Ísafold - 04.03.1926, Blaðsíða 1

Ísafold - 04.03.1926, Blaðsíða 1
Ritstjórar: Jón Kjartansson. Valtýr Stefánsson. Sími 500. Auglýsingasími 700. ISAFOLD ÁrgSHgHrinn kostar 5 krónur. Gjalddagi 1. júlí. Afgreiðslá og innheimta í Austurstræti 8. Sími 500. DAGBLAÐ: MORGUNBLAÐIÐ 51. árg. 13. tbS. Fimtudaginn 4. mars 1926. ísafoldarprentsmiðja h.f. KOMA KONUNGSHJÓN- ANNA I SUMAR. FB. 26. febr. Dóms- og kirkjumálaráðuneytið tilkynnir: Konungurinn og drotningin tkoma að öllu forfallalausu til ís- lands í sumar á beitiskipinu „Ni- els Juel", en á skipinu verður Knútur prins starfandi sjóliðsfor- ingi. Gert er ráð fyrir að komið veiði til Reykjavíkur 12. júní, og eftir stutta viðdvöl þar er ferðinni heitið kringum land með viðkomu á Isafirði, Akureyri og Seyðis- firði. GcnQÍSmálÍöa Fascistastjórn í San Marino Framsöguræða Tr. Þórhallssonar málinu. í verðgildisstöðvunar- Sá sem þetta ritar, hefir eigi j Óvíst hvort þetta er rjetta leiðin. haft langa viðlkynningu af Ál- Því næst gat hann þess, að talað þingi, en vill þó leyfa sjer að \ væri og skrifað um gengismál um fullyrða, að fáheyrð muni rera' heim allan. Hefði hann með frv. önnur eins framsöguræða og sú, í þessu bent á leið út úr ógöngun- Bannið í Finnlandi. N&fndarálit um áhrif þess. er Tryggvi Þórhallsson hjelt í verðgildisstöðvunarmálinu. — Það værj synd að segja, að maðurinn fyndi ekki til þess sjálfur, því hann um, sem hann „vildi ekki fullyrða að væri hin rjetta", enda þó*t hann hefði ýmsa menn á bak við sig sem væru á sama máli og var ekki búinn að tala lengi, er hann. — (Fróðlegt væri að vita bann fann sig knúðan til að af- saka sig með þeim alkunnu, en miður heppilegu einkunnarorðum fyrir löggjafa, að Árið 1923 setti. finska stjórnin' „betra sje að veifa röngu trje en nefnd á stofn, til að rannsaka j öngu". hvaða áhrif bannlögin hefðu haft. j 1 upphafi gat ræðumaður þess, Kefndin hefir nú birt álit sitt, og að þetta þing, sem nú situr á rök- sannast að segja er það ekkert stólum, myndi verða talið afar- gleðiefni. í því stendur, að merkilegt, ef það fyndi leið til drykkjuskapur meðal ungmenna þc««, að ráða fram úr gengismál- og kvenna sje meiri en áður. — ' inu. - - Er það orð að sönnu, því hverjir þeir eru). í ölhun bænum engar deilur. Eftirtektarverður kafli í ræðu Tr. p. var það, er hann f jölyrti! um, að'talað yrði sem stillilegast; uiii málið, — hann vildi fyrir j hvern mun forðast deilur. En 'greinargerðin, sem hann' skrifaði með frv. er öldungis ein-! i hliða „agitation" með stýfingu,; en' svo mörg löggjaf arþing hafa við I(^ eW minst á það einu orði, Heimabruggun er í rjenun smyglunin fer æ í vöxt. j það glímt. Broslegt að sjá Tr. p. Bannið hefir aðeins dregið úr .halda, að hann hafi það „tólf drykkjuskap í tveim bæjum, í konga vit" í því máli, sem erl. öllum ððrum bæjum hefir óregla sjerfræðinga hefir vaiihagað um. aukist. Skýrslur, sem nefndin; Mintist hann síðaná, að gengis- hefir safnað hjá yfirvöldunum á málið væri þýðingarmesta málið, ýmsum stöðum, ber með sjer, afS sem nú væri á dagskrá. „Þjóðin lítt hafi verið tekið tillit til ákv. stendur á öndinni", sagði Tr. Þ., bannlaganna víðast hvar. j «g bíður eftir því hvað gert verð- Fjöldi skólakennara, sem spurð-.ur ir voru, gáfu það svar, að bann lögin hafi engan árangur borið. Áhrif þeirra á æskulýðinn í æðri skólum, kveður nefndin hafa ver- Útlitið