Ísafold - 16.08.1921, Blaðsíða 1

Ísafold - 16.08.1921, Blaðsíða 1
Vikublað. Verð: 5 kr. áirg. — G^jalddagi 1. m. Símar 499 og 500. ISAFOLD Ritstjórar: Vilhjálmur FinBen og Þorsteinn Gíslason.. Afgreiðsla og inn- heimta í Lækjargötu 2. — Talsími 500. ísafoldarprentsmiðja h.f. XLVIII. árg. Reykjavík, Þriðjudaginn 16. ágúst 1921. 33 tölublað. Auglýsingar þær, sem sendar eru Lögréttu eða ísafold, birtast i báðum blöðunum og ná þannig mestu útbreiðsla um landið, sem fíanleg er — Verðið þó hið sama og iður var í öðru blaðinu. Stjörnuliffræði. Perferendis jam per an- nos tormentis, longe max- ima virium pars absu- mitur. Hinc operibus mora. Ich förchte nur die Dummheit, denMangelan Schlussfahigkeit, die Be- schrftnktheit, die Unwis- senheit, die Abwesen- heit von Genie. I. Til er ritgerð, islensk, sem heitir Lifgeislan og Magnan (Bioradiation og bioinduktion), og hefir ekki, svo mér ^sé kunnugt, þeirrar ritgerðar verið getið i neinu blaði íslensku. Margir hafa að visu lesið ritgerð þessa — sem prentuð er í bók þeirri er Nýall heitir — en mjög ótrú- legt*hefir þeim þótt margt það sem þar er sagt, og blandast svo sem ekki hugur um, að það mundi vera á engu bygt, að tala um lifgeislan. En þó er það rétt. Og áður á löngu líður, mun hver mentaður maður vita af lifgeislaninni, ekki siður en nú er kunnngt nm sýkla og gerla aðra, öllum lýð, sem nokkra ment- un hefir fengið. En þó vissi, fyrir nokkrum iratugum, enginn maðnr neitt um þær afar þýðingarmiklu smaverur. W. J. Kilner heitir maður. Hann er rafmagnsfræðingur, vel að sér í eðlisfræði og tilraunamaður ágætur. Einnig er hann vel að sér í ýmsu er að læknisfræði lýtur, og hefir starfað að rafmagnslækningnm i sjúk- rahúsi í Lundúnum. Kilner hefir fundið aðferð til að gera synilega geislanina frá likama mannsins, þessa sem eg nefni lífgeislan, og hefir margvislega rannsakað geislan þessa, sem stafar af hinum lifandi fíkama. Frá rannsóknum sínum hef- ir hann sagt í bók mjög merkilegri sem heitir The Human Atmosphere (The Aura). London 1920. Bók Kilners er eindregið visindaleg, al- gerlega laus við alla dulrænu (My- stik) og leynifræði (Óccnltism). Kilner hefir nú fnndið, að orka þessi, sem geislar af likamanum og kalla mætti lífmagn, hagar sér að sumu leyti likt og rafmagn, og geislar mest af frammjóum hlntum likam- ans, fingrum, nefi o. s. frv. II. Þá er að nefna rússneskan mann dr. Naum Kotik, lækni og sálufræð- ing. Kotik fann, að mannsheilinn sendir frá sér orku, sem hagar sér að ýmsu leyti likt og rafmagn. Orku þessa gat hann leitt eítir kop- arþræði og safnað henni á yfirborð hlutar. Þá stórmerkilegu nppgötvun gerði Kotik að orka þessi, sem geyma má á pappirsblaði, leitast við að framleiða aftur, í öðrum heilum, heilaástand eins og það sem samfara var útstreymi hennar. Einnig hin aðdáanlega ritgerð Kotiks (die Ema- nation der psychophysischen Ener- gie. 1908) er eindregið vísindaleg og laus við alla dulrænu. Þegar oss er knnnugt orðið um rannsóknir þeirra Kilners og Kotiks, kemur oss síður á óvart það, sem segir af Englendingnnm V. N. Tur- vey; en um hann er til eftirtektar- verð íslensk ritgerð, (í timaritinu Morgunn) eftir prófessor Harald Níelsron. Turvey var verkfræðing- nr að mentun, vandvirkur og ger- huguh', og eru