Ísafold - 12.01.1916, Blaðsíða 1

Ísafold - 12.01.1916, Blaðsíða 1
Kemur út tvisvar i viku, Verð irg. 4 kr., erlendis 5 kr. eoa l1/, dollar; borg- Mt fyrir miðjan jili erlendig fyrirfram. Lansasala 5 a. eint. n ísafoldarprentsmiðja Rltsflár!: Úlafur BJBrnsson. Talsimi nr. 455 XLIII. árg. Reykjavík, miðvikudaginn 12. janúar 1916. —>---¦ r —~ _r-,i rn'i_nji.>.—_ Uppsðgn (skrifl.) bundin við iramói, er ógild nema kom- in sé tíl itgefanda fyrir 1. oktbr. og si kanpandi ikold- l&us við blaðið. 3. tölublað Alþ*»nfél.böka8»tn Templaraa. 8 kl. 7—9 Borgaratjóraskrif-tofan opin virka daga 11—8 Bæjarfó-etaskrifstofan opin v. d. 10—2 og i^-1 Bæjarjiaaldkerinn Laufásv. B kl. 12—8 og B> íslandsbanki opinn 10—4. K.F.U.M. Lestrar-o- skrifstofa 8 árd,—10 siðd. Alm. fundir fld. og gd. 8»/_ giðd. Iiandakotgkirkja. Guðsþj. 9 og 6 A helgnm T_andakotsspitali f. gjúkravitj. 11—1. Iiandsbankinn 10—8. Bankastj. 10—12. Landsbókasafn 12—3 og 6—8. Útlan 1—8 Landsbúnaöarfélagsskrifstofan opin fré. 13—2 Iiandsféhiroir 10—2 og 5—8. Landsskjalasnfnia hvern virkan dag kl. 12—2 T_andsslminn opinn daglangt (8—B) virka daga helga daga 10—12 og 4—7. HAttúrugripasafniö opið 1"/-—2>/s a annnud. FósthúsiO opiö virka d. 9-7, sunnud. 9—1. SaroAbyrgS Islands 12—2 og 4—6 Stjórnarráösskrifstofamar opnar 10—4 dagl. Talsimi Reykjavikur Pósth.B opinn daglangt 8—10 virka daga, helga daga 10—9. Vifilfltaoahælio. Heimsóknartimi ;12—1 _»j(5ðmen,jasafnið opio sd., þd. fmd. 12—2. H j- ^.~-t~3-g-f—~-;j Klæðaverzlun H. Andersen & Sön. Stofnuð 1888. Aðalstr. 16. Sími 32. þar eru fötin saumuð flest Jarern fataefnin bezt 'liJLJULUiL'i w-miTíiCTrrrrlJ 1907 13.479 15.426 1908 n.232 12.075 1909 9-876 13.129 1910 11.323 14.406 1911 14.123 15.691 1912 15.347 16.558 1913 16.718 i9.t28 Eins og menn sjá, er það enginn smáræðisvöxtur, sem verzluuin hefir tekið þessi 18 ár, og enn meira mun að honum kveða tvö árin sið- ustu, sem enn vantar skýrslur um. Eins og vant er hefir það komið fram við samning verzlunarskýrsln- auna, hve mikillar vanrækslu eða trassaskapar kennir hjá sýslumönn- um og bæjarfógetum um innkeimtu verzlunarskýrslna. Um þetta efni segir svo í verzl- unarskýrslu Hagstofunnar: »Þar sem um tollvörur er að ræða, hefir litkoman úr verzlunarskýrslun- um verið borin þar sem unt er sam sé fktt af slíku, einkum inn í land- ið; á útflutningi ber meira. Hins- vegar virðast skýrslur ættu að geta komið um allar vörur, sem tollur er greiddur af, því að þar er inn- heimtumönnum (sýslumönnum og bæjarfógetum) kunnugt um innflytj- endur og útflytjendur. Það er nú samt varla við því að búast að full- komið samræmi geti fengist milli tollreikninganna og verzlunarskýrsln- anna, enda. sök sér, þótt eitthvað félli úr af þeim vörum, sem pantað- ar eru af mörgnm í smáum stíl, svo sem vindlum, tóbaki o. fl. En ef litið er á samanburðinn hér að fram- an, þá sést, að af aðfluttu vörunum hafa skýrslurnar einmitt verið einna lakastar um salt, sement, trjávið, kol og steinoliu, alt vörur, sem fluttar eru inn mestmegnis eða eingöngu af fáum mönnum í stórum stíl, svo að um þær virðist innheimtumönn Hlutafél. .Völundur, Trésmíðaverksmiðja — Timburverzlun Reykjavík. Hefir ávalt fyrirliggjandi miklar birgðir af sænsku timbri (unnu og óunnu), vanalegar, strikaðar innihurðir af flestum stærðum og allskonar lista til hiisbygginga. Fræðandi tölur í sambandi við heimsstyrjöldina. an við vörumagn það, sem tollur um ^afa *tt a^ vera innanhandar að Verzlnnarviðskifti Islands. —^*-.