Ísafold - 27.12.1913, Blaðsíða 1

Ísafold - 27.12.1913, Blaðsíða 1
Kemur út tvisvar í viku. Verð árg. 4 kr., erlendis 5 kr. eSa 1 Jdollar; horg- ist fyrir miSjan júlí etlendis fyrirfram. Lausasala 5 a. eint. ISAFOLD Uppsögn (skrifl.) bundin við áramót, er ógild nema kom- in só til útgefanda fyrir 1. oktbr. og sé kaupandi skuld- laus við blaðið. ísafoldarprentsmiðja. Ritstjóri: Ólafui* Björnsson. Talsími 48. XXXX. árg. Reykjavík, laugardaginn 27. des. 1913. 102. tólubíað I. O. O P. 9512199. 8 3 \ -1 i -7 :~8 Alþýöufél.bókasafn Templaras. 8 kl. 7— AugBlæknÍBg ókeypið i Lækjarg. 2 mvd. Borgarstjóraskrifstofan opin virka daga 1 Bæjarfógetaskrifstofan opin v. d. 10—2 og Bæjargjaldkerinn Lanfásv. 5 kl. 12—S og Byrna- nef- hálslækn. ók. Austurstr.22fstd Islandsbanki opinn 10—2'/« og 6*/«—7. K.F.UJÍ. Lestrar-og skrifstofa 8árd.—10 Alm. fundir fid. og sd. 8"/t slod. Landakotskirkja. Guðsþj. 9 og 6 á he![ jm Landakotsspitali f. sjúkravitj. 11—1. Landsbankinn 11-2'ji, B>/«—8'/t. Bankast.i. 1-2-2 Landsbðkasafn 12—3 og B—8. Útlán 1—E Landsbúnaðarfélagsskrifstofan opin fra J2—2 Landsféhiroir 10—2 og B—6. Landsskjalasafnio hvern virkan dag kl. 12-2 Landsslminn opinn daglangt,(8—9) virka dsija helga daga 10—12 og 4—7. Lækning ókeypis'Austurstr. 22 þd. og fsd. 12 —1 ITattúrugripasafnið opio l'/t—W\t a sunnid. Samábyrgð Islands 10—12 og 4—6. Stjórnarraösskrifstofumar opnar 10—4 dagl. Talsimi Heyk,javlkur Pósth.3 opinn daglengt (8—10) virka daga helga daga 10—9. Tannlækning ókeypis Austurstr. 22 þrd. 2 8 Vifilstaoahælio. Heimsóktartimi 12—1 Þjoomenjasafnio opio sd. þd. fmd. 12- 2, Nýja Bió sýnir í kvöld kl. 9 Tónleikhúsbruninn. Ástarsaga. Frú Blom. — Hr. Psilander. Skóburstarinn. Fr. Buck og Stribolt. Bostanjoclo-Cigaretter mesta úrval í bænum í ióbaks- og sælgætisverzluninni á Hótel Island. Með tækifærisverði eru Bostanjoclo cigarettur seldar í tóbaksverzlun R. !P. LeVÍ. Verðið er langt fyrir neð- an það, sem áður hefir þekst. Sigfús Blöndahl Rödingsmarkt 57, Hamburg 11. lnn- & útflutningsverzlun. Umboðsverzlun. Allar íslenzkar vörur seldar hæsta verði. Símnefni: Blöndahl. — Hamburg. Magnús Th. S. Blöndahl. Skrifstofa og sýnishornasafn. Lækjargata 6 B (uppi). Selur að eins kaupmönnum og kaupfélögum. Egipzkar Cigarettur frá A£G. Cousis™& Co. Cairo svo sem: Dubec Prince of WalesJ Mondialeijjog Nr. 3. eru áreiðanlega minst skaðlegar, og um leið bragðbeztar. Hver sá sem reykir af þeim 3— 4 búnt, reykir ekki annað upp frá því. Cigarettur þessar hafa hlotið ótal meðmæli. Fást í Levis tóbaksverzlunum. Gerð fánans. Þv: höfum vér haldið fram hér i blaðinu, að aldrei megi það koma til mála, að islenzka þjóðin fari að breyta gerð fána síns fyrir það, að fornir óvinir fánamálsins vilji eigi brjóta odd af oflæti sínu að sætta sig við þessa gerð. Þetta verða menn að hafa dyggi- lega hugfast. Hið eina, sem getur komið til mála að sinna, er, ef mót- mœli koma ýrá annari pjóð, er pykist kaýa samskonar gerð á sinum jána; þá verðum vér að breyta eitthvað gerðinni, því oss er eigi hentugt að taka neinn fána, er upp er tekinn áður af annari þjóð. Það væri að villa á oss heimildir, eins og nú er gert með dannebrog. Enn er ekkert það fram komið hér á landi, sem sanni það, að bláhviti fáninn okkar sé of likur að gerð fána neinnar annarrar þjóðar. Að- eins hefir heyrzt, að ráðherra hafi i stjórnmálafélagi sínu fullyrt, að b!