athuganir þær, sem hann segir frá i bók sinni The Be- ginnings of Seership, vottfestar mjög. Athuganir Turveys sýna enn mjög greinilega, og i fullu samræmi við rannsóknir þeirra Kilners og Kot- iks, að frl mannslikamanum geislar orka sem hagar sér Hkt og rafmagn. Afar eftirtektarverðar eru þær til- raunir Turveys, er hann 14 í rúmi slnu. eða hallaðist aftur í hæginda- stól, og gat, af munni annars, talað við fólk sem var að halda miðilsam- komn í 4 (enskra) milna fjarlægð (on several occasions — segir Tur- vey, (Beginnings 5.54). — »1« have controlled a medium, and introduced myself through his or- ganism to people present, and have carried on a conversation with them). Það sem gerðist var þetta. Miðillinn sofnaði, eins og vanalega. Og eft- ir dálitla stund fer hann að tala upp úr svefninum. Og þá talar hann ekki af sinni eigin meðvitund. held- ur eins og meðvitund annars manns sé komin fram i honum, meðvitund Turveys, manns sem nú einmitt var að reyna að framleiða i miðlin- um sína meðvitund, þó að hann væri í 4 rnilna fjarlægð. Þegar samskonar fyrirburðir hafa gerst, maður sofnað miðilsvefni i sam- komu og farið síðan að tala eins og önnur meðvitund væri komin í hann, þá hafa sumir haldið að mið- illinn væri að leika, aðrir að lik- amalaus andi framliðins væri farinn í hann og enn aðrir, að það væri uudirvitund miðilsins, þetta asylum ignorantiæ eða athvarf fáfræðinnar er þeir kalla undirvitund, sem kom- ið væri fram i houum. Stórmerkilegar eru þessar tilraun- ir Turveys, en þó ekkert dularfult það sem gerist. Rannsóknir Kilners og Kotiks hafa sýnt að likaminn geislar frá sér orku, sem hagar sér líkt og rafmagn, og tilrannir Tnr- veys leiða þetta enn frekar i ljós. Eins og Marconistöð framleiðir sitt rafmagnsástand í annari, þannig framleiðist heila- og taugaástand Turveys I heila og taugum annars manns, og það þó i fjarlægð sé. Miðillinn talaði eins og hann væri Turvey: meðvitund Turveys um að hann væri hann sjálfur, var komin fram i miðlinum, i staðinn fyrir hans eigin meðvitund um sjálfan sig. Væri hann beðinn að skrifa nafn sitt, þá skrifaði hann nafn Tur- veys, mjög likt þvi sem Turvey hefði sjálfur gert. Þetta sýnir hversu nákvæmlega einnig taugastjórn eða innervation Turveys varkominfram í miðlinnm. Hann hóstaði eins og Turvey, og fann til þar sem Tur- vey kendi verkjar. Menn munu finna, þegar þeir fara að rannsaka nógu vel, að þessi athugun sem síð- ast var vikið i, skýrir hvernig stend- ur i þvi sem menn kalla hysteriskar þjáningar. m. Stórmerkileg er þessi sögusðgn Turveys. En mjög fór þvifjarriað hann skildi sjálfur hina afarmiklu þýðingu tilrauna sinna og athugana. Newton hét hann að fornafni, en að vísindasnild komst hann ekki neitt í námunda "við nafnann fræga. Tilraunir Turveys sýna mjög glögga leið til ráðningar i gátu spiritismans. Þær sýna mjög fagur- lega, hvetnig á sér stað þetta, sem eg kalla lifstarfsíleiðslu eða bioin- duktion. Alveg aðdáanlega koma þær heim við þetta sem eg hafði fundið. Um mörg ár hafði eg at- hugað mjög vandlega eðli svefns og drauma. Eg hafði fundið, að miðilsvefninn er i eðli sínu náskyld- ur vanalegura svefni, og að líkam- inn er í svefni magnaður eða »hlað- inn« af orku nokkurri, sem kemur utanað. Þar er vissulega um