Ísafold - 04.08.1916, Blaðsíða 1

Ísafold - 04.08.1916, Blaðsíða 1
Kemur út tvisvar ' í viku. Veiðárg. 5 kr., erlendia 7J/2 kr. eSa 2 dollarjborg- ist fyrir tniðjan júlí erlendis fyrirfram. Lausasala 5 a. eint. AFOLD r Uppsögn (skrifl. busdln við áramót, er óglld nema kom- in sé til útgefanda fyrir 1. oktbr. og só kaupandi skuid- laus vlð blaSiS. ísafoldarprentsmiðja. Ritstjári: Úlafur Björnssan. Talsími nr. 455. XLÍII. árg. Reykjavík, föstudaginn 4. ágúst 1916. 58. tölublað 4. lþýBaféLbökasafn Templaraa. 8 kl. 7—8 JBorgerstjóraskrifstofan opin virka daga 11—S Btejariógetaskrifstofan opin v. d. 10—2 og i—1 Sœjargjaldkerinn Lanfasv. 6 kl. 12—8 og 1—1 .íglandobanki opinn 10—4. ÆL.F.U.M. Lestrar-og skrifstofa 8ard,—10 siod. Alm. fundir fid. og sd. 8'/s slod. Landakotskirkja. Gnosþj. 9 og 6 a helg'AXQ íuMJdakotsspitali f. sjakravitj. 11—1. Iiandsbankinn 10—8. Bankastj. 10—12. Xandsbókasafn 12—8 og B—8. Útlan 1—8 fcandsbúnaoarfélagsskrifstofan opin fra 13-2 Landsféhiroir 10—2 og B—6. IdMtdsskjalasafnio hvern virkan dag kl. 12—2 Landsslminn opinn daglangt (8—9) virka daga helga daga 10—12 og 4—7. L istasafnio opifc hvern dag kl. 12—2 Hottúrugripasafnio opio l1/!—2*/i a snnntjd, Sósthúsio opio virka d. 9—7, snnnnd. B—1. Samábyrgo Islands 12—2 og 1—6 Stjórnarráosskrifstofnrnar opnar 10—1 dagl. Talaimi Eeykjavikur Pósth B opinn 8—12. Vfðlstaoahælio. Heimsóknartimi 12—1 í-jóomenjasa-fnio opio hvern dag 12—2. Landskjftrslisti Sjálfstæðismanna. X E-listinn Einar Arnórsson Hannes Hafliðason Björn Þorláksson Sigurður Gunnarsson Jónas Árnason Krossið fyrir framan E-listnnn eins og hér er gert og þá hafið þér með yðar atkvæði veitt stuðning þeim listanum, sem skilið á að fá lang- flest atkvæðin við landskjörið. Fyrstur á honum er sá maður, sem barg stjórnarskrármálinu, hefir bezt staðið i ístaðinu allra núlifandi íslendinga til varnar landsréttindum vorum og hefir reynst hinn ötulasti og ósérhlifnasti starfsmaður á þjóð- arbúinu, bæði sem löggjafi á þingi, og sem æðsti stjórnandi. Næstur er sá maður, sem talinn hefir verið hæfastur allra manna til að gæta hagsmuna sjávarútyegsins, formaður Fískifélagsins, til þess kjör- inn jafnt af pólitiskum andstæðing- ingum sínum sem öðrum, fyrir hæfileika sakir Þá er þjóðkunnur gamall þing- maður, sem meðal annars hefir reynst hinn ötulasti stuðningsmaður og fylgismaður bindindismálsins og bannlaganna. Óhætt má fullyrða, að enginn annar, sá er i kjöri verð- ur við landskjörið, njóti sama trausts bannmanna sem síra Björn. Þá er séra Sigurður Gunnarsson, einn af elztu þingmönnum, þektur að því, að hafa staðið jafnan fram- arlega í fylkingunni, begar barist var fyrir sjálfstæði voru. Einn af reyndustu, hygnustu, þekkingarbeztu og heiðvirðustu þingmönnum vorum. Sá fimti og síðasti nýtur almanna trausts og virðingar í héraði sinu fyrir áhugasemi, greind og sérstaka hagsýni um alt, sem að landbúnaði lýtur. Enda er hann studdur til landskjörs m. a. af hinum beztu og þektustu mönnum úr bændastétt í héraði hans. •»*-«• Samkomulagið við Breta Frá þvi var skýrt i ísafold 29. f. m., að Bretar hefðu gert þá kröfu, að íslenzka stjórnin trygði það, að ekkert skip fengi að hlaða hér á höfnum fiski og fiskafurðum, ull og saltkjöti, nema umboðsmanni Breta hér hefði verið boðin áður varan og hann neitað að kaupa eða eigi svarað innan 14 daga, og að Bretar hefðu stöðvað útflutning frá Bretlandi hingað og skip, er lágu i brezkum höfnum á leið hingað. Til fullnægju kröfum Breta var svo 28. f. m. gefin út reglugerð. Árangur þess varð fá, sem lofað var, að útflutningsleyfi frá Bretlandi fást nú aftur og að eigi þarf nú lengur með skuldbindinga þeirra(»klausula«), sem hingað til