úr bæjardyrum Tr. Þ. Því næst tók hann að lýsa á- standinu, eins og það væri, og ið ill. Verksmiðjueigendur og eins og það yrði, ef krónan ekki "vinnustjórar allmargir segja að lækkaði strax. Nefndi hann eng- lögin hafi unnið á móti tilgangi! ar tölur, eða færði yfirleitt nein sinum víða, að því er snerti rök fyrir máli sínu, en sagði, að Verkaménn í verksmiðjunum. Aft- j sjer hafi verið sagt eitt og ann- Ur á móti fullyrða % af verka-.að um fjárhagslegt útlit atvinnu- Baannafjelögunum, að bannið hafi veganna; togarafjelðgii myndu haft góð áhrif og sama segja' gefiast upp, atvinnuleysi magnast, 2/5 hlutar bænðafjelaganna. Sjó- bankar hrynja, ríkissjóður tæm- menn andmæla þessu fyrir sitt ast og þar fram eftir götunum. leyti. i Skuldir bænda hefðu aukist í ár Skoðanir manna í Finnlandi um — þrátt fyrir góðæri. — Var bannið eru því skiftar. Tilgangi þetta svona einn af hans alkunna sínum virðist það ekki hafa náð . orðagjálfursuppdráttum, — sem enn sem komið er. Eplið freist-! menii þekkja. Væri Tr. Þ. sæmi- aði Evu. Frá þeirrj stundu komst lega að sjer um rekstur ísl. land- þessi einkennilega tilhneiging,' búnaðar, og hefði örlítið búvir, freistingin, inn í sálir mannanna. ' myndi hann geta sjeð, að í góð- Seint mun utanaðkomandi bann æri eins og undanfar^ð ár, þá gera hana útlæga. T. S. vaxa skuldir bænda yfirleitt vegna þess eins, að þeir auka bú- stofn sinn. En sá búhnykkur er honum sennilega óþekt gáta. Þenna 'kafla ræðu sinnar end- Vertíðin suður með sjó. 1 síðastl. vilra var þar róið aðeins aði hann með hinni margtugðu 3 fyrstu daga vikunnar. Fisluiðist sctningn, er hann eitt sinn fann }>á ágætlega. Síðan hafa verið sí- .1 dönskn blaði um það, að leiðin feldir stormar og aldrci á sjó gefið. í gullgengi lægi yfir lík atvinnu- I Keflavík mun hæstur afli á bát rekendanna. — Nú er dönsk kr. Vera ca. 200 skp.; í Sandgerði er sama sem í gullgildi — fyrir at- bað talsvert minna, svipað annar- beina danskra bænda. — Væri staðar. í Grindavík var aidrfi vóið fróðlegl,' cf Tr. Þ. vildi nú taka síðastl. viku. Þar er hæstlir afli til og birta „dánarskýrslur 1500—2000 á bát. j Danmörku 'í blaði sínu. það væri nokkrum erfiðleikum bundið að stýfa. Hann flytur frv.! scni „fulltrúi landbúnaðar" í gengisncfndinni, sem fulltrúi, er | á að rannsaka málið. En hann skrifar um það alveg ótilhlýðilega einhliða, rjett eins og hann væi'i að s^krifa kosningagrein í Tím- ann. En er á þing kemur — þá vill hann forf ast deilur!!! „Rök" greinargerðar sinnar vildi hann ekki endurtaka þing- deildarmönnum til leiðinda, en aðeins bæta tveim atriðum við. Hlálegur milli-línu-lestur. 1. Síðan hann samdi greinar- gerðina hafði hann lesið skýrslu gengisnefndarinnar norsku. Nefnd in væri sammála. Hún væri öll meðmælt því, að festa krónuna „í bili". Hvergi stæði það í skýrsl unni, að nefndin vildi festa krón- una endanlega, m. ö. o. stýfa. En hann hefði lesið það milli línanna í skýrslunni, að í raun og veru væri það vilji nefndarinnar! — (Um langt skeið hefir norsk kr. ekki tekið annað eins stökk upp á við, eins og síðan þessi skýrsla kom út. M. ö. o. Norðmenn og aðrir triia því frekar en áður, að norsk króna hækki framvegis. — Líklegt er því, að fáir hafi fund- ið sama „millilínu-lestur" þar, eins og Tr. Þ.). Minsta lýðveldi heimsins ei' San Marino á Apenníuskaganum. Þar eru aðeins 10 þúsund