til- sendan kraft að ræða, eins og kom- ist er að orði i helgri bók sem Edda er kölluð. Orkan sama, sem i upphafi snér hinu Uflausa efni jarðar vorrar til lífs, endumýar Hfs- kraftinn i svefni. Þeir sem hafa veitt þvi eftirtekt hvað það er, sera best stefnir i heimspeki og visind- um, alt frá fornöld, munu glðgt skilja, að hér er satt sagt. Magnan þessari, sem verður i svefni, fylgir nú vit og tilfinning, svefnvitundin eða draumarnir, og sýnir þar ná- kvæm athugun, að það er vit og tilfinning annars manns, likt því, sem kom svo fróðlega fram i til- raunum Turveys. A eðli svefns og drauma hefi eg minst í ritgerðum mínum í Nýal og víðar og mun enia gera nánar grein fyrir þeim rannsóknum mínum, í sérstakri rit- gerð. IV. Nú vikur sðgunni að þvi, sem gerist i miðilfundi. Miðillinn lagar sig til, og áður á lðngu liður, er hann sofnaður, eftir nokkrar teygjur og kippi. Ef setið er nálægt miðl- inum, má vel finna, hvernig orkan sem magnar hann, geislar frá hon- um. Þetta finst oss ekki svo undar- tegtj Þegar vér höfum lesið í bók Kilners, hvernig áhrif t. d. rafmagn- an hefir á hinn vanalega bjarmahjúp mannsins, og hvernig stundum standa geislar af likamanum langt út fyrir takmörk þess hjúps. Miðillinn sefur nú vært nokkra stund, en siðan byrjar hann að tala. Hann talar með breyttum róm. Og hann talar eius og af meðvitund annars, nákvæmlega eins og miðill- inn sem Turvey var að gera til- raunir með. I þessu dæmi sem eg hefi í hnga, er það stúlkubarn sem talar, telpa sem dó hér i Reykjavik fyrir nokkrnm irum. Eða nikvæmar til tekið, sú sem talar tungu miðils- ins, kveðst vera það sem nú var sagt. Eg var ókunnugur þessari Reykjavikurtelpu I lifanda lifi, en hefi kynst henni þð nokkuð á þvi að heyra hana tala fyrir miðils munn. Að visu kom greinilega i ljós, að örðugleikarnir á að tala, eru miklir, og eiga þeir snmir rót sina i áhrif- um fnndarmanna á miðilinn — beinum geislanaráhrifum, á eg við — en aðrir i heila og hngsana- brautum miðilsins sjálfs. Og það var glögt mjög, að i þessu efni mætti gera stórfróðlegar rannsóknir. En þritt fyrir þessa örðugleika, var telpan óbifanlega samkvæm sjálfri sér, og komi altaf fram sem vel innrættur og skemtilegur unglingur, með endurminningar Reykjavikur- barns. Þegar hér er komið sðgunni, veið- ur óefað einhver af lesendum mín- um farinn að halda að nú sé ég orð- ino andatrúarmaður, spiritisti. En þó fer því fjarri mjög. Aldrei hefir nokkur maður á þessari jðrð, verið jafn langt frá þvi og eg er, að trúa á anda (spirits) og andaheim (spirit world). Og siðan eg var á barns- aldri, hefi eg ekki eitt angnablik trti- að á anda og andaheim. Þetta er sagt, af því að eg hefi oft orðið þess var, að það er nauðsynlegt að taka það skýrt fram, en ekki af nein- um áhuga á að vera a móti for- vígismönnum þeirrar stefnu hér hjá oss. Hitt er heldur, að eg kunni þeim þökk fyrir að hafa komið með spiritismann hingað, og eins þeim sem vakið hafa hér fuðspekihreyf- inguna, þvi að eg hefi á ýmsan hitt haft gagn af þvi við rarmsókn- ir minar, að hreyfmgar þessar hafa komið hér upp. En til þass að skýra það sem gerist á miðilfundin- um, þarf ekki spiritismans með. Eða réttara sagt, meðan menn trúa á anda og andaheim, skilja þeir ein- mitt ekki það sem þar fer fram. Um