Ísafold - 08.04.1926, Blaðsíða 3

Ísafold - 08.04.1926, Blaðsíða 3
ISAFOLD m a nipmgi. (Úr umræðunum.) fajer í blaðinu, 'liggur nú fyrir |-Alþingi, að taka mikilsvarðandi I -ákvarðanir nm bankamál lands- I ins. Á þar að ákveða seðlaútgáf- tma fyrir framtíðina, og mörg fleiri mikilsvarðandi ntál, er snerta perdnga- og bankamál i landsins. sem þingið kemur til að taka ákvörðun um. ! Ríkisstjórnin hefir borið fram frumvarp, er fer fram á að fela I TJandsbankanum seðlaútgáfnna ; er það í samræmi við till. meiri- U.bankanefndarinnar. Ben. Sveins eon hefir borið fram frumvarp nm Ríkisbanka íslands, og er srt'- ftst til þess, að ríkið stofni nýjan banka, sem hafi seðlaútgáfuna með höndum. 1. umræða tuu bankamálin 'Któðu tvo daga á Alþingi. Áttust þar einkum við Jón Þorláksson ffjármálaráðh. og Benedikt Sveins- son og greindi á allmjög. Fiarmálaráðherra færði fram 3 i höfuðástæður gegn því, að fela ¦ pessari sierstöku stofnun. sem B. JSv. vill stofna, seðlaútgáfuna: 1. Hann kvaðst ekki sjá, að þessum banka væri ætlað að ann- -fetst gialdeyrisverslunina í landinu. <?n það yrði vitanlega að vera höf- uðverkefni seðlabankans, meðaii foúið væri við pappírsgengi. Þess- um banka væri ekki fenginn neinn möguleiki til þess, að aiaiast þetta Verkefni, og sani allir hvaða af- Jeiðingar þetta gæti haft. Hvernig 'avúndi fara fyrir gengi pening- ann.a? Það mundj reka á reiðan- 'am, gengissveiflurnar ýrðu mjög tniklar, þar sem enginn banki feefði tök á að halda genginu í skefjum. Það eitt út af fyrir sig, að tryggja seðlana, er ekki nægi- Jegt. Meðan seðlarnir eru ekki innleystir með gulli, þarf að ann- ¦ast gengisverslunina. 2. Yerði sierstökum ríkisbanka "falin seðlaútgáfan, mundi afleið- ingin verða sú, að ríkið hefði 2 "banka, því engimt hefði stungið Tupp á því, að það afsalaði sjer Landsbankanum. Ríkið mundi þá 'Jreka Landsb., sem keppinaut við einkabankann sem til er, en af- Seiðingin af því yrði þá, að skap- ast mundi einokun um peninga- verslunina. Þar sem ríkið stæði •að baki Landsb., mundi sparisjóðs- ÍJeð streyma til hans, ef nokkuð í)æri út af hjá einkabankanum. 3. Þriðja höfnðástæða fjármrh. gegn sjerstökum banka var sú, að 3>að væri miklu erfiðara fyrir '*íkið, að leggja fram nauðsynlegt 'íje handa nýjum banka, heldur •<en handa þeim banka sem fyrir Væri. Ríkíð hefði þegar lagt fram* 'Snikið fje til Landsb.. sumpart 'Sem beint framlag og sumpart sem lánsfje. Benedikt Sveinsson, þingmaður N.-Þing.. kvað sig undra, er fjár- :málaráðherra neitaði því, að Rík- • Isbankhm annaðist gjaldeyris- "Verslun, og teldi engan styrk að xionum um verndun gengisins. — lívað hann það þó standa í 1. gr. frv. Þetta gæti bankiim bæði roeð samvinnu við hina bímkana, "Og með því að kaupa sjálfur og selja erlendan gjaldeyri. Ef taka ]?yrfti stór lán erlendis, til þess að afstýra gengissveiflum, mundi þurfa ríkisábyrgðar, hver bank- inn, sem með seðlaútgáfnna færi. Enga hættu kvað hann á því, að fremur skapaðist einokun um pcningaverslun, þótt seðlabankinn væri sjerstök stofnun, og Lands- bankinn hjeldi áfram sinni starf- semi, sem ríkiseign. pvert A móti. Prumvarp Ejármálaráðhprra fengi | Landsbankanum einura alla hanka i starfsemina, hann ætti eftir því ¦ að vera hæði seðlabanki og .iaí'n- Eramt samkeþnisbanki undir einni