrai mot« (Það er rétta orðið) I Margt mætti fieira tína úr bók frk Finsen, sem lýsir vel Björnson, en vér verðum að láta oss nægja síð- ustu orðin — allra síðustu orðin, sem Björnson segir — kvöldinu fyr- ir andlát sitt, því að þau bregða ljósi yfir alt líf hans, alt hið mikla, óend- anlega mannkærleikastarf þessa snill- ings, sem eignast hefir hlýrra rúm í hjörtum íslendinga eii nokkurt ann- að erlent skáld. Orðin Björnsons hin síðustu voru þessi: »Det gode og det skönne — »Hið góða og hið fagra. —« Eqo. -----------------m&**sm----------------- Frú Þöra Melsteð níræð. Á morgun verður frú Þóra Mel- steð níræð. Þessa fátíða afmælis munu margir minnast um land alt, eigi sízt hinar mörgu konur um allar sveitir lands, sem biiið hafa við skólastjórn hins aldraða afmælisbarns, og lært að meta umhyggju hennar fyrir skól- anum, sem er hennar verk að upp- hafi og halda mun nafni hennar á lofti, meðan stendur. Það er margsagt, en jafnsatt fyrir því, að þessi kona er brautryðjandí kvenmentunar á íslandi. Frú Þóra er dóttir Gríms amt- manns Jónssonar,móðurbróður Gríms Thomsen. Hun giftist 13. nóv, 1859 Páli Melsteð sagnfræðingi (f- 1910) og héldu þau hjónin gullbrúð- kaup 1909. Var þeim hjónum þá flutt ávarp- frá bæjarbúum og kvæði frá kvenna- skólanum. Á morgun mun standa til að heiðræ hið níræða afmælisbarn á ýmsan hátt. Svofelda áskorun hefir ísafold ver- ið beðin fyrir: Vér undirritaðar konur, sem síð- astliðið sumar gengumst fyrir þvi, að biiin væri til gipsmynd af frtf Thoru Meísteð, viljum hér með gefa öðrum konum kost á, að leggja sinn skerf til þess að koma áðurnefndrt mynd í varanlegra efni (koparsteypu). Nii stendur svo á, að frú Thora Melsteð verður níræð 18. þ. m. og finst oss þvi vel við eiga að áskornn þessi komi fyrir almennings sjónir, svo allar hinar mörgu konur víðs- vegar um land alt, fái þannig tæki- færi á, að láta í ljósi þakklæti sitt og viðurkenningu á hinu langa og þýðingarmikla starfi fru Thoru Mel- steð í þarfir kvenna á íslandi. Vænt- um vér þess, að undirtektirnar verði góðar, að upphæð sú, sem áætluð er (200 kr.) fáist bráðlega. Væntanlegum gjöfum veitum vér undirritaðar allar fúslega móttöku. Reykjavík 16. des. 191^. Anna Daníelsson. Anna S. Pjetursson. Elín Stephensen. Guðriður Thorstcinsson. ¦ Hel^a Zoega. Louise Jensson. Sigrlður Thorarensen. Steinunn Hj. Bjarnason. Anna Guðmundsdóttir. Asthildur Thorsteinsson. Elisabet Sveinsdóstir. Guðrún Brietn. Ingibjörg H. Bjarnason. Sigríður Jensson. Sopkie Thorsteinsson. s fataverzlunina í Austurstræti 14 Thi Thi & Co m þekkir allur bærinn, og- það aðeins að góðu einu. Notið nú tækifærið meðan það gefst og fáið yður jólafötin, tilbúin og velsniðin, en með 10°|0 afslætti.

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.