Ísafold - 18.10.1916, Blaðsíða 3

Ísafold - 18.10.1916, Blaðsíða 3
ISAFOLD Kosningarógur laodsiiis6 Httrið í manninum, sem fyiir »Lar;dinu« ræður, í minn garð, er svo afskaplegt að hann nú hleyp- ir því á stað með ko.ningaróg gegn mér, sem liggur við að sé einsdæmi hér á landi, og hefir þó tiðkast sitt- hvað af þvi góða í því efni. Tilhæfulausum ósannindum og vitleysum er hriigað svo saman, að tekur út yfir allán þjófabálk. Ekki eitt orð af rógnutn um mig getnr »Landið« eð*a Smáralaufið, sem á að hylja nekt rauða mannsins staðið við, ef það væri látið bera ábyrpð orða sinna. Eg get ekki eltst við það alt. En nú vil eg aðeins spyrjn: Getur »Landiðt t. d. bent á eiít einasta dæmi þess að eg hafi notað þingmensku mina í eigin hagsmuna skyni ? Brigzlyrðin um flónsku get cg látið mér í léttu lúmi liggja. Sér staklega þar sem hætt er við þvi, að ekki verði mikið eftir aí viti í þessu landi, ef tolhfrumvapið sem eg var einn meðflytjandi að á síð asta þingi er »illkynjaðast og grunn hygnislegastallta fiumvaip.isem kom- ið hafa fram á alþiugi og þó \íðor væri leitað*. Hve heimskur sem eg kann að vera, þá gæti þó eitthveit vit verið til í kcllinum á meðjlytj endutn minum að frumvarpinu, þeim Jóni Magnússyni og Skúla Thor- oddsen, en bak við stóð öll velferð- arnefndin (í viðbót G. Björnson og Jósef Björnsson). Til svo víðtæks flónskudóms fær »Landið« tæplega mikið fylgi. Og rétt hefði verið fyrir greinarhöfund að benda á flónsku- verk mín í stjórn Eimskipafélagsins á aðalfundi þess, áður en borin var upp tillagan um þakklætið til stjórn- arinnar, úr því »Landið« vissi af þeim. Annars býð eg Smáralaufinu samr- inga um að halda Eimskipafélaginu utan við allan kosningaundirróður. Það hefir hingað til átt því happi að hrósa að vera utan við pólitiskar æsingar. Mætti það ekki vera svo áfram f Sveinn Björnsson. Kvenfólkið og kosningarnar. » Landið með skömmum" Svo hrópuðu drengirnir, sem voru að selja »Landið« í gærkveldi. Sannleikurinn sá var ómengaður. Þeir »Landráða«-mennirnir eru bún- ír að mannskemma sig á staðiaus- um aðdróttunum og ósvífnum get- sökum til þeirra manna, sem tnest og bezt hafa unnið til að stýra oss yfir brim og boða styrjaldar-erfið- leikanna. Þeir eru i hverju atriðí . reknir í vörðurnur, svo eigi stendur steinn yfir steini i ábyrgðarleysis fleipri þeirra. — í stað þess sð finna til blygðunar — birta þeir í blaði sínu gtein, svo sem til svara, sem ekki finst í ein einasta röksemd, grein sem ekki er annað en þindar laus vaðall og algerlega viti sneidd langloka skammaryrða um þá Einar Arnórsson og Svein Björnsson, og svo auðvitað ísafold. Halda mennirnir, að þeir dylji nekt sína og svívirðing með þessif? Finna þeir eigi til þess að með háttalagi sírm eru þeii að steypa sér á kaf í fyiirlitriingarföss sem að lokum hylur þessa stjórnmálaskálka. -cfrí«= Það er okki fátt af kvenfólki hér í Reykjavík, sem nú á fyrsta sinni að nota nýfengin réttindi til að eiga atkvæði um, hverir skipa skuli þingsæti höfuðstaðar- ins næstu sex ár. En þessum réttindum fylgir og siðferðisleg skylda að nota þau — og iafnframt mikil ábyrgð: að nota þau rétt: Frambjóðendurnir hér í Reykja- vík eru sjálfsagt alt duglegir menn hver á sína vísu — þótt eigi muni neinum blandast hugur um, hverir atkvæðaminstir muni vera, sem sé frambjóðendur »A1- þýðufiokksins«, er sig svo nel'nir — og þó einkum hr. Jörundur Brynjólfsson. En þar sem gildir um er að velja þá tvo sem gera sér ráð fyrir, að