Ísafold - 06.06.1921, Blaðsíða 1

Ísafold - 06.06.1921, Blaðsíða 1
Vikublað. Verð: 5 kr. Gjalddagi 1. arg, júlí. ISAFOLD Símar 499 og 500. Ritatjórar: Vilhjálmur FinBen og Þorsteinn Gislason. Afgreiðsla og inn- íheinita í Lækjargötu 2. — Talsími 500. ísafoldarprentsmiðja h.f. XLVIII. árg. Reykjavík, mánudaginn 6. júní 1921. 23 tölublað. Isafold. Frá byrjun þessa mánaðar hef eg tekið að mér, ásamt hr. Vilbj. Finsen, ritstjórn ísafoldar. Reykjavík 6. jiiní 1921. t»orst. Gislason. Sv. Jónsson & Co. Kirkjustræti 8 B. Revkjavík. hafa venjulega fyrirliggjanð imikl- ar birgöir af fallegu og enöingar- góðu veggfóðri, margs konar pappír op pappa — á þil, loft og gðlf — og gipsuðum loftlist- um og loftrósum. Talsími 420. Símnefni: Sveinco. 'laii, Ár 1921, þann 30. april, var aðal- fnndur Búaaðarsambands Suðurlands haldinn að Þjórsártúni. Á fundin- um voru mættir: Formaður Sam- bandsins Guðmundur Þorbjarnarson og annar meðstjórnandi Dagur Brynj- ólfsson. Hinn meðstjórnandi, Magnús Finnbogason, mætti ekki og tilkynti ekki forföll. Á fundinntn mætta fulltrúar frá 20 búnaðarfélögum og 2 sýslufulltrúar; fyrir Amessýslu Eggert Benediktsson og fyfir Rang- arvallasýslu Runólfur Halldórsson. Mættir æfifélagar: Sig. Sigurðsson ráðanautur; Ingiœundur Jónsson, Hala ; Skúli Thorarensen, Móeiðar- hvoli; Kristinn Ögmuudsscm, Hjálm- holti. Aðrir æfifélagar, er mættir voru, voru búnaðarfélagsfulltruar. Á fundinum voru tekin fyrir þessi mál: i. Reikningur yfir tekjur og gjöld Sambandsins siðastliðið ár. Reikningurinn athugasemdarlaus frá endurskoðendum, samþyktur í einu hljóði. Einnig Ias formaður upp efnahagsreikning sambandsins, og teljast skuldlausar eignir samtals kr. 4550,00. Skýrt frá framkvæmdum Sambandsins síðastliðið ár. 2. TiIIögnr til framkvæmdarstarf- semi Sambandsins þetta ár: a) Plægingarstarfsemin haldist fri byrjun júni til loka september, ann- ars með sömu kjörum sem næst- liðið ár, þannig að verkþegi greiði kr. 120,00—130,00 fyrir almenna dagslittu, auk þess að fæða og hýsa mennina, og leggja til hjálparmann eftir þörfum. Tillagan samþykt með öllum greiddum atkvæðum. b) Mönn- um gefst kostur á manni, hestum og verkfærum til mýrasléttunar með sömu kjörum og lofað var í fyrra. Tillagan samþykt. c) Sambandið tekur að sér að útvega mann til leiðbeiniagar við þurkun á sandi, komi beiðnir nm það frá það mðrg- nm eða þannig vaxnar, að Sam- bandinu þyki taka þvi að láta mann- inn koma. Verkþegi greiði mann- inum hálft dagkanp, auk fæðis. Til- lagan samþykt með öllum greiddum atkvæðum. d) Verðlaun fyrir áburðar- hirðing haldist sama og áður. Skal i erindisbréfi mælingamanna gefa reglur fyrir mati ábnrðarhirðingar- innar. Tillagan samþykt. e) Með því að hjá ýmsum félðgum vill verða dráttur á greiðslu irstillagsins, oft óþægilegur, og stundum full vanskil, *en sambandið kostar hins vegar allar jarðabótamælingar, þá ber mælingamönnum að byrja starfa sinn innan hvers búnaðarfélags nú og framvegis með því að hitta for- mann félagsins, taka hjá honum skýrslu yfir félagatalið og fá jafn- framt sér greitt tillagið fyrir yfir- standandi ár. Vilji formaður ein- hvers félags færast undan greiðsiu á tillaginu, fellur niður mæling og leiðbeining i því félagi það ár. Til- lagan samþykt i einu hljóði. Fjár- hapsáætlun fyrir 1921—1922 lesin npp og samþykt í einu hljóði. 