íbúar, eða helmingi færri en íbúar Reykjavíkur. Ríki þetta hófst xua sama leyti og ísland bygðist og hefir altaf haldið sjálfstæði «ínu óskertu, þrátt fyrir byltingar þær, sem orðið hafa í Italíu. — Stjórnarfyrirkomulag er þannig, að 60 landlkjörnir fulltrúar velja 12 manna ráð, sem hefir dómsvald með höndum og kýs það úr sín- nm flokki forseta til sex mánbða í senn. Ná eru kosningar nýaf- staðnar þar og urðu Fascistar í miklum meiri hluta, svo a8 nú er þar Fascistastjórn eins og í ítalíu. í San Marino er herskylda, er nær til allra vopnfærra manna 1S —55 ára, nema embættismanna og vísindamanna. 1 styrjöldinni miklu, sagði ríkið Miðveldunui* stríð á hendur og bauð Itölum „allan sinn her" til vígsgengis, nema landvarnarliðið. Myndin hjer að ofan er af að- altorginu í höfuðborginni, seia líka heitir San Marino og er k stærð við Hafnarfjörð- Bókmenta- og gengismál. Annað atriði hafði Tr. Þ. við að bæta greinargerðina, þ. e. að það v.cri bjargföst sannfæring sjv að .eins og við hefðum sjer- kennilega menningu, sjerkenni- lega sögu, eins væri aðstaða vor til stýfingar alveg sjerstök. — frá | Hugsanasamband ræðumanns var ekki greinilegt, en eftir orðunum var það á þá leið; af því þjóð ror hefir í mörg hundruð ár lifað við grútartýrur og sögulestur í ljeleg um hreysum, ná hinar almenn,:i reglur viðskiftalífs og peninga- mála ekki til okkar. Þá kom hann að aðalatriði ræð- unnar um prentvilluna. í 3. gr. frv. stendur, að fram cigi að fara „árleg" rannsókn á verðgildi peninganna innanlands. Með því að breyta þessu orði í „ítarleg", er hægt að kalla' frv. stýfingarfrumvarp En því er ekki að leyna, að margir áheyrendur töldu þenria prentvillukafla ræð- unnar ekki annað en útgöngu- smugu flutningsmanns. Var því þessi vísa kveðin: „Flýgur um Tryggva fregnin sú, fer það og að vonum: alt sitt gengi á hann nú undir prentvillonum''. En að „prentvillunni" lokinni sneri ræðumaður sjer að því, að gera ýmsar athugasemdir við sitt eigið frv., sem of langt væri upp að telja. Harmaði hann það m. a. «ð hann hefði ekki sett það í frv. að bankarnir ættu alla tíð að vera reiðubúnir að kaupa erl. gjald- eyri því verði, sem gengisnefndin ákvæði. (Kom þetta ekki velheim við ummæli flm. í greinargerðinni, þar sem hann gat ekki ámælt Landsbankanum fyrir það, þó Iiann neitaði að kaupa sterl. pd. fyrir kr. 26 s.l. haust — en aS því verður vikið síðar). Tveir ungir bændur aí góðum ættum flosna upp. 1 endalok ræðu sinnar sagði Tr; Þ. frá tveim ungum bændum, sem til hans hefðu komið, annar austan úr sveitum, hann kom um jól, hinn ofan úr Borgarfirði, — hann kom fyrir hálfum mánuði. Báðir þessir menn voru skuldug- ir. Báðir voru þeir af „góðum ætt- um". Báðir væru þeir nú að flosna upp og flytja til Reykja- víkur. Báðir voru þeir skilamenn, og gátu borgað skuldir sínar. En ef krónan hækkaði nú um þenna fimtung, sem eftir er til að ná gullgildi, þá sæju þeir engin ráð, þessir ungu, vel ættuðu og efni- legu menn, önnur en þau að flosna . upp. Því svo mikíð gætu þeir sýnilega eklki á sig lagt, sem því væri samfara, að krónan hækkaði um fimtung. Þá flaug þessi staka um bekki Bágt er að sjá um sveitirnar sóknar-smáa drengi. fslands háu ættirnar eru í lágu gengi. En Tr. Þ. settist í sæti sitt og tók að hlusta á ræðu Jóns por- lákssonar, scm hjer fer á eftir.

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.