Ísafold - 02.02.1926, Blaðsíða 2

Ísafold - 02.02.1926, Blaðsíða 2
ÍSAFOLD I-I pj rtlÍlÍSÍÖri2Ö3rSVnÍllQÍri 1930 með alÓð °g alvoru n;>er n^á 0SS- hverfandi, og ekkert frumlegt við mennilega íslenskt band er til í ¦ ** Það er ekkert hjegómamál, heldur þær að neinu leyti — og því síð- sokka eða nærfatnað, að ma£nf stórmál, sem snertir alla þjóðina, nr þjóðlegt. Það eru einfaldar ekki tali um nökkuð það er not- alda og óborna. stælingar og ekkert annað. ast geti í utanyfirfatnað eða til og undi búningur hennar. é Bftir Halldóru Bjarnadóttur. jeg sje { an(ia íslenskt heimiíi Góð handavinnubók yrði og út- híbýlabúnaðar. Það þarf að verða ------------------ — í bæ 'eða sveit, það skiftir lendingum, sem kynnast vilja ís- jafnauðvelt að fá þetta og varn- Það hefir verið á það minst að sjer allar verklegar fram- engu máli — þar er rúmgóð lenskri handavinnu, að miklu liði. inginn í búðunum, og við eigum víða í-blöðum upp á síðkastið, að kvæmdir: fara með muni á sýn- vinnustofa, björt, hrein og hlý, Prændþjóðir okkar eiga fjöl- nCgar hendur til að vinna að ekki væri vanþörf á því að fara inguna, koma þeim þar fyrir, þar sitja heimilismenn saman við breytt verk um hina þjóðlegu list þvi. a*C hugsa alvarlega um undirbún- annast um þá meðan sýningin er vinnu sína, eins og í baðstofun- sína 0g ýmislegu handbrögð. Það Útsalan bætir úr þessu og hún ing þjóðhátíðarinnar 1930. Þetta opin, selja það, sem selja á, en um í gamla daga. er ekki vansalaust, hve sárfátæk- styður landssýninguna að starfi er orð og að sönnu, og mætti hafa hitt heim með sjer. Þarna eru mörg verkfæri, sem legt er um að Htast hjá o'kkuríþví ;l ýmsan hátt. Þar ætti t. d. að nxargt um það segja, en að þessu Fjelögin stæðu, eins og gefur ljetta mönnum vinnubrögðin, góð- efnj; jafnrík og við erum af þjóð- mega fá keypt margt af --ams- ainni ætla jeg einungis að minn- að skilja, straum af ferð þessara ur raddmaður les hátt fyrir fólk- legum vinnubrögðum, sem hafa frónar vinnu og sýnd verðu" á íast á heimilisiðnaðinn ísíenska í fulltrúa, enda yrði það víða hinn ið. Heimilið er glaðvært og listagildi. Og árlega missum við sýningunni. þessu sambandi. Það hefir verið eini beini kostnaður, sem fjelögin skemtilegt. Þar er gott að vera mtmi út úr landinu, útskorna og pað hefir verið á það bent, að •felið sjálfsagt að haldin yrði hefðu af þjóðhátíðinni, og væri og þar vill fólkið vera. ' útofna, sem við eigum ekki svo ekkert ætti að byggja fyrir þessa landssýning á íslenskum heimilis- þeún því engin vorkunn á að Það er unnið til heimilisþarfa mikið sem mynd af, og sem okk- þjóðhátíð, sem rifið yrði niðar iönaði 1930, meðal annars vegna bera hann. og það er unnið til sölu. UI eru því algerlega glataðir. aftur, okkur vanhagaði um svo f>ess, að þá eru 9 ár liðin síðan Jeg efast ekki um, að hverju Það er unnið þarna þjóðmenn- Næsta sporið sem stíga þarf, margar byggingar, og er það orð tfmenn heimilisiðnaðarsýning var hjeraði yrði það hið mesta metn- ingarlegt starf og um leið hags- yrði að koma upp al-íslenskum 0g að sönnu. fcaldin, en landssýningu þarf að aðarmál að sýningin sín yrði ekki munalegt, hvorttveggja stórþýð- handavinnuskóla, er gæti veitt Jeg geri nú ráð fyrir, að sú kafa á 10 ára fresti. pjóðin þarf lítilfjörlegust, eða hjeraðinu til ingarmikið fyrir þjóðfjelag vort. fullnægjandi fræðslu í hinum sýning sem jeg ber fyrir brjósti, að fá þarna skýra og helst sem minkunar. pann þjóðarmetnað ættum við ýmsu greinum íslensks, heimilis- rúmist í nýja barnaskólahúsinu, jfcesta mynd af sjálfri sjer, en Jeg geri ráð fyrir því sem að eiga að vilja hlynna rækilega iðnaðar og notið þar stuðnings en minna húsr'úm gerir maður sig SöSkomumenn góða hugmynd um sjálfsögðu, að hvert hjerað hafi áð heimilisiðnaðinum, af því með- íslenskra listamanna.