3. Formaður vakti máls i þvi að stjórn áhaldasýningarinnar ætlaðist til, að Búnaðarsamböndin beittu sér fyrir þvi að safna til sýningarinnar. í tilefni af þvi kom fram svo hljóð- andi tiDaga: »Fundurinn skorar i tfulitrúa Búnaðarfélaganna að hlut- »ast til um, hver innan sins félags, »að menn sendi til væntanlegrar »áhaldasýningar muni þá, er þeir »kynnu að eiga«. Samþ. i einu hlj. 4. Þi las formaður upp bréf frá Búnaðarfélagi íslands, þar sem tekin eru fram skilyrði fyrir styrk úr ríkis- sjóði til sandgræðslu. 5. Tekið til umræðu kaupgjald verkafólks. Kom þá fram athuga- setnd um, að þetta væri sérstakt mál, sem heyrði til öðrum fulltrú- um heldur en fulltrúam bdnaðarfé- laganna. Eftir nokkrar umræður var leitað eftir hvað margir hreppar hefðu sent fulltrúa i kaupgjaldsfund- inn, og samþykta þeir fulltrúar einir með ðllum atkvæðum móti tveimur, að allir viðstaddir bændur á sambandsfundinum skyldu hafa inálfrelsi og atkvæðisrétt i kaup- gjaldsmálinu. — Þá var lesin upp fundargjörð frá fundi um það mál o. fl., er haldinn var að Þjórsártúni 22. f. m. og skýrt frá framkvæmd- um nefndar er þar var kosin. Þi hófust umræður. Var Jörundur Bryn- jólfsson milshefjandi og sýndi fram á samtakaleysi bændastéttarinnar, og nauðsynina á meiri samvinnu meðal bænda. Eftir allmiklar umræður komu fram þessar tillðgur: 1. 'iður: Fundurinn velur þrjá menn 1 nefnd þá er ákveðin var á fundi 22. f. m. til að starfa með mönnum þeim, er sýslunefndir Ár- ness og Rangárvallasýslna hafa kosið til að ikveða kaupgjald kanpafólks á yfirstandandi sumri. Tillagan samþ. í einu hljóði. 2. liður: Starfssvið þessarar nefnd- ar er meðal annars: a) Að afla upp- lýsinga nm verðlag á landbúnaðat- afurðum, svo sem smjöri og ull á yfirstandandi sumri og kjöti, tólg, gærum og innmat á komandi hausti. Samþ. með öilum greiddum atkv. b) Að íkveða kaupgjald kaupafólks, er aðallega miðist við gamalt lag, virt til peningaverðs, eftir meðal verðlagi búfjárafurða. Samþ. með öll. um greiddum atkv. móti 1. c) Nefnd- in skal hafa ákveðið kaupið og til- kynt það hreppsnefndum svo fljótt sem mögulegt er, í slðasta lagi fyrir miðjan september. Samþ. með öll um greiddum atkvæðum. — Við- aukatillaga frá Skúla Thorarensen, þannig: Verði þá eigi nægar upp- lýsingar komnar i ljós I þessu efoi, skal kaupið verða sem hér segir: 40—50 kr. vikukanp karlmanna, en 25—30 kr. vikukaup kvenmanna. Feld með öllnm greiddum atkvæð- gegn 2. — Þá var dregið um það, hvor sýslan skyldi hafa tvo menn i nefndinni. Hlaut Rangárvallasýsla að leggja til 2 menn, en Arnessýsla 1. Fyrir Rangárvallasýslu var stungið upp á og kosnir þeir Guðmundur Þorbj irnarson bóndi á Stóra-Hofi og Einas Einarsson hreppstjóri i Gerðs- auka, en fyrir Arnessýslu var kosinn Skúli Gunnlangsson á Kiðjabergi. 