Ísafold - 22.07.1916, Blaðsíða 3

Ísafold - 22.07.1916, Blaðsíða 3
ISAFOLD 2. Kjördeild, G. Guðm. Sveinbjörnsson, skr;fstj. Ingibj. Bjarnasoo, skólastj. Þorst. Gíslason, ikstj. 3. Kjördeild, H—Jón. Þorleifur Jónsson, póstafgr.m. Magnea Þorgrímsson, frú. Eggert Claessen, lögm. 4. .Kjördeild, Jónas—N. Agúst Jósefsson, prentari. Steinunn H. Bjarnason, frú. Kristján Jónsson, háyfirdómari. 5. Kjördeild, O—Sigurður. Jón Þorláksson, verkfr. Guðnin Briem, frú. Gísli Sveipsson, lögm. 6. Kjördeild, Sigurfinnur—Ö. Asgeir Sigurðsson, kaupm. Þórunn Jónassen, frú. Sigurður Briem, póstmeistari. Málmforði íslandsbanka. Eitt af þvi, sem »Landiðc finnur sér til að jagast út af, er ráðstöfun landstjórnarinnar á málmforða ís- landsbanka. Málið horfir þannig við: í ágúst 1914 var svo ákveðið með lögum, að bankinn skyldi undanþeg- inn innlausn seðla sinna með gulli. Þessi ráðstöfun gildir enn samkvæmt ráðstöfun síðasta þings. Sá málmforði, sem til var í ágúst 1914, var þá innsiglaður og tekinn undir ráðstöfun landstjórnarinnar, og hefir verið það síðan. En 30. okt. haustið 1914 voru gefin út bráðabirgðalög, þar sem Is- landsbanka var heimilað að auka seðlafiilgu sína um eina há'.fa miljón. Þessarar aukningar krafði viðskifta- lífið í maí 1915. En þá var útflutn- ingsbann á gulli í Danmörku; Var þá það ráð tekið, sem er með öllu heimilt samkv. áðurnefndum lögutn 1914, að bankinn skyldi leggja til geymslu málmforða í þjóðbankanum danska eftir þvi sem lögum sam- kvæmt þyrfti. Hefði þessi ráðstöfun eigi verið gerð, hefði eigi verið ann- að fyrir hendi en annaðhvort stöðva viðskiftalífið að nokkuru eða fá að láni danska seöla, er þó hefðu komið of seint. Leitað hefir verið útfiutningsleyfis á gulli frá Danmörku í þessu skyni, en eigi fengist enn þá. Er og nú nokkuð af málmforða þeim, sem éigi liggur hér, geymdur i Norges Bank í Kristjaníu. Alþingi 1915 hafði ekkert að at- huga við ofannefnda ráðstöfun á málmforðanum. Sig. Egg. reyndi að visu að finna að þessu í þingræðu, en enginn tók undir það með hon- um, ekki einu sinni Björn Kristj- ánsson. Þess yar og eigi heldur að vænta, því að B. Kr. veit sjálfur, að Lands- bankinn á stundum inni svo miljón- um skiftir hjá dönskum bönkum, um síðastl. nýár t. d. á 3. miljón kr., og telur slíkt sýnilega enga hættu. Hitt er auðvitað annað mál, hvort slíkt fé væri eigi fult svo vel komið til viðskifta hér í landi eins og að lána Dönum það fyrir miklu lægri vexti en fáanlegir eru hér. Og þó þykist stjórn Landsbank- ans eigi geta komið upp útbúshohi á Austurlandi, þrátt fyrir itrekaðar áskoranir þings og stjórnar. Bæodur svara. Veltiár. — Dýrtíð. Eftir síra Magnús Bl. Jónsson i Vallanesi. »Varðar mest til allra orða, að undirstaða rétt sé fundin.< (Frh.). Eg vil geta þess, að liðinn: »Önnur útektt í verzlun«, fæ eg með því, að eg geri kornvörukaupin helming af allri verzluninni. Þetta mun hafa látið nærri á mörgum sveitabúum undanfarið. Og síðustu árin hefir sá liður óðum farið hækk- andi, eftir þvi sem minna hefir ver- ið unnið til fata á heimilunum, fyr- ir vantandi verkafólk, og fatnaðurinn þvi, nii orðið, að mestu leyti feng- inn i verzluninni. Si liður mun þvi ekki of hátt settur. Fremur máske hið gagnstæða. Athuga má