stjórn. TTaim k\-að f jármálaráðherra; hafa sagt, að ríkissjóður æíti hjá íslandsbanka um 6 milj. kr. —¦ Mundi hægurinn hjá, að láta bank- ann greiða nokkuð af þessu í gulli því, er bankinn þyrfti eigi; til seðlatryggingar sinnar. jafn-1 óðum og hann drægi inn seðlana, i yrði það svo f engið seðlabankan- j um aS nýju. Ríkissjóður ætti einn-, ig nokkrar miljónir hjá Landsb., en bankanúm væri sú skuld varla • gulls ígildi til seðlatryggingar, j mundi því eins þurfa að fá styrk; ríkissjóðs, ef hann gerðist seðla-; banki. Bæri hjer að sama brunni. | Benedikt Sveinsson taldi tslend- \ ingum hollast að fara að dæmum og reynslu annara þ.jóða, um seðlaútgáfu. Sagði ummæli banka- stjóranna á Norðurlöndum lúta að því. að slík skipun, sem hann hjeldi fram,. viT'rj traustust og í mes-tu samræmi við stefnur nýrri tíma. Nýj- einkabanM. Litlar umræður urðu um það mál, áður en það fór til nefndar, en þær voru að sama [Skapi skemtilegar. Eftir að fjár- málaráðherra hafði reifað málið, skýrt frá þörfinni á anknu veltu- fje handa atvinmivegunum o. s. frv. og skýrskotað til álits meiri- og minnihl. bankanefndarinnar, er lýstii mjög nauðsyninni á því að fá nýjan banka, þá rís upp einn úr bankanefndinni, Asg. Ásg. og lýsir því yfir, að hin skýlausa ummæli nefndarinnar beri ekki að skilja svo. að þeir vilji flýta þessu máli svo mikið, að bankinn verði stofnaður áður en almenn banka- lög verði samþykt. Fyrst eigi bffnkanefndin að sitja lengi á rök- stólum til þess að semja uppkast að slíkum lögum, svo þegar það er búið, þá megi fara að ra^ða um stofnnn þessa nýja banka! Fjár- málaráðherra benti á, að þörf at- yinnuveganna fyrir auknu veltu- fje væri sti sama, hvað sem liði 'þankalöggjöfinni. Til brúar á Selá 24 þíts. kr. Til fiallvega kr. 12000 í stað 8000 kr. Til Loðmundai'fjarðarsíma kr. L") þús. Til síma að Langaskóla í ping- eyjarsýslu kr. 1200. Til kenslu fyrir símamenn kr. 2000,00. Ymislegt, ekki óskemtilegt, kom fram við atkvæðagreiðsluna. Eitt var til dæmis það, að þegar greitt var atkvæði tnn sendiherrann í Kanpmannahöfn, greiddi einn úr Sjálfstæðisflukknum, M. Torfason, atkva^ði með því, að fella niðttr !o§aomi 53Ásalfi sfreiið^r bjá Grindavík. Skipsböfnin öll dregin í land á kaðli. Aðfaranótt 2. þ. m. var hinn S'kipbrotsmennirnir komu hing- nýi togari Duus-verslunar,'„Asa",'að samdægurs, og leið þeim Við veiðar á Selvogsbanka. Var öllum vel. Talið er víst að skipiö iiúi) ;i svo nefndum Grunrihálla. ¦ sje gereyðilagt, einungis von um Að aflíðandi miðnætti var hald-' að einhverjiu verði bjargað úr ið þaðan, áleiðis til Reykjavíkur.: því, ef brimlaust verður. Þetta var fyrsti veiðitúr skipsins, og ^-arð sá síðasti. Af ..bankanuin" var tekin tillag til sendiherrans, og gat þess stefnan, eins og leið liggur, í hið ,ttm leið, að þar sem forseti (BSv) 'væri með sendiherra, þá gerði ekkert til þó hann væri á móti. l Sjálfstæður maður það, hv. 1. þm. Arn.! \ Annað skemtilegt kom einnig fyrir, þegar verið var með nafna- kalli, að greiða atkvæði uni eina fjárbeiðnina til Norð-Mýlinga; pagðist einn þm. ekki greiða at- kvæði „Vegna þess, að ekkert hef- ir verið talað við mig," >agði þm. Forseti tók ástæðuna gilda, en þingmenn brostu. H. kafli. 