Ísafold - 14.09.1921, Blaðsíða 4

Ísafold - 14.09.1921, Blaðsíða 4
ISAFOLD fandnalandsmenn. Allar aðrar stór- fiskiþjóðir eru útilokaðar írá cð taka þátt i veiðinni. Stórfiskiþjóð eins og Norðmenn, sem stunda veiðar út um allan heim hafa ekki getað stundað veiðar við Nýfandnaland. Þótt Þjóðverjar hefða njósnað og mælt upp hvern krók og kyma við Nýfundnaland og Labrador og þekta þar betur til en nokkrir aðrir, var þeim þó fyrirmunað að veiða þar nokkra brönda úr sjó. Orsökin er ekki su, að miðin og veiðin sé ekki frjáls, heldar að það er oflangt fyr- ir Norðarilfaþjóðir að sækja veið- ina heiman að frá sér, en ómögn- legt að fi að leggja fiskinn upp þar vestra: hvorki hægt að komast að samningum um það mál, né hægt að gera út með þarlendum mönn- um sem leppum eða öðru yfirskyni. Á þessa er tekið með þvitikri of- stæki þar vestra. hinn forna misskilning sem heitir andaheimnr og »hinnmegin«, ogtakai íyrstu hinni miklu nppgötvun í líffræði ekki svo ólíkt, sem vera þyrfti þvi sem hinni miklu uppgötvun i heims- fræði hafði tekið verið nokkrum kynslóðum áðar, jafnvel þó að hætt sé að taka menn og beinlinis kvelja til dauða fyrir það að hugsa nýar hugsanir, eins og gert er meðan visindin eru að byrja að ryðja sér til rúms. Helgi Pjeturss. Stjörnuliffræði. XIX. Fnrðnlegt næsta er framhald Hfs- ins í jörðu hér, eins og nú var i vikið. Og þó má finna, þegar nátt- úran er rannsðkuð af nógum áhuga á að losa sig við vilíandi fyrirfram- sannfæringar af ýmsum tegundam, að á ððrum stjörnum verður fram- hald lifsins á ennþá mikla furðu- legri hitt. Eigi einnngis ljósið, hit- inn, rafmagnið, segulmagnið, bylgjar íram um geimdjúpin, frá stjörnu til stjörnu, heldar einnig lifmagnið. Lifmagn þess, sem býr i einni stðrnu skapar sér nýjan líkama i skyldu aflsvæði annarar stjörnu, eins og áður hefir verið útskýrt að nokkru. Og hér má nii sjá fram i mjög stórkostlegt lögmál í liffræði. Mann- kyni, sem skamt er komið og lítið er samstilt, eins og á jörðu hér, fjölgar einungis með fæðingum. En þar sem lengra er komið, samstill- iagin meiri, fjölgar fyrir líkamning af tiígeislan skyldra. Fullvaxnit koma hinir nýju íbúar þeirrar stjörnu fram. Það er dálitið Iikt og þeir skolist á land úr geimdjúpinn, svo að orðið alluunt, sem Swedenborg hefir um komu andanna til andaheimsins, i ekki svo illa við. Og þó skildi hinn ágæti Svii ekkert i þessam hlntum, sem hér eru orðnir að náttúrufræði. Sá, sem deyr burt af jðrðu hér, þarf ekki að koma fram í betri stað. Hann kemur aðeins fram á skyidam stað en samstiltari. Og það getur verið að menn séu þar samstiltari i illu. En um þetta þýðingarmikla atriði verðui' auðvelt að fræðast með rannsókn, þegar rétt aðferð er höfð. XX. A stjörnu þar sem mannkyn er vanþroskað og ósamstilt,erualliribúar stjörnunnar þar upprunnir. En þar sem^mannlif er þroskað og samstilt, eru sumir íbúar hnattarins aðkomnir með þeim hætti sem áður hefir ver- ið á vikið. Hnötturinn er fyrir þetta aðkomufólk »annar heimur«, eða »hinumegin« það sem svo mikið er nm talað og af svo litlum skilningi, á stjðrnum þar sem skamterkomið i líffræði. Jafnvel'um nokkurn ald- ur eftir aö hermsfræðin er komin það i veg, að menn eru farnir að vita af sólhverfunTöðrum svo mðrg- um, að engri tðlu verður i komið, þá halda þeir þrálátlega fast við Bréf ffrá Italíu. Eftir Sitfus Blöndal. Fyrstu VI kaflarnir af bréfum Þessum komu í Lögréttu i vor, og framhaldið, sem hér fylgir, er.skrifað snemma í vor suður i ítaliu, þótt ekki hafi það náð hingað fyr en nú nýlega. Höf. kom heim til Khafnar úr ítalíuferðinni í júlí, en segir, að tvo mánuðina þar i nndan hafi ver- ið eifitt að senda nokkuð meðpósti frí Italíu. — í fyrstu köflam bréfs- ins segir höf. frá ferð sinni frá K.höfn suður til Milano i ítalia. VII. Kvöldið áður en eg fór frá Mi- lano veittist mér sd ánægja