— Trassaskapur hjá sýslumönnum. Nýlega er komið lit frá Hagstofu Islands, hefti með skýrslum um verzl- un Islands 1913. Samkvæmt henni hafa viðskifti landsins numið alls næiri 36 milj. krónum. Þaraf aðfluttar vörur nál. 16.800.000 kr. og utfluttar 19.130.000 krónur. Árið 1909 var ný aðferð tekin upp um útreikning aðfluttu vörunn- ar. Fyrir þann tima var reiknað tít- söluvetð hennar, en siðan hefir verið íarið eftir innkaupsverði, að viðbætt- um flutningskostnaði, en tolli og álagning kaupmannsins slept. Eftir •eldri aðferðinni gat útkoman stund- um orðið sú, að aðflulningur reynd- ist talsvert meiri en útflutningur — eins og landsbúskapurinn bæri sig ei. En það var aðeins á pappírnum, en eigi f verunni. Hagstofan hefir nú unnið það þarfa verk að reyna að »leiðrétta« svo skýrslurnar frá 1895—T9°S, að tölurnar verði sam- bærilegar við árin eftir 1909. Hefir hún gert það þann veg, að draga frá útsöluverðinu greidda tolla og að auki 20% af vöruverðinu, sem hiin áætlar að svari til álagningar kaup- manna. Þannig leiðrétt verða verzlunarvið- skifti íslands írá 1895—1913 a þessa leið: Aðflutt. Útflutt. 1000 kr. 1000 kr. 1895 5.202 7.210 1896 5.959 6.634 1897 6.047 6.073 1898 5.457 S-999 1899 5.841 7.362 1900 6.528 9.000 1901 7405 9.136 1902 7-9°7 10.147 1903 8.226 10.207 1904 8.441 9-877 x9°5 10.503 12.752 i9°6 11.747 13-499 hefir verið greiddur af. Eirs og að undanförnu hefir það hvarvetna kom- ið í ljós, að upphæðin verður minni eftir verzlunarskýrslunum heldur en eftir tollreikningunum. En þar sem það liggur í augum uppi, að minna hefir ekki verið flutt inn eða út af tollvörum, heldur en tollreikning- arnir telja, þá hefir því sem á vant- ar allstaðar verið bætt við útkomuna úr verzlunarskýrslunum, þannig, að sama verð hefir verið sett á það, sem á vantaði, eins og á því, sem upp var gefið*. Það sem eftir samanburðinn við tollreikningana hefir orðið að bæta við innkomnar verzlunarskýrslur nem- ar á aðfluttum vörum nærri 1.580.000 kr. eða 15 9%, en á útfluttum vör- um um 3.800.000 kr. eða 29 5°/0. Á aðfluttum og útfluttum vörum munar þetta 23.6%, eða nærri */_ hluta. Athugun hefir aðeins verið hægt að gera á tolluðum vörum, og þó eigi öllum, en alls eigi á toll- frjálsum vörum. En liklegt þykir, að vanböldin muni eigi minni vera á öðrum vörum, og þykir bagstof- unni líklegt, að á þær vöiur vanti 2—3 milj. kr. virði. Um þetta efni fer Hagstofan þess- um orðum: Samanburður sá, sem hér hefir verið gerður, bregður alt annað en fögru ljósi yfir verzlunarskýrslurnar. í rauninni er það iandinu til stórr- ar vanvirðu að láta annað eins sjást, og það hlýtur að veikja traustið á áreiðanleik skýrslna vorra yfirleitt, þegar það sýnir sig, þar sem unt er að koma að nokkurri prófun á þeim, að þeim er svo stórlega ábótavant. En það verður að segja hverja sögu eins og hún gengur, ef ske kynni að þeir, sem hér eiga hlut að máli, sæju að hér þarf verulegra umbóta við, og gerðu það sem í þeirra valdi stæði til þess, að skýrslurnar yrðu fullkomnari