á- hviti krossfáninn væri eins og gríski landfáninn. En eigi hefir verið hugsað um að láta almenning vita neitt um það, svo sem sjálfsagt hefði þó verið, þar sem þjóðina alla varðar, en eigi Fram-fólkið eitt. Nauðsyn er á, að skorið sé pegar i stað úr fánagerðardeilunni af óvil- hallri stofnun. Einni tillögu var um daginn stung- ið að Isafold, sem eigi virðist úr vegi: að biðja brezka ræðismann- inn hér um að senda flotastjórninni brezku fána vorn, með tilmælum um að láta uppi, hvort gerðin komi í bága við nokkurn fána, sem nii er notaður í heiminum. Slíkum úrskurði mundu allir hlíta. Ef nú reyndist svo, að gerðin, eins og hán er, geti eigi staðist, vildum vér þegar í stað vekja athygli á, að sjálfsagt virðist að halda fast við ís- lenzku litina, bláa og hvíta — eigi að síður. Vér höfum séð sýnishorn af fána, sem er alveg eins og sá, sem nú er notaður, nema að innan í hvíta krossinum er mjór blár kross. Þessi gerð gæti komið til mála, ef ókleift reynist að halda fast við þá gerð, sem allir fánavinir vilja helzt hafa. Flokka-samtök. Alið hefir verið óspart á því, bæði i stjórnarblöðunum og milli manna, að kosningasamtök myndu í ráði milli Heimastjórnarflokksins og Sjálfstæðisflokksins í vor. En Isa- iold getur fullyrt, að alt pað tal er fullkomlega rangt og út i loftið. Ávarp Sjálfstæðisflokksins bendir nægilega skýrt á, að Sjálfstæðismenn eiga hvorki samleið með Heima- stjórnar- né Sambandsmönnum, og þar af leiðandi engin samtök við þá flokka. Verzlunarmannafélag Reykjavíkur Munið eftir fundinum í kvölcl kl. 9. Inntaka nýrra meðlima. — Jólabolla, söngur, spil o. fl. Barnadansleikarnir verða haldnir 3. og 4. jan. í Hótel Keykjavík. — Listi verður borinn til félagsmanna næstk. mánudag. Fána - ef tirhreitan í Ðanmörku. Nl. Blaðaumræður. I hinni miklu fánasennu hjá Dönum er aS eins eitt blaS, sem komið hefir fram af verulegum skilningi í vorn garð og lagt aS mestíi gott eitt til. Það er blaðið Hovedstaden, rit- stjóri Johs. Nordentoft, áður prestur í Hellerup. Blaðið fylgir í dönskum stjórnmálum hóflegri vinstristefnu. I svari til Stór-Dana eins, Haralds Nielsen, eins mannsins úr stúdentaför- inni árið 1900 segir Hovedstaden m. a.: »Bezta lausnin á öllum erfiðleikum mundi það vera, ef konungur Dana og ríkisþing lýsti yfir hátíðlega: ísland á ekki að vera hluti hins danska ríkis, lengur en Islendingar sjálfir vilja. Svo göfug orð mundu vera heiminum hið stórfeldasta dæmi til eftirbreytni, og mundu á einu vetfangi eyða öllum bit- urleik og tortrygni hjá íslendingum. Og hvort sem hinir frelsisfúsu íslend- ingar þá fœru sína leiS eða segSu: »Danir eru göfug þjóS, við viljum fús- lega vera i bróSurlegu samfólagi við þá« — þá hefðum vór breytt eins og rétt var. Og eitt enn: Vér mundum með þessu móti styrkja öfluglega málstað Dana á S u S u r - J ó t- 1 a n d i«. Þessi hugprúðu orð blaðsins urðu vita- skuld til þess, að hver StórDaninn á fœtur öðrum reis upp til mótmæla. Meðal þeirra var bróðir ritstjórans, Nordentoft yfirlæknir í Árósum. — Hann endar grein sína á spurningu : Hvort það se nokkurt vit í að fara að stofna nýtt ríki í Norðurálfu, er eigi hafi fleiri íbúa en Árósar ? Þessu svarar blaðið svo : » D a n s k i r menn geta sízt hald- ið því fram, að s t æ r S i n ráði ú»- slitum um rétt og frelsi þjóðanna. I þeirri staðhæfing lægi beint sjálfsmorð. Ef v é r látum í ljósi, að 80 þús. manns só of lítill hópur til þess aS eiga frjáls- an vilja og rótt til að ráða sór sjálfur, þá munu Þjóðverjar naumast það tor- næmir, að þær 60 milj. manns eigi staðhæfSu, að 2—3 milj. manns só e i n n i g of lítill hópur, og aS v é r því eigum eigi heldur rótt á nð vera sjálfstætt ríki«. Þetta er vel mælt og drengilega hjá blaðinu og þessu verður eigi meS nein- um rökum andmælt. Vór minnumst þess, aS bent var á hið sama á deilu- fundi um UppkastiS í Khófn haustiS 1908, og treystist þá enginn Dana, sem þar var á fundinum, til aS and- æfa, þótt ella væri á fremsta hlunn troSiS. Af einstöknm Dönum, sem lagt hafa orð í belg um fánamálið, er að eina einn, sem talað hefir hlýlega heldur Kvartettinn Fóstbræöur endurtekur samsöng sinn á morgun, sunnudaginn 28. þ. m. kl. 6 e. m. Aðgöngumiðar kosta 1 kr. og fást í dag í bókaverzlun Sigfúsar Eymundssonar