Þar yrði mið- ekki ánægðan með fyrir hana og tajenningarástand þjóðarinnar, með herbergi útaf fyrir sig á lands- al annars, að hann, og líklega stöð alls hins besta í íslenskum mun öllu til skila haldið að það f>ví að skoða fjölbreytt hand- sýningunni; þá kemur það best hann einn, gerir okkur hliðstæða heimilisiðnaði. — Þangað sæktu nægi. Tuttugu herbergi má ætla feragð hennar. í ljos hvað hver sýsla hefir til hinum öðrum menningarþjóðum, rnnlendir og útlendir fræðslu um sýslunum og Rvik, og helst þyrfti Ársritið „Hlín" hefir á undan- brunns að bera í þeim efnum. — og jeg býst jafnvel við að sumir ^t, er að þessum efnum lýtur. annað eins að • vera til undir JÉörnum árum reynt að halda mál- Jeg trúi ekki öðru en að það vilji setja okkur þar sfeör hærra. Og þótt ekki yrði byrjað nema spunavjelar, vefstóla o. fl. áhöld. Sttu vakandi, sýnt fram á, hver auki hverju hjeraði metnað að Það er óhætt að fullyrða, að á einni grein handiðnaðar fyrst, Svo og fyrir fólk vinnandi að uauðsyn væri á skipulegum og eiga sem.mestan og bestan þátt takist sýningin vel og henni t. d. ullariðnaðinum, þá er ekk- hinum ýmsu greinum heimilisiðn- göðum undirbúningi einmitt í í þeirri samkeppni. — Vel valdir verði ekki markaður bás, svo að ert um það að fást, aðeins að aðarins, söludeild o. s. frv. (Hinn |»essu efni, ef alt ætti ekki að fulltrúar gætu unnið þessu máli hlutirnir fái að njóta sín, þá sú byrjun yrði fullkomin og ís- barnaskólinn verður að líkindum fara í handaskolum. kið mesta gagn, og það því meir vekur hún aðdáun þeirra útlend- lenskum vinnubrögðum samboðin. notaður fyrir skólasýningar. Þær Síðustu 5—6 árin hefir þjóðin sem þeir yrðu fyr kosnir. (Helst inga sem vit hafa á að dæma um En svo að jeg snúi aftur að eru' ekki samrímanlegar við annan unnið mikið og gott verk til við- ætti að kjósa þá þegar á þessu slíkt. Þeir þykjast þar sjá ein- 1930. Á landssýningunni þarf að heimilisiðnað, og það færi vel á r^isnar heimilisiðnaðinum ís- ári). Þeir hvettu til sýninga- kenni göfugrar menningar engu vera fleira almenningi til upp- því, ag skólann þyrfti ekki að Jenska, en næstu 4-5 árin þarfað halds og eggjuðu almenning til síður en í bókmentunum. Og trú- ,byggmgar en það sem læra má nota til annars. Iðnsýning, ef vmna enn betur að settu marki. að talka þátt í þeirri samkeppni, að gæti jeg því, að margur út- af vinnubrögðum landsmanna, ]• *m yrgi haldin, kæmist þar Jeg vil sjerstaklega beina orð- færu milli hreppasýninganna og lendingur hefði huga á að kynn- þótt þau eflaust geti fært okkur i^ort Sem er «kki fyrir. Yfir um mínum til kvenf jelaganna og veldu það besta úr á hverri sýn- ast heimilisiðnaðinum íslenska heim sanninn um að margt af því hana yrði eflaust bygt, — ungmennafjelaganna í landinu, ingu, og fengju þannig nokkurt betur af eigin reynd, ef kostur heimagerða yrði okkur hollara en kvort isem sú bygging yrði rif- sem hafa unnið heimilisiðnaðin- yfirlit. væri á. það aðfengna, sem menn eru svo jn sígar eða ekki. Rvík vanhagar um stórmikið gagn. Þau þurfa að Það, sem sent yrði á landssýn- Jeg var stolt af því að geta. ginkeyptir fyrir. . j Um stórt samkomuhús. Bkki verð- taka