að landi okkar Eggert Stefánsson söngmaður og frú hans, itölsk að ætterni, heim- sótti mig i hótelinu. Eg hafði heim- sótt danska konsúlinn og hann gaf mér utanáskrift Eggerts — á hóteli rétt hjá dómkirkjunni. Hann var samt fluttur þaðan, en eg skildi þar eftir'miða hjipostaraðum (»portieri« i Hafnarislenskn) um hvar nú væri mig að hitta og að mig iangaði til að heilsa upp i hann, þvi portarinn sagði að Eggert gengi þar stundum framhjá. Svo varð og um kvöldið, að Eggert gekk þar framhjá og átti sér einkis ills von; þá kemur port- arinn hlaupandi og segir honum að norður við járnbrautarstöðina á hóteli þar sitji landi hans sem hafi verið að spyrja eftir honum. Og Eggert var þi svo elskulegur að hann bri strax við og hiíd mig. Mér þótti einkar vænt um heim- sóknina. Þar sem fru Stefinsson er ítölsk (af alþektum góðum ættum i Milano) fór samtalið fram i ítölsku, sem auðvirað Eggert talar ígætlega, og hann sagði mér ýmislegt fri högum sínum. Hann fer til ísíands i sumar og því ætla eg nú ekki að taka af islenskum blaðamönnum 6- makið að segja fri honum og fyrir- ætlunnm hans. Einungis skal eg hér geta þess, að eg var honum hjart- anlega samdóma í þvi að hentugra væri fyrir Norðurlandabúa, sem söng unna og vilja íæra að syngja vel, að Iæra það í því gamla sönglandi ítaliu, móðurlandi sönglistarinnar i Norð- urilfanni, heldur en í Höfn, þar sem að visu eru margir kallaðir söngxennarar, en fiir dtvaldir, og ekki altaf sagt að ókunnur nemandi hitti i þann rétta. Ekki svo fia ís- lendinga og Dani hef eg þekt, sem hafa haft igæta sðngrödd af nittúr- unnar hendi, en fengið hana eyði lagða af sérstökum kennnrum sem hafa fylgt tiskunni. Því miður hefir i Norðurlöndum og Þýskalandi tiðk- ast seinasta mannsaldurinn ýmisleg- ur hégómi i því sviði — að sínu leyti eins og ismarnir í málverka- listinni, en ítalska sðnglistin hefir ekki eins smitast af þeirri illu sýki, heldur haldið við góðri og gamalli aðferð, bygðri i rannsóknum og reynsln margra kynslóða. Maður með söngeyra heyrir fljótt hvort söngmaðurinn hefir lært kokjarmið dansk-þýska eða hreinan, skæran ítalskan söng. Og auðvitað segja þeir sem í tískunni tolla að hinir kunni alis ekki að syngja — jita, að reyndar séu til heimsfrægar und- antekningar, — en samt sem iður — þeirra söngaðferð sé hin eina rétta. Svona gengur það nú viðar en í Iistum og söng. En mismun- inn i einstökum atriðum aðferðanna verða mér söngfróðari menn að út- skýra. Fri Milano fór eg til Genúa, og er um það lítið að segja, Lestin var troðfull af fólki; höfða auðsjáanlega verið seld miklu fleiri bilæti en lest- in gat tekið af fólki. Gannar Egil- sen, umboðsmaður íslensku stjórn- arinnar i Genúa, hafði gert mér þann mikla greiða að útvega mér stað þar suður við Miðjarðarhaf; hann tók nú i móti mér í Genova, ók með mig um borgina og sýndi mér þar ým- islegt, og fylgdi mér svo siðdegis i jirnbrautarstöðina. Svo um 6 leitið kom eg til Santa Margherita Ligure, eitthvað klukkutíma Ieið fyrir austan Genova; i Miðjarðarhafsströndinni, innan og austantil i skaganum sem myndar Rapallo-flóanc (Golfo Tignlio). Eg hafði eiginlega hugsað mér ströndina hér nokkuð óðruvisi en hún nú í raun og veru er. Sérstak- lega hafði eg hugsað mér blóm- skrdðið miklu meira. En eg hef komið of snemma — lauftrén eru fi útsprnngin enn, nema appelsinu og sítrónutrén, en þar er líka nærri því búin fyrsta uppskeran. En eg iæt huggast, þegar eg heyri að eftir svo sem mánuð komi aftur blóm i appelsínutrén og ný uppskera. Garðurinn við hótelið sem eg bý i liggur niður að sjónum; það eru mest pilmar og appelsínutré, sem þar eru; niður við sjó eru flatar klappir og hellir, sem maður getur setið í þegar rigning er — með öðrum orðum, einkar ikjósanlegur staður. Upp í landið er að sji suðurhlíð- ar Apennínafjallanna, lig fjöll held- ur, hilsar að