1. Ný/r If'ð/r. Til dómkirkju- prestsins í Reykjavík 1000 kr. ril skýrslagerðá. — Til bvg'o-ino-ar á prestsetrum (hækkun) 7000 kr. — Til að kaupa skuggamyndavjelar o. fl. kensluáhöld handa Menta- skólanum og Akureyrarskóla 2500 kr. — Til miðstöðvarhitunar í Mentaskólarium og Blöndttósskóla 19000 kr. — Til hjeraðsskóla Ár- nésinga 20000 kr., Hvítárbakka- slvóla 4000 kr. og Laugaskóla 7000 (kr. — Byggingastyrknr til Bóka- safns pingeyinga til minningar Úr sjóprófinu 6. þ. m. Sjópróf út af strandinu á Asu svo nefnda „húll", fyrir Reykja-', fór fram íTlafnarf. 6.þ.m. Kom nes. En kl. ?>\'± ttm nóttina þar ekkert sjetstakt fram, það tt strandaði skipið við Grindavík.; í frásögur er færandi. Var það á svo nefndum Flúðum, rjett fyrir attstan Járngerðarstaði Þegar skipið lagði á stað af veiðum, var 75 faðma dýpi, og — attstan við „Rásina".— Skaut var þá tekin stefna fyrir Reykja- stefnan þetta skökku við — og kompásskekkjtt kent um. Veður var hvast af landsttðri og dumb-j skipið kendi grunns, var þar ttngur. Grindvíkingar urðu varir við nes. Stóðu altaf tveir menn á stjórnpalli skipsins. Rjett áður en stýrririaður "<i háseti sá, er stýrði. Dinit var af nótt, og dimmviðri strandið þegar í stað og fjöl mjög mikið og ilt til sjónar mentu á strandstaðinn. Háfióð var tim þetta leyti, og því óráð að Skipstjóri getur ekki öðru um kent en skekkju á áttavita, eða hefjast handa til þess að bjarga gífurlegum straum, eða þá þessu skipshöfninni fyr en fjaraði út. hvorutveggja. Hafði þó ekki orð- Skipverjar voru hinir róleg- usttt; sendu „bauju" í land með þeim skilaboðum, að þeir hugsuðu ekki til að hreyfa sig fyrri en fjaraði út.' — Þegar fram á daginn kom, sendu skipverjar björgttnarhring í land með línu, og var vörpu- strengur dreginn í land. Söguðtt þeir síðan ofan af olíu- fati, er þeir notuðu sem björgun- arkláf. Voru skipverjar síðan dregnir í kláfnum í land. Fátt gátu skipverjar tekið með sjer um Pjetur Jónsson ráðherra 3000 af farnagri sínttm. KI. 3 um daginn Fjárlögin. Helstu breytingar, sem ttrðu a T. kafia í'járlaganna við 2. umr., ertt þessa r: Utanfararstyrkut til Óskars Einarssonar læknis kr. 1200. Styrkur til sjúkraskýlis og hvknisbnstaðar hækkaðtU' úr 15 þi'is. upp í 23 þús. kr. Á að ganga til Siglufjarðar. ; Framlag til Heilsuhælisfjelags Norðnrlands var hækkað úr 75 þús. í 125 þús. kr. og auk þess 10 þús. kr. til vegar frá Eyja- fjarðarbraut að Kristnesi. Til sjúkrahússins á ísaf. (loka- stvtkur) 10 þús. kr. Til fjel. ísl. hjúkrunarkvenna kr. 800. Til Hróarstunguvegar 27500 kr. í stað 20 þús. kr. kr. — Til dr. Jóns Stefánssonar fyi'ir að rita fslandssögu á ensku 1000 kr. — Til kaupa á fljótandi skurðgröfu kr. 32000. — Til á- veitufjelags Þingbúa 5000 kr. — Til vegagerða í Vestmannaeyjum 17500 kr. — Til að kaupa Sigríð- arstaðaskóg í Ljósavatnsskarði 4000 kr. — Til aðstoðar í Efna- rannsóknarstofunni 4200 kr. — Til Mjólkurfjel. Mjallar (fram- leiðsluverðlaun) ált að 8000 kr. i— Til að koma upp vindknúinni rafstöð 5000 kr. Til að rita og safna gögnum a«5 menningarsögu 2500 kr. — Styrk- ur tll hafskipabryggju á ísafirði 60000 kr. — Til að gera fossa, Glanna og Laxafoss í Norðurá laxgenga kr. 1000. — Heimild til að ábyrgjast gegn endurtryggingu 25000 kr. lán fyrir tóvinnufjelag í Reyðarfirði. — Þá var og sam- þykt „að greiða halla þann, sem verða kann á tilraunuin S.l.S. af að senda frosið kjöt