þetta sýningarmál að sjer inguna, yrði á þennan hátt nokk- sagt frændum vorum á Norður-j Þar þurfa að vera hin bestu ur þjóðleikhúsið notað til alls. og vinna nú saman að þessari urnveginn samfeld heild, en ekki löndum í fyrra, að sýningarmun- 0g hentugustu áhöld og verkfæri værj ekki ráð að slá þar tvær s-öneiginlegu hugsjón fjelaganna, einhliða úrval, t. d. eintóm lang- ir þeir, sem jeg sýndi þeim, og til heimilisiðnaðar, fyrst og fiugur í einu höggi, og nota sýn- og taka á því, sem þau hafa til: sjöl, því þótt það geti verið góð sem þeir dáðu svo mjög, væru fremst ísl., en einnig útlend, sem ingargkálann fyrir samkomuhús á Velja og hafna með mikilli at- vinna í sjálfu sjer, gefur það eingöngu verk alþýðunnar ís- flýta fyrir vinnunni og leysa eftir?) hygli; hlutast til um, að vel gerð- enga sanna eða rjetta mynd af lensku, þar hefði enginn skóli hana e. t. v. betur af hendi. ' í sambandi við það, sem sagt ir hlutir verði geymdir til þess vinnubrögðum hjeraðsins. — Nei, verið að verki. ' pað er alkunnugt að spuna- hefir verið hjer að framan um nýkla dags, því óvíst er að hægt sem allra fjölbreyttust þarf sýn- Jeg er ekki hrædd um að ís- vjelarnar breiddust fyrst verulega íslenska heimilisiðnaðarlist og þau T^erði að gera þá að nýju fyrir ingin að yera og engu síður karla lensk alþýða bregðist trausti okk-1 út um landið eftir sýninguna menningaráhrif, oem hún geti haft ^ann tíma, — og „panta" bein- en kvenna vinna. Alt sem nöfn- ar í þessu sýningarmáli. Við 1921. 1930 þurfa að koma fram a landsfólkið, vil jeg leyfja mjer ¦línis hluti hjá þeim, sem gera um tjáir að nefna til fatnaðar, þurfum aðeins að mæta henni á þau spunavjelaafbrigði, sem þá ag Vekja athygli á því, sem þeg- sferstaklega vel, svo að hlutað- rúmfatnaðar og híbýlabúnaðar, miðri leið, víkka sjóndeildarhring verða komin á markaðinn, (nokk- ar nefir verið bent á af öðr- eígendur hafi nægan tíma til að verkfæri, áhöld og amboð, leik- hennar, svo að hún varist villu-. ur eru þegar komin, og heldur nm, hve afar mikla þýð- afla sjer efnis o. s. frv. — Jeg föng og skartgripir. Alt þarf að ljósin. Við þurfum að gefa al- hver sínu fram.) Sýningin þarf ingu það gæti haft, ef hægt treysti því, að allur almenningur koma þarna fram sem til er, og þýðu manna kost á að kynnast að geta skoríð úr hver sjeu best. j Væri að reisa hjer við Rvík fall- taki þessu máli vel, og fjelögin og sem best útlítandi, svo þjóðin ýmsu því besta, sem til er af ís- j egan íslenskan sveitabæ (torfbsc) «ihstaklingar utan fjelaganna, er geti fyllilega áttað sig á hvernig lenskum vinnubrögðum, gerá þag er svo sem auðvitað, að með öllum bæjarhúsum og bús- áiuga hafa í þessu efni, láti ekki ástandið er og út frá því sjeð, mönnum enn ljettara fyrir að i0ngu fyrir 1930 verður komin hlutum, skemmu, smiðju 0. s. frv., undir höfuð leggjast að ná í sem hvað gera þarf í framtíðinni. kynnast þeim en með sýningum, upp útsala á íslenskum heimilis- eins og það var í besta lagi á flesta vel gerða hluti, og sem Sýningin þarf að leiða í ljós því til þeirra ná ekki allir. Við ignaði í Reykjavík, er samsvarar góðum sveitabæ. petta verður fjölbreyttasta, hvar á landi sem alt það sem fyr og síðar hefir þurfum á þessum árum til 1930 eru, og sjeu vel vakandi nú þeg- einkent gott íslenskt heimili og að koma út al-íslenskri handa" ar um allar framkvæmdir í þá gefið því sinn sjerkennilega blæ, vinnubók, er hefði inni að halda átt. og hún þarf að gera það svo, að