hafa verið heimtaðar af kaupendum brezkra og annara vara um það, að vörur héðan, fram- leiddar með eða verkaðar íir að fluttum vörum, yrðu eigi sendar til Norðurlanda eða Hollands. Ný krafa eða gömul? Eitt blað, »Dagsbnin«, segir að þessi krafa Breta um það, að banna skipum hér að hlaða áðurgreindum íslenzkum vörum fyrr en umboðs- manni Breta hafi verið boðnar þær, sé eigi ný, heldur byggist hún á sam- komulaginu, sem gert var við Breta í vor. Sjálfsagt getur blaðið ekkert um þetta vitað, því að það hefir aldrei það samkomulag séð, Og fyrst blaðið hefir aldrei getað séð það, þá er undarlegt, að það skuli halda slíku fram. Ekki ætti blaðið eða landsmenn að hafa hag af því, að halda því fram, að stjófnin hér — og alþingisnefndin, þvi að í þessu máli hefir stjórnin að öllu farið að ráðum nefndarinnar — hafi brotið samkomulagið. Slik staðhæfing væri miður heppileg. Og þótt »Landið« hans B. Kr. af skiljanlegum ástæð- um haldi sliku fram, þá er óskilj- anlegt, hvers vegna »Dagsbriin« gerir það. Slíkar staðhæfingar eru að eins til þess að minna Breta og umboðs menn þeirra hér á, að vera sem allra kröfuharðasta i okkar garð. »Land- ið« hyggur sig geta gert stjórnina óvinsæla með þvi, og þá er þess takmarki náð. En hitt landið, ís- land, lætur blaðið »Landið« sig engu varða. Hyaða skyldur leggur samningurinn við Breta á herðar íslensku stjórninni? Um þetta höfum vér aflað oss fræðslu. I »samningnum« segir, að islenzka stjórnin eigi að takast á hendur að koma á og framfylgja reglum, er geri það trygt^ að ekkert skip, sem ætlar að fara úr nokkurri höfn eða stað á íslandi fái afgreiðslu, nema það skuldbindi sig til að koma við í brezkri höfn á leiðinni. Undan- þágu geta þó fengið skip, sem héð- an fara beint til Ameríku. Þessum skilyrðum fullnægði stjórn- in með reglugerð 24. júní þ. á. Svo stendur í »samningnum«, að Bretar eigi kauprétt (»Option«) á vörum, sem héðan yrðu annars send- ar til Norðurlanda og Hollands, og að íslenzka stjórnin beiti áhrifum sinum til að sala til þeirra (Breta) fari fram. Til hins var þá eigi til ætlast, að hér yrðu sett lög eða reglugerð um bann, beint eða óbeint, við útflutningi héð- an til Norðurlanda eða Hollands. Það má sanna með vottorðum þeirra manna, sem við ráðagerðir þessar voru í London. Enn fremur létu Bretar sér fyrst nægja reglugerðina um að skip héðan yrðu að skuld- binda sig til viðkomu í breskri höfn. Enda má nærri geta, að það hefði þegar verið tekið fram, ef tilætlun- in hefði verið sú, að landsstjórnin hér ætti með lögum eða reglugerð að sjá um, að islenzkar vörur flytt- ust ekki út, nema Bretum hefði verið gefinn kostur á að kaupa þær fyrst. Hitt hefir landsstjórnin gert, að tjá þeim, sem hún hefir átt tal við um þetta, að það væri mikil áhætta fyrir þá, að senda nú héðan vörur til Norðurlanda. Þeir mættu biiast við, að þær yrðu teknar á leiðinni og ef til vill gerðar upptækar í Bret- landi. Og þetta, að tjá mönnum áhætt- una, var auðvitað vissasta ráðið til þess að fá menn til að senda eigi vörur sinar til nefndra landa. Ahrif- unum var eigi unt að beita í aðra réttari átt. Alþingisnefndin, þeir Kristinn Dani- elsson, Jón Magnvisson, Jósef Björns- son og Sveinn Björnsson, sem hefir og lýst umtali við »samninga«-gjörð- ina annarstaðar, létu og ótvírætt uppi og bókfestu sama skilning á »samn- ingnum«. Guðm. Björnson var þá á »Flóru«, svo að eigi náðist til hans. Og hvaða rétt hugsun hefði verið i þvi, að krefjast þess, að stjórnin kvetti menn til sölu til Breta, ef hitt hefði verið tilætlunin, að hún ætti að fyrirgirða sölu til Norðurlanda? Þá hefði engrar slikrar hvatningar þurft, því að menn hefðu verið nauð- beygðir til að selja