það, að liklega er ekki til á landinu 6 manna heimili, er svo litið kaupir af kaffi m. m., sem eg geri ráð fyrir. En meira þola ekki tekjur búsins. En gera má ráð fyrir, að alinn sé kdlfur íram á vorið, eða sumarið, og þá klipin ein ær eða svo, af heimalóg- uninni, til að drýgja það. Fleiri skýringa á þessum búreikn- ingi tel eg ekki þörf. Allir þeir, sem nokkuð þekkja til sveitabúskapar, munu sjá, að tekjur búsins eru ekki vantaldar, og gjöldin ekki oftalin. Fremur hið gagnstæða, hvorttveggja; og afkoman sízt gerð óálitlegri, en hún alment er á smábúum. En láti nú þessi reikningur minn nærri, þásýnirhann jafnaðargróðaland- búnaðarins islenzka árið 1915 ,stórgróð- ann svonefnda. Hann er á þessu með- albúi kr. 4.80. Hann þolir með öðr- um orðum ekki þetta hóflega útflutn- ingsgjald, sem ofan á vaið á sið- asta þingi. Að því gjaldi á lögðu — kr. 10.78 — verður afkoma bús- ins kr. 5.98 lakari en 1914. Bónd- inn lætu"því af heodi allan styrjaldar- gróðann, o£ auk þess c. fimt- ungi meiri upphæð, er takast verð- ur af bástofninum, eða afiast á annan hátt. Og af þvi að stofninn m» ekki minka, þá vinnur bónd- inn 2—3 dögum lengur, sem dag- launamaður, hjá kaupmanninum, í sláturtíðinni; til þess að jafna þetta skakkafall. — En hanh bætir ekki jörð sina þá dagana. Annað verður ofan á, hefði frum- varp bjargráðanefndarinnar gengið fram. Þá hefði útflutningsgjaldið á þessu búi verið: Kjöt af 32 dilkum c. 960 pund á 4 aura....... ki'. 38.40 130 pund ull á 10 aur. — 13.00 32gærur, pd. 10 aur. — 3.20 Kr. 54.60 Þessi halli verður ekki unninn upp með því að leita 2—3 daga at- vinnu utan heimilis. Enginn vegur annar en að klípa hann af bústofnin- um, eða það af honum— kr. 49.80 —, sem afkoraan 1915 verður lakari en 1914. Sé tekið c. hálfu stærra bú, með 10 manns í heimili, mundi yfirlit yfir búreksturinn, árin 19140^1915 lita út hér um bil á þessa leið: Bústofn: 1914 1915 kr. kr. kr. 3 kýr á 150.00—200.00 450.00 600.00 100 ær 25.90— 40.00 2590.00 4000.00 27 do. vg. 14.40— 23.00 388.80 621.00 3 hrútar 30.00— 40.00 90.00 120.00 5 hestar 120.00—200.00 600.00 1000.00 2 tryppi 60.00—100.00 120.00 200.00 Húseign,áhöld,húslóðo.fl. 900.00 1389.00 Kr. 5138.80 7930.00 Tekjur: 1914 1915 kr. kr. 225 pd. hv. ull 0.95— 2.25 213.75 506.25 35 pd. misl. ull 0.65— 1.25 22.75 43.75 100 dilkar 11.50—17.00 1150.00 l^OO.OO 27 frálags ær 12.50—18.50 337.50 499.50 20 pd. smjör 0.90— 1.00 18.00 20.00 Kr. 1742.00 2769.50 Vanhöld og viðhald: 1914 1915 Liður a, 5°/0 af kr. 3088.80—4841.00..... kr. 154.44— 242.05 — b, io°/0 af kr. 1150.00—1700.00 .... — 115.00— 170.00 — c, 5% af kr. 900.00—1389.00 .... — 45.00— 69.45 — d, 27 dilkar á kr. 11.50—17.00..... — 310.50— 459.00 — e, 22 ær á kr. 12.50—18.50...... . — 275.00— 407.00 Kr. 899.94—1347.50 Til viðskifta út á við, mismunur....... kr. 842.06—1422.00 Gjöld: Landsskuld, 5 ær veturgamlar á kr. 12.50—18.50 Leigur af 1 kúgildi 20 pd. smjör á kr. 0.90—100 9 tn. rúgmjöl á kr. 19—36 . . 1......... — hafragrjón á kr. 30.60—49.50....... — hrísgrjón á kr. 29.70—37-80....... — baunir á kr. 32.40—54.00. . ....... — hveiti á kr. 28.80—45.00......... — salt á kr. 3.15—9.00............ — kartöflur 10.00—12.60........... 50 pd. kaffi á kr. 0.81—0.90........... 