6. Þá kom fram svo hljóðandi tillaga: »Fundurinn sainþykkir að kjósa 5 manna nefnd til þess að taka til athugunar samvinnumál bænda á * Suðurlands-undlrlendinu. Skal nefndin hafa lokið stöifum sinum fyrir næstu áramót, og leggja at- huganir sínar og tillögur fram i fundi, er Búnaðarsambandið boðar til á sambandssvæðinu*. Jafnframt stakk fundarstjóri upp á að I þeasa nefnd yrðu kosnir: fyrir Arnessýslu síra Þorsteinn Briem prestur á Mos- felli, Jörundur Brynjólfsson bóndi i Miila og Arni Jónsson bóndi I Al- viðru. Og fyrir Rangárvallasýslu Ingimundur Jónsson bóndi i Hala og Guðjón Jónsson bóndi í Asi. Tillaga þessi, ásamt nefndum mönn- um, var samþykt i einu hljóði. 7. Ólafur læknir Isleifsson flutti fyrirlestur um bjartsýni og bölsýni. 8. Iogimundur Jónsson bóndi, Hala, skýrði frá reynsla þeirri, er bann hafði fengið við fóðartilraunir á ám raeð kraftfóðri á siðastliðnum vetri. í sambandi við það kom fram svo hljóðandi tillaga: »Fand- urinn óskar eftir að þessum tilraun- um verði haldið áfram næsta vetar, og beim hagað sem næst þvi, er bændur alment mundu notfæra sér; það er kraftfóðurgjöf með beit, jafn- hliða sem tilraunir eru gjörðar með innistöðu*. Tillagan samþykt i einu hljóði. 9. Sigurður Sigurðsson riðunaut- ur flutti erindi um fóðurbyrgða- og forðagæzlumál. Rakti hann sundur grundvallarhugrnyndina fyrir frum- varpi þvl til laga um eftirlits- og fóðurbirgðafélög, sem Búnaðarfélag íslands hefir samið og sent út um land i vetur. í sambandi við það kom fram tillaga svohljóðandi: »Fundurinn vill alvarlega brýua fyrir mönnum að taka nú föstnm tökum i fóðurtryggingarráðstöfunum, annað- hvoit eftir frumvarpi Búnaðarfélags íslands, eða f Iikingu við það«. Til- lagan samþykt með öllum greiddam atkvæðum. Þar næst las formaður upp kafla úr bréfi frá Búnaðarfélagi íslands viðvíkjandi kraftfóðurskaupum svo hljóðandi: »í sambandi við þetta viljum vér vekja eftirtekt yðar á þvi, að innlend kjarnfóðurefni, síld og lýsi, er nu i ligu verði — sildar- tunnan á 12—15 kr., en lýsisfatið (200 pottar) á 68—92 kr. Þetta er miðað við verðlag hér i Reykjavik. Samband íslenzkra sam- vinnufélaga myndi geta annust kaup H.f. „Völunöur" Timburverslun — Trésmidja — Tunnugerð Reykjavík. Smiðar flest alt, er aö húsbvggingum (aðallega hurðir og glugga) og tunnugerð (aðallega kjöttunnur og sílðartunnur) lýtur. Selur flestar algengar tegunðir af timbri (furu og greni) hús, húsgögn, báta og amboð. Ábyrgist viðskiftavinum sínum nær og fjær þau bestu við- skifti, sem völ er á. Fljðt afgreiðsla. Símnefnj: Völunður. Sanngjarnt verð. á þessum fóðarefnum, ef óskað yrði. 10. Kristinn Ögmnndsson í Hjálm- holti sagði ferðasðgu frá norðurför þeirra félaga f fyrravor. 11. Þl var gengið til stjórnar- kosningar fyrir Sambandið, og var stjórnin endurkosin i einu hljóði. Sðmuleiðis varastjórn og endurskoð- endur. Fundargjörðin lesin upp og samþykt. — Fundi slitið. Guðm. Þorbjarnarson. Daqur Brynjólfsson. EisSliS. Arsreiknmgur fyrir 1920. Eimskip.