á markað haustið 1926", miðað við salt- kjötsverð. Auk þessa sem hjer er talið, eru ýmsir styrkir, sem of langt yrði upp að telja. Þá var ákveðið, að styrk lista- manna og skálda skyldi úthluta þannig, að enginn fengi minna en 1000 kr. Ymsir liðir fjárl.frv. voru og hækkaðir talsvert. Af brtt. fjár- veitinganefndar gengu allar fram nema tvær, og mun það fátítt. voru allir skipverjar komnir í land heilir á húfi. pegar fsaf. talaði við Grinda- ið vai't viC áttavitaskekkju áðnr í skipinu. En talið er, að ltún komi oft fram í nýsmíðuðum skipum. Af togaranum sjálfum er það að frjetta, að hann liggur eins og þegar hann strandaði. Hefir verið nokkurt brim, en er nú að minka, og hefir þótt tilgangslaust að reyna að bjarga skipinu á meðan svo var. En sennilegt þykir, a'5 komasl megi að því í næsta st6r- straum. jafn\*el að hægt verði að ganga þurrum fótttm að skipinu. Engtt gáttt (skipsmenn bjargað úr því, nema skipsskjölum, þegar vík síðar, áttu menn ekki von ájþeir komtist í land, ekki einu- að skipið næðist út. sinni fötum sínum. BÁT VANTAR. Sólberg Guðjónsson, neta- gerðamaður, fór, ásamt 3 unglingum, á tveggja manna fari úr Viðey kl. á 6. tím- anum á f östudaginn langa og hefir ekkert spurst til þeirra síðan. Klukkan á 2. tímanum e. h. á föstudaginn langa, fór Sólberg Guð.]ónsson, netagerðamaður, Grettisgötu 43, ásamt 14 ára syni sínttm, Marteini, og fveim bræðr- ttm, Theódóri, 13 ára og Árna, 16 Klukkan á sjöunda tímanum á föstudagskvöld, hafði Guð- mundttr Guðmundsson í Laugalæk sjeð bát vestur af Skarfakletti. Virtist honum báturinn reka stjórnlaust undan vindi og hann. sá menn í bátnum, efn ekki hafði hann aðgætt þetta frekar. Eftir því sem fsaf. var sagt úr Viðey, var búist við að þeir fjelagar hafi lagt af stað laust eftir messu. Og nálægt klukku- stund síðar, sást utan úr Viðey til báts, er var að sjá milli Skarfakletts og Laugarness. Ætti það að geta . verið sami báturinn, sem Gttðmundur í Laugalæk sá. ára, Þorsteinssonum á Grettisgötu 44, á tveggja manna fari, og var \ En síðar um 'kvöldið, eða um kl. ferðinni heitið inn í Viðey. Ferðin mun hafa gengið vel inn í Viðey, þeir höfðu segl á bátnttm, og lentu í vörunni niður af Viðeyjarbúinu. 7, sást úr Viðey til annars báts á Siglingu fyrir norðan eyju. En um það verðnr ekkert sagt, hvort annarhvor þessara báta, sem sá- Kl. 4 var messað í kirkjunni j tist þarna, hafi verið bátur S61- í Viðey og höfðu þeir fjelagar bergs, eða aðrir bátar. Væri þess 'verið við messu. Messunni var lokið kl. um 5. Haldið er, að þeir hafi svo lagt af stað laust eftir messu, en til þeirra hefir ekkert spurst síðar. Nóttina og daginn eft irvar hafin leit eftir allri strand- þengjumti frá Seltjarnarnesi inn að Kleppi, en sú leit hefir eng- aii árangur borið. Einnig hefir verið leitað út í Engey og Ör- firisey, en árangurslaust. Engin vegsummerki hafa fundist. vegna æskilegt, að sá, eða þeir, sem kynnu að hafa verið þarna á siglingu, gæfu sig fram til lög- ireglunnar, ef ske kynni að það gæti gefið upplýsingar um hvarf bátsins. Ymsar sögur gengu hjer um bæ- inn um það. að Sólberg hafi verið við vín, og hefir ísaf. reynt að afla sjer upplýsinga um það, en engar ábyggilegar upplýsingar getað fengið. En þar sem enn hef- A

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.