og betri framvegis. Það sem samanburðurinn einkum virðist leiða í ljós, er það, að innheimtunni á skýrslunum sé harla ábótavant. Það er að visu ekki tiltökumál, þótt eitthvað falli undan af þeim vörum, sem enginn tollur er greiddur af, þvi að innheimtumör_num getur oft verið ókunnugt um, þótt eitthvað fá fullkomnar skýrslur, svo að ekk ert vantaði á, en í því efni hljóta sumir þeirra að hafa gengið mjög slælega fram. Þó vantar tiltölulega enn meir af útfluttu vörunum, sem sjálfsagt stafar að nokkru leyti af því, að ýmsir af dtflytjendunum eru litlendingar, sem ef til vill eru farnir af landi burt, þegar farið er að heimta skýrslurnar inn um áramót. Af slíkum mönnum ætti að heimta skýrslurnar jafnóðum og þeir flytja út, en bíða ekki áramóta. Það væri auðvitað langæskilegast, að allar verzl- unarskýrslur væru innheimtar jafn- óðum og vörurnar eru fluttar út eða inn, en þó að vöruflytjendur væru fáanlegir til þess að gefa skýrslurnar á þann hátt, er hætt við að það strandaði á innheimtunni, því að við þá breytingu væri þörf á miklu ár- vakrari og natnari innheimtu heldur en^ nii. Annars ætti fyrirkomulag það sem nú er að geta verið sæmi- lega nothæft, ef innheimtumenn gerðu sér alment far um að ná inn skýrsl- um frá öllum þeim inn- og útflytj- endum, sem þeir vita um, og þá fyrst og fremst öllum þeim, sem greitt hafa einhvern toll«. Þessar aðfinningar Hagstofunnar verða þeim sem hlut eiga að máli væntanlega tilbærileg viðvörun fram- vegis. Það er sýslumannastéttinni hneisa, ef annað eins ólag helzt á- fram, eins og legið hefir i landi undanfarið. Og þessar aðfinningar verða von- andi einnig til þess að brýna fyrir öllum öðrum, sem opinberar skýrsl- ur eiga' að semja, hve afarmikið velt- ur á því fyrir sanna þekking um hag landsins, og þar af leiðandi áht þess út á við, að þær séu samdar með samvizkusemi og nákvæmni — ekkert felt undan. ------------«»»^------------ Ibúatala Frakk- lands og ðfrið- urinn. Skemdirnar á Goðafossi. Goðafoss skemdist nokkuð fyrir skömmu norðanlands, þó eigi meira en svo, að haldið gat til Khafnar. Var þar gert við hann. Það kost- aði 42.000 kr. Ekki lendir þetta tjón á Eimskipafélaginu, heldur á vátryggingarfélagiuu, sem skipið er vátrygt í. Nýlega eru komnar út skýrslur um íbúa- töluna í Frakklandi árið 1914. Þær eru eru eigi ná- kvæmar yfir þau héruð, sem að nokkru leyti lúta nú Þjóðverjum, en þau eru 10 alls. Dánir á árinu eru taldir 647.549 eða 58.740 fleiri en 1913. Fæðing- ar eru taldar 594,222 eða 10.232 færri en árið á undan. Arið 1914 hefir Frökkum fækkað um 53.327 manna. Tala hjónabanda hefir mink- að um 78.742. En ef litið er aðeins á 5 síðustu mánuði ársins 1914, verða áhrif stríðs- ins ljósari. A þeim tima eru taldir dánir 32L018, en fæðingum hefir fækkað um 6.676. Hjónabönd eru 67% fátiðari en ella og skilnaðir, er 1913 á sama tíma reyndust nál. 6.300 eru á þessu tímabili 1914 ekki flein en 2.014. fbúatala. Þann X' a8ust *9*S Berlinarborgar. var ibúatala Berlínar- borgar 1.918.966, en 1. apríl 1914 2.053.302. Mann- fækkunin nemur I34.fc66. Fæðing- ar voru í jiili 1914 3.224, en i júlí 1915 aðeins 2,415. Aftur eru hjóna- vígslur tiðari 1915: í jiili 1914 reyndust þær 1.213, en í júlí 1915 1.429. Hvað striðið Svissneskir hagfræð- kostar á mann. ingar hafa reiknað út, að auknar rikisskuldir vegna stríðsins nemi: i Sviss 80 frönkum á mann, i Ungverjalandi 134 frönkum, í Austurríki 176 fr., i Þýzkalandi 260 fr., í Frakklandi 340 fr., i Bretlandi 585 fr. Tekjur Bret- lands. 