Bretum. Umboðsmaður Breta hér hélt og áfram að heimta oftnefndar skuld- bindingar hér af kaupmönnum um að flytja eigi vörur til Norðurlanda eða Hollands. Þetta gerir hann nær- felt mánaðartima. Ef skoðun Breta hefði verið sú frá byrjun, að stjórn- in hér hefði átt að fyrirgirða útflutn- ing héðan til Norðurlanda, mundi sii skoðun þegar hafa komið fram, er reglugerðin var sett u'm skuld- bindingu skipa til viðkomu í brezkri höfn. Krafan er ekki heldur bygð á orð- um »samnirfgsins«, heldur vandai, hans. Það er fyrst, þegar séð er, að »samningurinn« tryggir ekki nægi- lega, að þvi er Bretum þykir, það, að vörur verði ekki héðan sendar til Norðurlanda, að krafan kemur fram. Af þessum ástæðum er það rétt, að krafan er ný, og að rétt hefir verið frá efní^mningsins skýrt. Tilkynning Nýjar vörubirgðir eru nú komnar til " ~^ V. B. H. af fiestum nú fáanlegum Vefnaðarvörum, í fjölbreyttu úrvali. Vegna tímanlegra innkanpa getnr verzlnnin boðið viðskiftamönnwn gin- nm þau lieztn kanp sem völ verðnr & i ar. Enníremnr hofir verzlanin: Papp og ritföng, Sólaleður og skósmíðavorur. Vandaðar vörur. Ódýrar vörur. Yerzlunin Björn Kristjánsson, Reykjavík. Gullsmiðir Góðir og reglusamir gullsmiðir geta íengið at- vinnu við gullsmiði, um lengri tima, ef um semur, níi strax eða frá 1. okt. Semjið sem fyrst við Jón Sigmundsson gullsmíð, Laugavegi 8, Reykjavík. Sími 383. Hvers vegna var sjálfsagt að verða við hinni nýju kröfu. Það var sjálfsagt vegna þess, að tekið var fyrir öll útflutningsleyfi frá Englandi og skip á leið hingað þar að auki heft. Það var sjálfsagt af $ví, að búið var að »klausulera« nær allar íslenzk- ar vörur, eins og skýrt var frá i ísafold 29. f. m., og þegar af þeirri ástæðu engum markaði lokað með því, en ómissandi ívilnun fengin. »Landið« segir reyndar, að »klau- sulur* einstakra manna komi þessu ekkert við. Það sé þeirra einkamál. En þetta er alveg- rangt. Þær koma einmitt þessu máli mjög við af því að markaði, sem kaupmenn og framleiðendur hafa sjálfir lokað með skuldbindingum sinum, er ekki lok- aðri, en áður var hann, fyrir ráðstaf- anir stjórnarinnar. Þar að auki er það auðvitað rangt hjá »Landinu«, að »klausulur«- kaup- manna sé algert einkamál þeirra. Það er það ekki af þvi, að »klau- sulur« þeirra hafa aftur áhrif á verð á vörum allra landsmanna, verka- laun o. s.frv. Hvað vill „I.andið«? Það vill að ekkert samkomulag hefði verið gert við Breta. Það hefir marglýst því yfir. En með því að vilja það, vill „Iiandið" ómótmælan- lega ennfremur: 1. Að aðjiutnin^ar ýrá Bretlandi hejðu alveq tepst 0? par með, að sjdv- arútvegur vor hefði hatt meðanstrlðið stendur. 2. Að þær vörur, sem héðan hefðu verið sendar út, hefðu verið teknar af Bretum og settar fyrir »Priseret« (skipa- eða vörutökurétt) og gerðar upptækar. Það þarf vlst varla að lýsa afleið- ingum þess, hvernig farið hefði, ef »Landið« hefði fengið sinni hugsjón framfylgt. Menn hefðu hrönnum saman mist atvinnu sina, arðvænleg- ustu atvinnuna, sem nú er stunduð á landi þessu. Skipaeigendur hefðu neyðst til þess að selja skip sín eða leggja þau upp, hafa höfuðstól sinn arðlausan meðan á ófriðnum stendur. »Land«-stjórarnir hefðu dáið úr kulda vegna kolaleysis, og — hefði það eigi verið landinu smátjón. En eitt hefði verið unnið við það frá sjónarmiði »Landsins«: »Land«- stjórinn Björn Kristjánsson hefði þá haft minna að gera, því að Lands- bankinn hefði þá getað hætt að kaupa vixla fyrir verzlun landsins og sjáv- arútveg. Og þá hefði hann getað helgað krafta sina óskiftari »Land- inu« sínu. Dagaskifti eru höfð á þessu sinni — á morgun. útkomu ísafoldar að vegna landskjörsins L

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.