Ísafold - 17.08.1926, Blaðsíða 1

Ísafold - 17.08.1926, Blaðsíða 1
Xtitstjóra*. Jón Kjartansson. Valtýr Stefánsson. Sími 500. ISAFOLD DAGBLAÐ:MORGUNBLAÐIÐ ÁrgangHrinn kostar 5 krónnr. Gjalddagi 1. júlí. Afgreiðsla og innheimta í Austurstræti 8. Sínii 500 51. 4irg. 43. tbl. Þriðjudaginn 17. égúst 1926. Isafoldarprentsmiðja h.f. Við höínm ekki efimi Þjóðleg íræði. ™ Á fveim síðustu þingum haía. i komið fram tilmæli um það, að Mikið hefir verið mn það rætt þi]J„.;ð yeitti nokklll. þUSUBd kr. ,á síðari árum, hver nauð.syu bæ :i , ÓH tU þess að hæ„t væri .lð til þess, að við Islendirisar yrðum:?>veiðH þeijQ m{Jnmun ritlaun! er efnalega sjálfstæð þjóð. ! slwifuðu ýms þjóðleg fræði, færðu Yel er það, hve miðað hefir á- j, letut. ýmislefft það úr þjóðlífi fram á þeirri braut á síðari ár- um. En svo má einblíiut á hið efna- lega sjálfstæði, að það gleytnist sem dýrmætara er. Eigi var það vegiiw auðs vors •g fjármuna, sem við íenguni i'ull- reidi pkkar riðurkent fyrir 8 ár- um. Við fengum það vegna bess ín . hhmi 4snortnu sveitamemi- Peiificaré. voru. sem væri í þann véginn að jiyflast burt, við straumhvörf þau og erlend áhrif, sem mjög gera v;'«vt við sig með þ,jóð vorri h síðari árum. Með hverjn ári sem líður fækk- ar þehu mönnttm óðfluga, sem lifað hafa unglings- og þroskaár •g hófðum rjettinn til þess veg«a ingu, eins og hún var, áður en þess, að við erum sjerstœð þjóS umDÓtamenuirnir á síðustu á.ra- að_ þjóðerni pg menuingu. tngvaa 19. aldarinnar beindu Öllu efnalegu sjálfstæðu dýi- stnmmmtl nýrra ahrifa ;nn ytir nna-tara, eru hin þjóðlegu sjcr- jaildig einkenni vor„ hin þjóðlega m«*ö-. ^ ^ að blak;( við bein Ui£- hendi, er satt best að segja, að Mörgum hæt.tir til að gleyma ulnbótamenn þeir er grundvöll þessu, þó undarlegtmegi virð- lr-jffðu undij. firamfarir voral.5 ast. fyrir tekþxhalla á. fjérlögua- hofðu ekki glSgt aUga fvrir var5_ um og óbrúuoum ám, 'veislu þjóðlegra s.jereinkenna. — En hvers virði er hið glóandi Yanst eigi tínii til sHkrar um. gull, hvers virði brýrnar og veg- hyggju, sem eðlilegl var, því irnir, ef við, sem fengum fuUveld- miirnmm blöskraði hve langt við ið fyrir 8árum, gleymum því, að vorum orðnir .-, eftir négjranna- halda því við, sem þjóðlegt ér og þjóguni vorum. Var því eiublínt rammísleri.skt. á; framfarir þæP| sem mi8aðar T>ó vel sje að við sýnum eftir- urðu við erlenda staöhætti, on komendum þð hngulsemi, að i- þess ekki „ætt_ að þa5 er skamm. þyngja þeim ek.ki með of mikl- góéw vermir e£ anar framfarir um ríkisskuldum, þá má eigi eru sniðliar vi« utlönd, en engin gleyma hinu, að við tókum n5 imihyfígja eða nvkt lögð við það arfí frá forfeðrunum, sem geým- ag ef]a hina þjöðlegu menningu, ast verður hauda komandi kyn-' varov<,ita hill þjóðlegu sjerein- •slóðum, — arfi sem þeim er-dýr- kenni| glæða ailllu.:ilin fvrir álu ari, nauðs'ynlegíi, en fjármumr, þv5 seill þjóðlegt er og ramni- — þar sem eru hih ])jóðleau isienskt fræði, hin þjóðlegu sjeremkenm.j Enn j dag eignm við ekki ])VÍ f íslensku þjóðlögunum er fal- ]ani að fa??na, að meirihluti þing- *«n fjársjoður fyrir ísíenska firam- manna fjnni skylduna sem hvíl- tíðarmenningu. Sumt af þeim er ir a |ierðum núlifandi kynslóðíu' tekið upp, skrásett. ef sVO ma til bess að vek_ja op ef];1 stei.k;1 að orði komast. En hjer er mikið þjöj^ hreyfinga á landi hjei. óunnið verk. Hjer er maður. sem| Xeitað