nýtastir verði i þingsœti. Og í því vali er eg fyrir mitt leyti ekki í minsta vafa. Eg kýs hiklaust þá Magnús Blöndahl og Svein Björyisson. Þeir hafa bdðir verið þingmenn Reyk- vikinga áður og gert sig fylsta trausts maklega. Ekkert verið út á þeirra framkomu að setja, en á hinn bóginn hafa þeir verið frumkvöðlar margra merkra mála. Þegar nú við þetta bætist. að þeirra flokkur bjargaði stjórnar- skránni úr þeim dauðans greipum, er svo nefndir þversum-menn höfðu hugað henni og annar fram- bjóðandinn hr. Sv. Bj. átti að því flestum meiii þátt þá finst mér, að eigi mætti minna vera en að við mintunst þess við kjórborðið hverjum það er að þahJca fyrst og fremst að við konurnar erumþang- að Tcomnar. Og um leið og við minnumst þess — stimplum við framan við nöfn Magnúsar Blöndáhls og Sveins Björnssonar og getum þá með góðri samvizku farið heim, því að þá höfum við gert okkar til að stuðla að því, að þing- menska Reykjavíkur verði næstu 6 ár i beztu höndunum, sem föng eru á nú. Bergþóra. Landsbankastjórinn og Erindrekinn. Hr. B. Kr. Landsbankastjóri er mjög að bera af sér í »Landinu« að hann hafi fengið hr. Matthí.'s Þórðarson til að skrifa skýrsluna alræmdu um »brezku samningana*. Það er svona altaf, þegar hr. B. Kr. inst inni skammast sín fyrir það sem hann hefir gerr, þá keœur hann með vafningslega þrætni. Það gerði hann út úr heitrofa- birtingunni i Iogólfi. Það gerði hann um afskifti sín af »sparkinu« 1911, en heyktist svo á því, þegar hann átti að standa við það. Það gerir hann einnig nú. En orð Matthlasar sjáljs liqgja fyrir pvl — skrifleg —-, að B. Kr. hafi beðið sig að skrija um petta mál í Landið. Og Birni Kristjánssyni sendi hann greinina og B. Kr. setti hana f »Landið«. Eða porir B. Kr. að þræta fyrir þetta ? Hitt er oss raunar einnig kunn- ugt, að þeir sem »Lögréttu« standa nálægt segja, að B. Kr. hafi »hnuplað« greininn'. Ef til vill þykir honum það heiðar- legra atferli. Stjórnmála-rógur. Herra ritstjóri! Eg er einn hinna »þöglu« á þessu landi, er til stjórnmála kemur. Eg hefi látið míg þau litlu skifta, aldrei verið »flokks- blindaður*, aldrei lagt orð í belg í stjórnmála-rimmum og ekki ætlað mér að gera það. En eg hefi á hinn bóginn haft augun með mér og reynt að meta menn og viðburði á hlutlausa vog þess, sem horfir á, en ekki er ureð í leiknum. Og þess vegna get eg ekki bundist þess, að senda yður þessar líuur, af því mér blöskrar hinn taumlausi og alger- lega samvizkusneiddi rógur og illmæli, sem eg sé að látið er dynja á Sveini Björnssyni, i mái- gagni því, sem þeir segja að »fornvinur« föður yðar sáiuga, Björn Kristjánsson, ráði yfir. Eg hefi fylgst vel raeð afskift- um hr. Sv. Bj. af opinberum mál- um og eg heíi, mér til mikillar ánægju, þózt sjá, að hjá honum hafi fylgst að gott auga fyrir því, hver væru nánustu nauðsynjamál þjóðar vorrar, góður vilji til að vinna í þá áttina og gott þrek til að láta eftir sig sjást eitthvað í verkinu. — Þetta þótti mér vænt um, því eg sá í þessu góðan arf frá Birni Jónssyni, er eg, þótt ekki væri eg honum nærri ætið sammála, mat svo ákaflega mikils einmitt fyrir þessa kosti: Að mínu viti hefir enginn þeirra manna, sem við stjórnmál hafa fengist, upp á síðkastið — látið neitt líkt því eins mikið eftir sig liggja til heilla landi og lýð — og Sveinn Björnsson — á jafn-ung- um aldri og á jafn stuttum stjórn- málaafskifta-ferlí. Það hefir eng- inn þeirra gert »eins mikið fyrir landið«, eins og samvizkusamur stiórnmálamaður