þúsundir ira hafa menn stundað samband við framliðna, án þessað þeim ykist nokkuð skilningnr á þessu sambandi. Og þettasamband var til forna jafnvel talsvert full- komnara en á siðari tímum. A Grikk- landi var t. a. m. fyrir hérnmbil 2500 árum frægur helgistaður, þar sem framliðnir veittu mönnum við- tal. Og þeir sðnnuðu sig eftir sömu aðferð, sem nú er notuð af spiri- tistuœ. Um þetta mi lesa hjá Herodot, þar sem hann segir frá Periander, harðstjóra Korinþuborgar. VI. Fagurlega ljóst er nú, hvernig i þessu liggur. Spiritistar halda, að andi framliðins hverfi fri þessum dularfulla andaheimi, sem hugsandi mönnum veitir svo erfitt að trúa á af því að hann kemur svo illa heim við alla vora þekkingu i níttúrunni, og komi i miðilíundinn. En ððru- visi sagðist þessari telpu fri sem eg gat um iðan. Hún sagði t. d. i eitt skifti, að i þeirri sömu stundu sem hún væri að tala munni mið- ilsins, sæti hún heima hjí sér og væri að leika i hljóðfæri. Og af hljómlistinni sem hún iðkaði, sagði hún ýmislegt merkilegt. Suma tón- ana sagðist hún framleiða með fingr- unnm beinlinis, eða með snerticgu, en aðra in snertingar, og að þvi er mér skildist, fyrir geislan fri fingr- unum. Slikt hættir að vera dular- fult, þegar vér vitum hvernig Kilner hefir sýnt fram i Hfgeislanina frá fingnrgómunum, og hvernig hlutir hófust i loft fyrir geislun fri fingr- um i miðli sem v. Schrenck-Notz- ing rannsakaði. Vér sjium af því sem nú nr sagt, að þessi vera, sem að eigin sögn, er Reykjavfkurtelpa, framliðin, er ekki neinn andi, heldur líkamleg vera. Og i góðu samræmi víð það er að hún kvaðst eiga heima, ekki i neinum andabeimi, heldur i ann- ari stjðrnu. í þriðju vetrarbraut (eða sólhverfasambandi) héðan, sagði hún að stjarnan væri, þar sem hún ætti heima, og þrjir sólir væru þar i himninum, hvít ein, fjólubli önn- ur, en fagurrauð hin þriðja, og stærst. VII. Vér sjium að i mjög verulegu ajriði er eins istattt fyrir Turvey og telpunni. í biðum dæmum ræðír um Hkamlega veru, sem getor sent frí sér orku þannig að meðvítund hennar og taugastjórn komi fram i öðmm Hkama. Að vísu er fjarlægð- armunur miki'.l. Turvey framleiðir »sil« sina 1 líkama sem er aðeins i nokkurra milna fjarlægð, telpan sfna, i likama rein er í margra biljóna milna fjarlægð frí henni. En þó nægir ekki fjarlægðarmunurinn einn til að gera þetta »mystisktc eða dularfult. Það þarf hér ekki annað en að minna i sögu þriðlausra raf- skeyta i jörðu hér, sem ekki er þó löng orðin ennþi. Skeytin eru nú send yfir þúsundum sinnum lengra bil, en fyrst þegar þær tilraunir fóru að takast. Si mikli munur er að vísu að Turvey var lifandi maður, en telpan kveðst hafa diið. Og þó Hggurvið að mér finnist þessi munur aukaat- riði. Svo mikil tíðindi eru það að hafa fengið samband við mann i annari stjörnu. Siðar meir, þegar það verður farið að sjíst, hvernig samband við lífið i ððrum stjörnum, gerbreytir i skömmum tima högum mannkynsins i þí leið að mörgum mun koma í hug líkt og stendur i snildarkvæði Þorsteins Erlingssonar: »Aldni heimur ert það þú, orðinn svona friður!« þi munu þeir skilja, hvernig unt er að kveða svo ríkt að orði, að nilega sé aukaatriði hvott si ibúi annarar stjðrnu sem fengið

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.