25 pd. kaffibætir á kr. 0.50—0.54......... 150 pd. hvítasykur á kr. 0.28—0.37...... . Önnur úttekt i verzlun.............. 500 pd. trosfiski á kr. 0.08—0.12......... kr 1 1 1 2 1 1914 62.50- 18.00- 171.00- 76.80- 29.70- 32.40- 28.80- 6.30- 10.00- 40.50- 12.50- 42.00- 260.00- 40.00- 1915 92.50 20.00 324.00 ¦ 123.75 • 37-8o - 54-oo ¦ 4S-oo • 18.00 12.60 - 45.00 ' n;So - 5S-50 - 501.15 - 60.00 Kr. 830.50—1402.80 Mismunur tekna og gjalda verður. ....... kr. 11.56— 19.20 Opinber gjöld á þessu búi mundu ekki vera undir kr. 60.00. Og séu þau reiknuð bæði árin jafnhá — sem nii raunar er ekki rétt, þar sem hætt er við, að útsvör séu hærri siðara árið — - þá vantar þetta bú tekjur til að fullnægja gjöldunum, 1914 kr. 48.44 og 1915 kr. 40.80. Útflutningsgjaldið 1915 er: a. c. 9 tunnur kjöts á kr. 25.00; gjaldskylt kr. 47-OOX9 =kr. 423 á 3 %.........kr. 12.69 b._Yfirverðullar,kr. 290.00 3 °/o • •........- 8.70 Kr. 21.39 Er þáhallinn 1915 kom- inn í..........kr. 62.19 Eftir frumvarpi bjargráðanefndar hefði útflutningsgjald af btii þessu verið: Kjöt af 63 dilkum, c. 1890 pd. á 0.04 aura ...... kr. 7S.60 260 pd. ull á o.ioaur. — 26.00 63 gærur á 0.10 aura — 6.30 AUSTRI er eina blað landsins sem alment er lesið á öllu Austurlandi, því ættu kaupmenn og heildsalar og aðrir, er vilja hafa viðskiftasambönd við sem fiesta landsmenn, og kynna og selja vörur sínar sem víðast, að auglýsa í Austra. Reynsla þeirra heildsölu kaupmanna, sem sezt hafa að á Austurlandi, sannar að þar er hægt að selja mikið og græða mikið. Sendið auglýsingar til blaðsins eða sniiið yður til hr. Vig- fúsar Einarssonar bæjarfógetafulltrúa í Reykjavik og semjið við hann. Ekkert blað býður betri auglýsingakjör en Austri. Utbreiddasta blað landsins er Isafold. Þessvegna er hán bezta auglýsingablað landsins. Kaupendum fer sí fjölgandi um land alt. Atiar þær tilkynningar og auglýsingar, sem erindi eiga til landsins í heild sinni, ná því iangmestri útbreiðslu í Isafold Og i Reykjavik er Isafold keypt í flestum húsum borgarinnar og vafalaust lesin i þeim öllum. Þessvegna eru einnig auglýsingar og tilkynningar, sem sérstakt er- indi eiga til höfuðstaðarins, bezt komnar í Isafold. Krone Lager öl Kr. 107.90 Konungl. hirð-Yerksmiðja Bræöurnir Cloétta mæh með sínum viðurkendu Sjokólade-tegundum, sem eingöngu eru búnar til úr fínasta Kakaó, Sykri og Vanille. Ennfremur Kakaópúlver af beztu tegund. Ágætir vitnisburðir frá efnarannsóknarstofum. Þá hefði halli biisins 1915 verið kr. 148.70, eða rúmum 100 kr. meiri en 1914. Dálítið er riflegar lagt til biis þessa af sumum tegundum, eftir mannfjölda, en til hins fyrra. Það verður svo að vera, því að þar gengur hlutfallslega miklu meira til gesta, einkum til gistinga. Gert er ráð fyrir, að heimilisfólk- ið vinni að öllu fyrir búunum, án þess að kaupgjald sé borgað vit. Það þola þessi bú ekki. Enda altítt á öllum biium, að kaupgjaldið sé greitt í gripafóðrum. Rentur af bú- stofninum og vinnulaun sín taka húsbændurnir í fæði og klæði barna sinna. Veit eg ekki annað, en að það sé ulið gott, ef búin haldast þannig við ár frá ári, að meðaltali. Að betri árin jafni upp halla hinna lakarí.

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.