íélagið hetir Dýlega gefið út reikning sinn fyrir siðastliðið ár. Hefir hreinn atður i árinu orðið 533.806 kr. 65 aur. en reiknings- veltan er nærri ein miljón krónur. Frá fyrra ári hafði verið yfirfæit 115.241 kr. 43 aur. svo alls eru til ráðstöfunar 649.048 kr. 08 aur. Gjaldaliðirnir eru: skattar og opin- ber gjöld 151.668 kr. og skrifstofu- kostnaður i Reykjavik og Kaup manmhöfn 174,857 kr. 04 aur. En aðaltekjuliðirnir eru: Tekjur af rekstri Gullfoss 556.615 kr. 24 aur., af rekstti Lagarfoss 102.096 kr. 43 aur., hagnaður af gengismun 12.620 kr. 95 aur., afgreiðslulaun i vörum 46.366 kr. 14 aur. hér og í Kaup- mannahöín 29.970 kr. 93 aur., þóknun fyrir útgerðarstjórn lands- sjóðskipanna 50.400 kr. og »Suður- lands* 10.800 kr. og mismunur i vaxtareikningi 47.897 kr. 20 aur. Jafnaðarupphæð efnahagsreiknings félagsins er 4.188.098 kr. 10 aur. I árslok 1920 var bókfært verð GuIIfoss 400 þús. kr., Lagarfoss 767.637 kr. og fyrir nýja skipið hafði þi verið greitt 1.272.568 kr. 88 aurar. Vörugeymsluhúsið við Tryggvagötu var bókfært fyrir 66.641 kr. 58 aur. og fyrir nýja húsið hafði verið greitt 626.970 kr. 04 aur. Kol og ýmsar aðrar vörur átti félagið fyrir ca. 100 þús. kr. og fyrirframgreiddar vátryggingar voru 42.689 kr. 29 aur. lnnieignir hji ýmsnm skuldunantum voru 132 þús. kr., hjá afgreiðsiumönnum 29 þús. kr. og i bönkunnm 740.620 krónur. Skuldamegin á efnahagsreikningn- um er fyrst að telja hlutaféð, sem í irslok var 1680 þúsund krónur. Ogreiddur arður fri fyrri irum er ca. 95 þúsund krónur. Af holleaska skipalininu stóðu eftir um iramót 350 þús. kr., Flydedokken itti 133 þús. kr. bji félaginu, og landssjóðs- skipin 207 þús'. kr. í varasjóði itti félagið 1.057.054 kr. 26 aur. Eftir- launasjóður félagsins var 188.889 kr. 06 aur. Stjórnin leggur til, að arðinum, 649.048 kr. 08 aur., verði varið þannig: Dregið fri bókfærðu eignar- verði Gullfoss ^oþus.kr., Lagarfoss 75 þús. kr., vörugeymsluhúsanna 15 þús. og skrifstofugagna 3 þús. kr., sam- tals 123 þús. kr. í endurnýjun- ar- og varasjóð leggist 275 þiis. kr., ómakslaun til stjórnar og endarskoð- enda 7500 kr., hluthöfum greiðist io°/oi útgerðarstjóra 16 þús. kr» ígóðaþóknun, í eftirlaunasjóð greið- ist 20 þiis. kr. og til næsta irs yfir- færist 39.473 kr. 08 aur. í samanburði við irið 1919 hefir siðasta ir veiið slæmt. Þó er það gott, þegar tekið er tillit til aftur- kipps þess sem kom i siglingarnar i siðasta ári og er undravert, að Gullfoss skuli hafa gefið eins mik- inn arð i síðasta iri eins og irið iður. En i Lagarfoss er munurinn mikill. Tekjurnar af honum voru 640 þús. kr. árið 1919 eða yfir hálfa miljón króna meiri en síðasta ir. Stafar þessi mikli mismunur nokkuð af hinni löngu töf, sem skipið hafði af viðgerðinni í Kaup- mannaböfn i fyrra. ¦p'i) ¦ <0> ¦ ' ' ^ '* í Nd, kom fram, fri samgöngu- milanefndinni þar, og var samþ. í deildinni frv. um sýslnvegasjóði. Aðalefnið er þetta; í sýsluvegasjóð skal irlegu greiða vegaskatt af öllum fasteignum innan hverrar sýslu.. Skattur þessi greiðist i manntais- þingi af ibúanda hverrar jarðar, en af eiganda hverrar lóðar eða hiiseign- ar i kauptúnum. Syslunefnd ikveð- ur jafnan fyrir eitt ár i senn, hve- hir skatturinn sknli vera það ir, en hann skal vera minst 2 kr. af hverju þúsundi af virðingarverði skattskyldra fasteigna, samkvæmt fasteignamati,

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.