var um 2m króua f-^ hefir fengið í hendu,r fullkomin framlag til þess að greiða þeim áhöld hljóðritara til þess að várii-jritlaun, e* skrifa vildu frásagnii- veita lögin frá gleymsku. ;fra þjóðlífi þjóðarinnar á öldinni Þessi maður hefir ekkj fje á sem leig reiðum höndum til þéss að férðastj Á,rið 192.") svæfði fjárveitinga- um landið og vinna að söfnuo J nefnd þessa lagu en sjfilfsögðu þjóðlaganna. • fjárveitingu. Myndin sem hjer birtist af nú- vérandi forsætisráðherra Frrfkkfi, Poinearé, er tekin af honum, er hann lagði fram fjárhagsfyrinrtl- anir sínar í franska þinginu ;'i d(Vg. unum. Ilonuin tókst, eins og kunn- ugt er, að fá uiikinn meiri hluta þingmanna, til þess að fylgja sjer, og myndaði hann samstej'pustjórn með stuðningi flestra flokka þings- ins. Eftir þvi sem liann hefir skýrt l'rá, er það áforœ hans að hækka gengi frankans eins mikið og mögu- lcgt er, áðui' en stýfing verCnr te'i- in til athucunar. í gegnum báðar deildir. Pjárlögin heimila ekki styrk. Þegar um það er að ræða, að dei]d éitthvað liggi við glötun, semþióð-j Xæsta ár ætti lum að legt eí- og rammíslenskt, ættu lög- gjafar vorir að temja s.jer að gle'yma yflfvofandi tekjuhalla oc óbrvíuðum ám, tU þess að ekkert týnist sem et'lir og fegrar hið í.s- denska þjóðlíf. — Þar má ekke>-t glatast, þó viðhaldið kosti fje —¦ því frá þjóðlegu sjónarmiði, hðf- um við ekki efni á því. A í ár komst hún gegnum neðri kómast A Snowden. Mikið hafa jafnaðarmenn bjftr Játið af Snowden, jafnaðarmó'nna- leiðtoganum enska, sem var fjár- málaráðherra í ráðunevti Mae ÞÝSK KÆBA Á ÞÓB. Donalds. Símað er frá Berlín, að stjérninj Snówden e,r maður vel að sjer í Þýskalandi hafi senj Danastjórn ; fjelagsmálum, hefir um langl mótmæli út af því, ajð íslenskt varð- skeig starfað við blaðamensku og skip hafi í maíinánuði síðastljðnirm fvrirlestruiiald, og verið þing- Skotið aðvöruuarlaust á þýsfcan tog- maður í nærfelt 20 ár. Hann er ara- i I rúmleg'a sextugur að aldri. Ekki alls fyrv,- löngu hjell Sno"\vden ræðu, er vakti mikla eftirtékt, b;eði í Englandi og ut- an Englrfnds. Homnn fórust orð á ]iá leið, að til lílils væri til lengdar fyi'- ir verkamenn, að lieimta meira kaup, k.\i',ja sama sönginn um það á." eftir á'r — ef atvinnuvegut sá, er þeir ynnu við, gæti eigi staðist kaupkröfuna. M. ö o. hann varaði verka- nienn. flokksmenn sína við því, að taka of einhliða í málið, líta eingöngu á sinn hag. Það vavi þeim verkamönnunum sjálfum hin mesta nauðsyn, að fyrirtæki þau, sem þeir ynnu við bæru sig fjárhagsilega, Því með því eina móti væri fjárhagsleg afkoma verkamannanna trygð — atvinn- an öru^g. Þessi hugsunarháttur Snowdens liins enska leiðtoga, kemur ákaf lega vel heim við hugarfar flestra íslendinga. Þannig hefir Erá alda iiðli verið íinnið og starfað á ís- landi, að húsbændur og h.jú hafa haft það sameiginlpga áhugamál, að áviixtiw fengist af ið.junni og báðum farnaðist vel. í>enna hugs- unarháti hafa nokkrir angurgap- ar hjer í li\ík reynl að eyðileggja á síðari árum, eins og kunnugt ex\ Það er gptt að heyra, að fcw- ystumenn jafnaðarmannahreyfing- arinnar í Englandi iíta öðrura augum á málið. RÝMKUN LANDHELGINNAR. I vetur skrifaði jeg um fiski- veiðar við Island og um eyðilegg- ingu ]iá á ungviði og liirognum, sem hlýtur að verða og er þegar orðin, þar sem 4—öOO skip draga hinar þungu vörpur yfir botninn