51.569.628 Stríðs-sjóvá- tryggingin danska. Arsfjórðunginn 1. jiilí — 30. sept. námu ríkistekjur Bretlands sterlingspundum eða 928.253.304 kr., m. ö. o. hátt upp í miljarð, en þetta er 15.888.345 sterlingspundum meira en í fyrra (reiknað í krónum: 285.990.210^.). A einu ári frá þvi stríðið hófst hafa 3 5701 stríðs-sjóvátryggingar- skírteini verið keypt í Danmörku. Vátryggingarfúlgan var alls rvimar 567 miljónir króna og iðgjöldin 8 miljónir og 200 þúsund kr. En tjónið, sem bætt hefir verið, er að eins 1.217.000 kr. En til hliðar hefir verið lagt fyrir tilkynru eða óúrskurðuðu tjóni 4.400.000 kr. Gróði vátryggingarfélaganna þvi nærri 2 miljónir og 600 þús. kr. ---------------«_»«?»--------------- íslenzki fáninn. Einkar falleg lit- mynd er komin á markaðinn af ís- lenzka fánanum blaktandi yfir Lög- bergi. Frum málverkiS hefir gert Jón prófessor Helgason, sem er snjall mál- ari, þótt í hjáverkum hafi. Prent- myndin er gerð í Leipzig og hefir Pót- ur Halldórsson bóksali gefið út. í baksýn er Þingvallavatn og fjóllin kringum það, framar á myndinni Þing- vallabær, en fremst Lógberg — milli gjánna — og þar fáninn þríliti hátt við hún. Svo er aðalmyndin umkrýnd ótal fánum, en undir henni _>röSull ár- fagur« — yfir fratntíðarinnar íslandi, með eigin fána. Myndin er sérstök heimilisprýði og ódýr mjög, 2 kr. — Sennilega væri heppilegt að fá einnig af henni minni útgáfu, svo aS sem út- breiddust verSi, »inn á hvert heimili«. Ameríkuskipið »Vesla« kom hing- að aðfaranótt sunnudags, hlaðiS vórum, sem nú er verið aS hlaða í hið nýja vöru-forSabúr landssjóðs, gamla Lands- bankann. Farþegar voru: <_>. Johnson konsúll og GuSm. Thorsteinsson list- málari. Skipafregn: Gullfoss fór héð- an til útlanda í gær kl. 4. Farþegar: Westskov verzlunarstj. og frú, Matth. Einarsson læknir og frú, Carl Olsen stórkaupmaður og frú, Egill Jacobsen kaupm., Hallgr. Benediktsson kaupm., ungfrú Soffía Helgason, Gústav Grön- vold kaupm., Gunnar Hjórleifsson, J«5n Björnsson kaupm., Haraldur Árna- son kaupm., H. S. Hanson kaupm., Pótur Ólafsson konsúll, Hensen bakari, Kristján Torfason kaupm., L. Muller o. fl. Flora fór til Austfjarða og út- landa í fyrrakvöld. Meðal farþega: Síra Póttir Þorsteinsson frá Eydölum meS frú sinni. Bæiarsti'órnarkosning. Á Jkureyri fór fram kosning á laugardag. Kosning hlutu Jón Berg- sveinsson síldarmatsmaður (af verk- mannalista) með 174V2 atkv., Ingi- mar Eydal (af sama lista) með i^2y3 atkv. Auk þeirra voru kosnir Magn- ús Kristjánsson með 74 V2 atkv. og Böðvar jónsson gæzlustjóri með 56 V2 atkv. Á Isafirði fór einnig fram bæjar- stjórnarkosning á laugardaginn. Kosnir voru: Af A-lista: Arngrímur Bjarnason prentari. Af B-lista: Jón A. Jónsson bankastjóri, Guðm. L. Hannesson konsúll, Sig. Kristjáns- son kaupm. og Sigurjón Jónsson framkvæmdarstjóri. Af C-lista: Helgi Sveinsson bankastjóri, Axei Ketils- son kaupm,, Guðm. Guðmundsson frá Gufudal og Magniis Magnússon.

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.