einn orðaði það við mig. En svo lítur út, sem til sé, því miður, menn, sem ekki hugsa um landið, heldur að eins »Landið«, sem — það segi eg yður alveg satt — hefði árið 1911 verið ómengað »spark«-málgagn, ef að líkum má dæma, enda þori eg alveg að ábyrgjast, að greinin i »Landinu« í dag, sem aðallega hefir hleypt mér á stáð, er eigi rituð af neinum öðrum en herra Benedikt Sveinssyni, er með henni heggur annað sinn í sama kné- runn, og svífist engis fremur nú en þá. Mér svíður að sjá þessa menn og þeirra nóta afvegaleiða lýðinn. Eg sé ekki, að þeir hafi neitt ærlegt verk unnið af sjálfsdáðum. Þegar einhver dugandi maður hefir lent í forustu sveit þeirra, hefir það verið segin saga, að reynt hefir verið af þeirra hálfu að »eyðileggja« hann með tor- trygnis-ráðum allskonar, en hátt æpandi liðleskjum hafa þeir haldið á lofti. Eg er að vona, að kjósendur alment sé það viti bornir, að sjá gegnum róginn og þeir drengir, að hafa hann að engu — láta hann lenda á sjálfum rógberun- um, með þvi að fylkja sér sem fastast utan um Svein Björnsson. 17. okt. '16. Þórir þögli. Þar liygur fískur undir steini. Þegar bylgjurnar gengu sem hæst í fyrravor, þegar deilan var sem hörð- ust milli »þversum« og »langsum« um það hvoit staðfe^ta hefði átt stjórnarskrána og taka íánann á grund- velli þeim, sem þnmenningarnirhöfðu lagt fyrir staðfestingunni, þá ruglað- ist eg algeilega í iíminu í fyrstu. Það skal eg hreinskilnisiega játa. Eg er að ví;u enginn líkhréftarfræðingur og hefi haft annað að sýsla en setja mig inn í svo háríínar iögfræðisskýí- ingar, sem fylgt hafa þessum ííkis- ráðshndt; mér finst heldur enginn ge:i ætl st til þess, :\ð eg gæti réiti- lega greitt úr þeim vef, sem ofina hefir verið um það mil — alþýðu minni eins og eg er. En eg hefi altaf verið Sjálfstæðis- maður og e?li mitt gerði það að verkum að mér er sáit um lands- réttindi vor og þvi vildi eg umfiam alt, að þjóðin væri vel á v?r*;. Þegar þversum-foringjarnir með shium háværa talanda töldu mér og öðrum trii um, að ríkisréttindum vorutn væri glatað með staðfesting stjórnarskrárinnar, að stjórnaibótin okkar kostaði hvotki meira né minna en að landið væri gersamlega inn- limað í danska ríkið, þá var mér öllum lokið. Eg þorði auðvitað ekki annað en halla mér að þeim, sem sögðust vilja leggja alt í sölurnar til þess að vemda rétt landsins og sann- rærðu fólk bæði í ræðu og riti um að þeirra gerðir stjórnuðust eingöngu af einskæiri ættjarðarást og óeigin- gjörnum hvötum, en allir aðrir væru misindismenn og »valda-spekúlantar«. Eg hafði ekki netna um eitt að velja Og fylgdi þá 1 einlægm Birni banka- stjóra og Sig. Eggerz. Mér hafði líka verið sagt, að þeir væru mjög skarpir í allri lögspeki. En svo kom rækallans »eftirvar- inn« og þar að auki voru foringjar »þversum«-manna ófáanlegir til þess að halda fram skilnaði við Dani. Mér fanst þá í einfeldni minni það vera eina rétta svarið við Danskinn, fyrst þeir væru svona harðsnúnir, því að þá kætni hait á móti hörðu. Eg fór því að átta mig betur og verða efafullur og síðar hafði eg tæki- færi til þess að setja mig svo vei inn í málið, með aðstoð góðra manna, að eg varð hjartanlega ánægður með það að stjórnarskrárrifrildinu linti. í sumar fekk eg gott lækifæri til þess að sannfærast um það hvar fiskur liggur undir steim hjá bless- uðum »þversum-forsprökkunum«. Það var mér nóg til þess að draga dálítið í efa einlægnina og óeigin- girnina í öllu þessu »þversumfarg- ani«. Eg