og leggjast fyrir fiskigöngur á leið þeirra upp að landinu til að hrygna. (íreinin vaff skrifuð í þeim til- gangi, að einhverjir tækju tU máls og annað hvort andmæltu þekkingarleysi mínu í þessura efnum, eða fylgdu fram málinu um rýmri landkelgi og skýrðn frá hvað álit þei,rra væri. Landhelgislína Norðmanna 4 sjómílur undan landi. Eftir að sú grehi kom iit, sendi maður mjer fróðlegt brjef um landhelgissvæði NorðmannaJ og siikuin þess, að hann mun hje.v- lendra nianna kunnastur þeim og þeirra löggjöf, ]iá sýndi jeg þing- mönnum ]iað brjef, því það var sönnun fyrir því, að þriggtla sjó- mílna takmarkið, «r ekki alþjóða- samningur eða liig, liar sem land- helgislíaa Norðmanna nær fjórar s.jómílur frá landi og einmitt um ]>;ið leyti, sem brjef það va<r skrifað eru Englendingar að bjóða Norðmönnum fríðindi ef þejr vildu kippa línunni inn um A i eina sjómílu (hafa landhelgi 3 isjómílur eins og hjer);' Var þess i getið að stjúrnm hafi ekki verið þessu mótfallin, en fiskimenn hafi risið upp og þverneitað. j Öll þau ár. sem jeg hefi hlýtt á umræður um að landhelgi yrði að fiwa út. hefir svar vitra manna verið: „Það er ómögulegt, því þetta er alþjóðamál" en það orð sjaldan notað, heldur orðið internationelt, svöna t.U frekari fullvissu og árjettingæ og mjer er nær að halda, án þess að uokk- iir liafi ómakað sig til að rann- saka það mál. ÚUitið. ÚtUt er hjer svart sem stendur, og breytist ekki fiskrerð tU batnaðar, má búast við að róðjr- arbátum fjölgi til þess að ná í einhverja björg, þar sem útgerð- arkostnaður ber megnið af togw- um og mótorbátum ofurliða, ef fiskverS hækkar ekkí úr því, se»i er, og þar sem keppinautaff fs- lendinga á fiskmarkaðinum, bjóða sinn flsk fyrir lægra verð 'ía við getum látið okkar.vöru fyr'isr. Markaðsverð á Spóni og „hjólböruverð" í Reykjavík- En þegar við ætlum að kaupa okkur í soðið þann og þann dag- inn, þá göngum við fram hjá kjötbúðum, því kjöt ftr almenn- ingi of dýr fæða, við göngum fram hjá lúðu. sem kostar 60—80 aura pundið og stöldrum við h.iíi hjólbörum innihaldandi þyrsk ling oð;w,vsu, sem með öllu gumsi og haus kostar 25 auí"a pundið, er hún stendur svo að hún stæð- ist ekkert mat, en þar gerum við þó kaup. Samsvarar það verð ca. 300 kr. skippund í sjálfu fisk- landinu, ósaltað, óverkað, en fyr- ir vel verkaða ýsu boðlega k Spánarmarkaði, er hjer nefnt v e.rð 80 krónur, eftir að hafa goldið 25—28 krónur í verknn með fleiri iitgjöldnm, svo hún sje útgengileg vara á sölu- staðnum. Þetta að fá ódýra fæðu er. hvervetna mark og mið allra ]i,ióða, og Spánverjar eru alment illa peningaðir eins og við og kaupa hið ódýrasta, sem au'ðið er að fá. ! Þegar á þetta ^r litið, þá, eru horfuv slæmar, meðan afurðir e»ru eins einhliða og enn á sjer stað. Útgerðin og Reykjavíkurbær. lrtgerða»rmenn hafa sýnt þraut- seigju og dugnað og nú sjest best hvílíka vinnu þeir hafa veitt bæjarfjelagi þessu og öðrum hjer- uðum, þegar þeir vegna örðugra kriiigmnstieðna verða að hætta veiðum. og afli er rý»r þótt reynt v.eri. Þótt þeir hafi niátt sætta sig við ákúrur, háð o. m. fl., þá kemur þó í ljós, hvað þeijr hafa verið að gera og hvílíka vinnu þeir hafa veitt mönnum, verði togaraflotinn að 'hætta og það er þegar að koma í ljós. Fer svo, að leita verðutr nýrra Skyldi sú ógæfa dynja yfir eða gamaila ráða?

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.