og í ísafold, en á morgun í Bárubúð. Síðasti samsiingur, sem haltiinn verður í Báru- búð þangað til á árinu 1915. Brlendar símíregnir Khöfn 23. des., kl. /,15 síðd. Menelik keisari í Abessiniu dó í gœr. Menelik keisari var 69 ára og hafði verið keisari síðan 1889. Tal- inn gáfaður þjóðhöfðingi, en blendinn í skapi. Atti mjög í brösum við ítali. Sá heitir Ligg Manu, sem nú á að taka við völdum. London 2). des. kl. 4 siðd. 17 Þjóðverjar voru nýlega drepnir og jetnir af mannatum suður d Bismarkeyjum í Kyrrahafi. — Ofrétt enn kverir pað voru. Khöfn jóladag. Bstrup dó á aðfanaadag. Með Estrup er í val fallinn sá stjórnmálamanna Dana, er mest lét til sín taka á seinni hluta 19. aldar og mest hafði úrslitaáhrif á stjórn- mál í Danmörku, um nær aldarfjórðung. Estrup var 88 ára (f. 16. apríl 1825). Gerðist snemma þingmaður (1854). En kunnastur varð hann þau árin er hann gengdi yfirráðherra- embætti í Danmörku (1875—1894). Á þeim árum geysaði hin harðasta flokkarimma í stjórnmálum, sem sögur fara af í Danmörku. Estrup gaf út bráðabirgða fjárlög hvort efttr annað. Stjórnaði landinu í megnu trássi við fólksþingið, en með stuðningi landsþingsins. Arið 1894 beidd- ist Estrup lausnar og tók þá við Reedtz-Thott barón. Estrup var konungkjörinn landþingismaður síðustu 13 árin. Sæmdur var hann heiðursmerkjum meiri en nokkur annar ókon- ungborinn maður í Danmörku og hærri í metorðum en sjálfir ráðherrarnir. Svo tæpt stóð um fylgi og andstöðu landsþingsins við hið nýja grundvallarlagafrv. Dana, að í því efni getur dauði Estrups orðið all- mikilvægur. um málið. Það er B 1 u h m e komman- dör, aldinn stjórnmálaþulur, er hingað kom árið 1907. Danskur dómur um Berlin. Út af fána-atreið Berlins, hefir P o 1 i- t i k e n og honum lent saman. Tekur Leikhúsið. hið danska stjórnarblað Berlin alvarlega til bænar i blaðinu þ. 5. des. Greinin heitir Harðfiskur, og segir þar meðal annars: Hr. Knud Berlin heldur áfram skrif- um sínum. Það þýðir ekkert, þótt vór fræðum hann um, aS meS skrifum sín- Lénharður fógeti. Sjórt- leikur i 5 þattnm eftir Einar Hjörleifsson. Leik- inn 1. sinni i Reykjavík annan jóladag 1913. Það var bjart yfir hugum manna í leikhúsinu í gærkveldi — á báða bóga, meðal áhorfenda og leikara. Það var vaxandi samúðarstraumur railli þessara aðila eftir því sem á leið kvöldið. Og þakklætishugar- þelið til skáldsins kom bezt i ljós eftir leikslok, er fólk linti eigi látum fyr en það var búið að votta »skapara< kvöldsins með alúðar- lófataki og fagnaðarópum, er hann kom fram á leiksviðið, hve mikils þótti um vert þetta fyrsta sjónleika- skáldverk hans. Lénharður fógeti varð sigur bæði fyrir skáldið og fyrir Leikfélag Rvik- ur. Leiksýningin í gærkveldi var tvímælalaus bending um, að það er íslenzkur leikritaskóldskapur, sem leik- arar vorir eiga að fást við. Þetta sama kvöld í hitt eð fyrra sýndi Leikfélagið Fjalla-Eyvind, það var áreiðanlega bezta leiksýning félagsins — þangað til í gærkveldi! Leikfélagið hefir aldrei sýnt neitt hér á leiksviði tneð neitt líkt því elns góðum heildarleik og Lénharð fógeta. Sá viðburður gerðist í leikannálum vorum þetta sinni, að enginn lék illa. Þennan góða árangur má sjálfsagt rekja til margra orsaka. En mest mun þó þetta tvent vega: hugðnæmt leikrit um íslenzka menn og konur á sögulegum úrslitatímum, leikrit, sem hlýtur að vekja hjá leikendum alla þá viðleitni, sem hjá þeim er til, og á hinn bóginn, að sjálfur höfund- urinn er leiðbeinandi, þaulvanur leiksviðsútbúnaði öllum og eins að segja einstökum leikendum til. »Þetta »stykki« verður langlifu, sagði einn af elztu leikhússvinum hér í bæ við mig i gærkveldi þegar úti var. Það er enginn vafi á þvi, að svo verður, og eigi þætti mér ólfklegt, að það yrði langlífara en önnur leik-

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.