leiðbeiningar (og myndir) um hin- Því má treysta, að fjelögin láti íslendingar finni, að henni lok-jar ýmsu greinar íslenska heim- sjer, hjer eftir sem hingað tiL ant inni, hvöt hjá sjer til að gera j ilisiðnaðarins. Það gæti orðið al- um að haldnar verði smá-sýning- heimilin sín þjóðlegri — íslensk-! þýðu manna hjer á landi að hinu ar til og frá í bæjum og sveit- ari að útliti. Að þeir sjái, að nm; þeim fjðlgar nú óðum, sem heimavinnan megnar að gera betur fer; þar æfast menn og heimilin hlýleg og vistleg, þá læra hver af öðrum; enda þarf væri ekki unnið fyrir gíg. nú hver einasti hreppur á land-: Mikið er á sig leggjandi fyrir inu að hafa dálitla sýningu á heimilin. Alt er undir því komið mesta, gagni. íslensk alþýða þarf að eiga aðra betri uppsprettu að ausa úr en „Nordisk Mönstertidende".— Hún má ekki láta leiðast út áþá glapstigu að álíta silkisaumaðar kröfum tímans að öllu leyti. Út- gert fyr eða síðar, en því örð- sala er kaupir af framleiðendum ugra sem lengra líður. Unga fólk- gegn peningum út í hönd, góða! ið okkar og böxnin þurfa að ky*n- næstu 2—3 árum, en hjeraðssýn- að þau geti laðað að sjer hugi myndir eftir brjefkortum æðsta 'ingar að vera haldnar í öllum manna, eldri sem yngri. Alt velt hjeruðum fyrir 1930, þar sem væri úrval hreppasýninganna, — eins og víða hefir nú gert verið. Eins og gefur að skilja, tjáir ekki að kasta öllum sínum á- ur eiginlega á því í menningar^ legu tilliti. Og því leggja nú þjóðirnar kapp á hagnýta mentun konunn- ar, því það er hún, sem meðal hyggjum á herðar 2—3 manna, annars ber aðalábyrgðina í Iklæða- eins og gert var á síðustu sýn- ingu. Pjelögin í hverju hjeraði ættu að kjósa sjer 2 menn — karl og konu — til að taka þarna og híbýlabúnaði (og að sjálfsögðu á matargerðinni). Hún mótar heimilið mest og best. Því þarf að vinna að þessu málí takmark íslensks listsaums. Þær myndir allar ættu að vera ger- samlega útilokaðar frá landssýn- ingunni, og það þótt þær sjeu í logagyltum römmum! 1 sama nú- meri ættu hinar svokölluðu „go- belin"-myndir að vera. (Vegg- myndir, saumaðar í iitlendan ull- arjava með útlendu ullargarni, eftir útlendum fyrirmyndum). Listgildi allra þessara mynda er og vel seljanlega vöru. Ekkert getur aukið framleiðsl- una jafnfljótt og þannig löguð útsala, og ekkert bætt hana jafn mikið. Sveitafólkið kæmi ullinni fyrir sig eitt árið, verkaði hana vel í góðu næði yfir veturinn, spinni svo úr henni á spunavjelar sínar gott band, eingirni, tví- og þríband, þráð og yfirvaf, vönd- uðu þvott, umbúðir o. s. frv. sem best og seldu svo bæjarbúum það sem þeir ekki kæmust til að vinna frekar sjálfir. — Margir prjóna, bæðiívjelum ogíhönd- um, í bæjunum og margir vefa þar líka, fjölmargir vilja nota íslenskt efni, en fá það ekki. Það er of mikið gert að því, að lá bæja- mönnum að þeir noti ekki íslenskt efni til fatnaðar. Það eru örð- ugleikar á að fá það. Ekkert al- ast þvííumhverfi og þeirri menn- ingu sem afar þeirra og ömmur lifðu og hrærðust í, alt er það nú að falla í gleymskunnar skaut. Og útlendingarnir, sem hingað koma. Ekkert er þeim jafn hug- leikið og að kynnast heimilunum að fornu og nýju. Allar menniug- arþjóðir eiga nú í söfnum sínum hús og heimili frá liðnum tí?na og telja það helga dóma. Við þurfum að eignast íslenskan sveitabæ fyrir 1930 á fögrum s'.að yið Reykjavík og safna til hans af öllu landinu. Margir mundu verða til að rjetta því fyrirtæki hjálparhönd.

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.