kalla mi, hér niður við sjóinn, hærri fjðll í fjarska og ennþi snjór i einstaka tindum. Það sem mest ber i eru sigræn trén, ýmsar furutegundir sérstaklega, pilmatrén neðst í blíðum og við ströndina, og svo sérstaklega olíu- trén, með bligriu laufi; þar sem hér í umhverfinu er mjög mikið af þeim, eru litirnir i fjallshliðunum yfirleitt ekki nærri því eins hlýir eða skærir og t. d. i Vístur-Noregi eða i Danmörku. Santa Margherita Ligure er gam- all bær, ekki sérlega stór, nm 6000 ibúar, en auðugur og merkilegur að ýmsu leyti. Fólkið hefir orð i sér fyrir tvent, karlmennirnir þykja fyr- irtáks sjómenn, en konurnar snill- ingar í handavinnn, einkum í þvi að búa til kniplinga. Víða sér mað- ur vott um hvorttveggja; niðri í fjörunni hji sjómönnunum, sem voru. að greiða net sin, situ konurnar með kniplingavélar sinar (tombola), og það er varla sú gata til hér, að maður rekist ekki i kniphngakonu, sem situr úti við vinnu sina. Hér er Hka talsverð bita- og skútusmiði Húsin eru yfirJeitt hi og og marg- loftuð; göturnar flestar þröngar og steinlagðar allflestar; fi hds eru eig- irdega falleg. Hér eru ýms stór hótel, en flest þeirra uppi í hlíðunum og öifí með „IXION" Cabin Biscuits (skipsbrauð) er búið til af mörg« um mismunandi tegundum sérstaklega hentngt fyrir íslendinga. 1 Englandi er „IXION"brauð aðalfæðan «m borð í fiski- skipum. Fæst í öllum helztu verzlunum. Aðgætið að nafnið „IXION" sé i hverri köku. Vörumerkið „IXION" i kexi er trygging fyrir hollri og góðri fæðu. „IXION* Lunch og „IXION" Snowflake Biscuits ósætt er óviðjafnanlegt með kaffi og te. byrjar 1. nóvember og starfar 6 mánuði. Aðgang fá bæði piltar og stúlkur, allstaðar að meðan rúm leyfir. Skólagjald 60 kr. greiðist í byrjun. Inntökuskilyrði: Að vera vel læs og skrifandi, þekkja 4 höfuðgreinar reiknings í heilum tölum og metrakerfi. Hafa óflekkað mannorð og engan næman sjúkdóm. Nemendur hafa heimavist ef þeir vilja og matarfélag, Alt, sem þar að lýtur, verður undirbúið fyrir þá. Helmingur áætlaða kostnaðs greiðist í byrjun skólaársins, en ábyrgð gefin fyrir greiðslu hins. Skólinn veitir kenslu í öllum almennum námsgreinum, sem kendar eru í alþýðuskólum, og lætur sér ant um framfarir nemenda. Umsóknir sendist fyrir 5. október og eru bundnar við allan skólatimann. Undirritaður gefur nánari upplýsingar. Hvammstanga 18. ágúst 1921. Asgeir Niagnússon skólastjóri. Kennara vantar við farskóla Stokkseyrarhrepps. Umsóknir sendist fræðslu- nefndinni fyrir 1. oktober þ. á. Frseðslunefndin. aðgacg að fjörunni, eins og það sem eg nú bý i. Og eg er lika heppinn með fólkið, sem hér býr yfirleitt. Flestir era Svissar, næst komum við Norðurlandabúar og svo Englend- ingar, líka fieinir Rússar, Austurrik- ismenn, Hollendingar og Þjóðverjar — og einn Tyrki, og svo auðvitað ítalir sjílfir, fólk af meðslstéttunum, bankamenn, kaupmenn, læknar, mila- færslumenn með konur slnar og börn, o. fl. Hótelið er rðlegt og hreinlegt og fremur ódýrt eftir þvi sem hér gerist. En samt verða dt- gjöldin miklu meiri en gert hafði verið ríð fyrir i Danmörku iðnr en eg fór og ber margt til þess, meðal annars að italska stjórnin hefir lög- Ieitt 1. marz »óhófsskatt« (»tassa di Ljósgrár vagnhestur, með markinu: tvístýft aftan vinstra, hefir tapast frá Álafossi fyrir nokkru síðan. Að líkindum hefir hann strokið eitthvað austur fyrir Hellisheiði. lusso), og ferðamenn verða líka að borga hapn i hlutfalli við hæð hótel- reikninga. Eg kynnist fljótt ýmsu af þessu fólki, ferðast dt um hérnðin, eink- um með svissnesku fólki, sem eru nígrannar minir við borðið, — ann- ars reyni eg að læra itölsku sem mest eg mi, ög því flatmaga eg dögum samau niður við sjó i klöpp- unum þar, með italskan róman, og skrafa við italska fðlkið eða hlusta i tal þessa. Frh.

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.