get ekki stilt mig um að setja hér á pappírinn setningu, sem ein »frelsishetjan« setti fram við mig í sumar, ef ske kynni, að hún gæti opnað augu einhvers stallbróður míns, sem hefir látið blekkjast á stóru orð- unum. Það var einhverju sinni, að eg tntti að máli einn þversum-foring- jann og barst þá í tat enski samn- ingurinn, sem skjólstæðingar Björns bankastjóra láta svo illa af. Eg ber að vísu Htið skyn á þá hluti, en leit á þá með mínum alþýðumannsaug- um og gat þess við heiðursmanninn, sem talaði við mig, að mér þætti þeir eftir ástæðum góðir. Eg var t. d. að hampa þvi, að Englending- urinn gæti farið með oss eins og honum sýndist á þessum yfirgangs- og glæfratimum, að öll útgerð hefði getað stoppast, en af því að samið hefði verið þá héldi öll alþýða, sem sjómensku stundaði, atvinnu sinni og fengju vinnu sína engu ver laun- aða en á friðartímum. Svo var eg líka talsvert drjúgur yfir þvf, að þetta væri í fyrsta sinni, sem stjórnin okkar hefði samið beint við stór- veldi á:i milligöngu Dana. Þegar eg haíði rausað svona dálitla stund, þá mælti flokkshöfðinginn: »Þeim skal ekki verða kápan úr því klæð- inu, honum Einari og honum Sveini, að siá sér upp á þessum simningum; þeir skulu fá að liggja báðir, þii skalt sjá það siðar. Og láttu nú ekki neinn vera að hiæra í þér. Eg skal tala betur við þig, þegar við sji- umst næst«. Svo fór hann. En eg hefi verið að hugsa um þessi orð í sumar þegar eg hífi séð öll rassaköstin í börnunum hans Björn 1 aikastjóra. Aður en eg skil við þessar Hnur langar mig til að segja kunningium mínum ftá því að alveg er rrér ómðgulegt að hugsa mér hann Jörund gprminn sem full- trúa niinn á alþingi, svo óskýran mann bæði i ræðu og riti. Eg hélt þó ekki að lengdin ein væri nóg til að geta orðið aiþingismaður. Ef hann kemst á þiug þá held eg að megi segja með sanni: allan skr. vígja þeir. Og svo segja fróðir menn, að hann sé alveg að hverfa ofan í vasa bankastjórans, sem komið hefir bank- anum í það horf, að okkur alþýðu- mönnunum er ómögulegt að ráða við að byggja htiskofa yfir höfuðið á okkur og bezt hefir gengið fram i því að tolla hvern bita og sopa, sem við fátæklingarnir við sjóinn verðum að draga fram lifið á. Fyrv. pversummaður. Ein „Lands' -lygin. ——o»------- Frá því segir »Landið« í gær, að 2500 kg- af netjagarni til kaupfélag- anna Iagólfs og Heklu sem hr. Oben- haupt hafði utvegað hafi ekki fengist afhent vegnabanns frábiezkakonsúln- um, og kennir auðvitað ráðherra um. Hafi verið kætt til hans, en eigi fengist leiðrétting. En ekki er þetta annað en venju- leg «Lands«-lygi. Netjagarn þetta var þegar látið laust, er táðherra skarst i málið, og höfum vér fyrir því skilríki bæði ráðherra og hlutaðeigandi verzlana. En einni lyginn meira eða mínna, skiftir engu, — hugsar Landið. — Alt kemst upp í vana! Leiðrétting. í síðasta tölublaði »Landsins«, sem ut kom í dag, segir Björn banka- stjóri. Kristjánsson, að sú staðhæfing sé höfð eftir mér »að Landsbankinn. hafi borgað hr. M. Þ. stórfé fyrir að gefa þessa skýrslu sína« þ. e. grein- ina um »brezka samninginn«, sem birtist í »Landinu« á dögunum. Þessi staðhæfing er algerlega rang- lega höfð eftir mér, og hefi eg sent »Landinu« leiðréttingu þar að lút- andi, og vænti þess að hún verði birt í næsta tölublaði þess. En allur er varinn góður, og því leyfi eg mér einnig að biðja ísafold fyrir hana. Reykjavík 17. sept. 1916. Jakob Mölkr.

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.