Ísafold - 28.09.1926, Blaðsíða 1

Ísafold - 28.09.1926, Blaðsíða 1
Ritstjóraj. iMu Kjartansson. Valtýr St t'fánssou. Sftni 500. ISAFOLD Árgangurinn kostar 5 krónur. öjalddagi 1. júlí. AfgreiðsJa og innheimta í Ansturstræti 8. Slmi 500. DAGBLAÐ:MORGUNBLAÐIÐ 51. árg. 51. tbl. Þriðjudaginn 28. sept. 1926. Isafoldarprentsmiðja h.f. „Djóðnýling" iarðanna. „ Alit annars málgagns ..hinna sameinuðu" á því máli. ,Ekkert hægt af bændum að taka. í Alþýðublaðinu, Sðru aðalmiu- gagni „hinna sataeinuðu", jafn- aðarmanna og Tímamanna birt- ist ritstjórnargrein 21. þ. mán., sein bændur ættu að lesa með a nýtingu' sem er eitt aðalboðorð (,hinno samemuðu."4 i ur ,,handaflið" notað og þeirn sýnt hvað það gildir að þrjósk- ast! Hvernig ætla bændur að svara lítilsvirðiugunni, sem þeim er sýnd með þessu framferði Tímamanna? Væri ekki best að svaira. henni , . írxi t,- • i i • ^ þann hátt, að reka þessa menn bændum að taka. Þeir eiga ekki r „ ' . * . v. , , ., , , . at hondum sjer, svo a-adtilega, jarðirnar og þa senmlega ekln . d ' n -!,••«• ' ••• « o a<-> Peir ekkl gleymdu þvi alveg heldur aholnma a lorðunum? p ¦ r strax? Er þá rjett að athuga nánar Það gera bændur, ef þeir mi em bændur ættu að lesa með Hutfallið milU sjálfseignarbænda ^ landskjörið j haust> kj6sa thygli. Hun fjallar um „þjoo- 0g leiguliða. listajin er þeir eru á. J6nag ýtingu" jarðanna j* býlanna, Samkvæmt fasteignamatsskýrsl ^.^^ læknir Qg ' Einar unum, sem teknar voru á árun- „ , * , . '., . Helga.son garðyrkjustjon. uim 1916—1919, voru leiguliðar a ______' _______ Fyrrk „helmingtw'' greinarinn- jarðeignum, er voru eign þess Babindrauafh Tagore, indverski spekingurinn og skáldið, var nýlega á ferð í Osló, ásamt indverjanum Sinla lávarði, og hjelt þar tvo fyri»rlestra — vitanlega fyrir troðfullu húsi. Dáðst Norðmenn mjög að andagift þessa ind" verka postula, þó ekki keyri fjálgteikurinn eins úr hófi og þegar Tagare kom til Danmerkur fyrir tólf árum. í fyrirlestrum sínum talaði bann einkum um andlegt samband aústur" og vesturlanda* þjóða, ávífaði vjelamenning vesturlanda og efnishyggjti Aineríku manna, og varaði fólk við að gleyma sjált'u sjer — innra raanni sínum, í vjolagjálfrinu og peningahrmglinu. Ennfremur las liati >. upp kvæði niörg eftir sjúlfan sig. BERGEMÁLIÐ í NOREGI, ar er skætingur til andstæðinga opinbera 1297 að tölu, en á jari jafnaðarstefnunnar fyrir það, að eignum er einstakir menn £ttu þeir skuli vera að stegja bænd- 2170. Sjálfseignacbændur eru þá' Um og öðrum frá því, hvað það taidir 3215. Samtals eru það 6652 Ríkisrjetturinn hjelt fyTStu þýði í vetruleikanum, að „þjóð- búendur á öllu landinu. Þar af fundi SÍna þ. 3. Og 4 þ. m. nýtingar"-boðorðið komist í eru 48,3% sjálfeignabændur, --------- framkvæmd. Ekki bvj- það vott 19,4r<: leiguliðar á jörðum er rík-'. Þegar óðalsþingið ákvað að um mikið traust á jafnaðarstefn- ;,s á 0g 32,2% á jörðum er ein- stefna Abraham Berge og fjelög- tmni, þegar forkólfarnir sjálfir staklingar eiga. nm lians fyrir ríkisrjett, voru úx' ekki þora að hún sje dregin fram Samkvæmt þessu ca- það nálægt nefndir tveir sa'kjendiw og nefnd í dagsljSsið og mönnum sýnd HELMINOUR af býlum al's þeim til aðstoðar. Síðan hefir stefnan, eins oe" hún yx-ði í fram- land.sins, sem er í sjálfsábúð. — nefnd þessi og ákærendurnir safn" kvjemdiimi. Skakkar þar all verulega frá að gögnum í niálinu. A'egna þess a8 þau undur höfðu sfeýrslu Alþýðublaðsins. (Jtnefndir voru og tveir verj- gerst, að tmiðst.jórn Framsóknar- f þessu sambandi má geta þess, endur. er eiga aS sjá nm að öll flokksins hafði gert þandalag yið a.g nálega hver einn og einasti kurl komi til grafar, sem geta jafnaðarm.flokkann, þ{? flokka, bóndi, sem býr á leiguliða jörð, ca*ðið Berge til málsbóta. sem vilja „þjóðnýta" iill fram- a aUa áhöfnina. En áhöfnin er Satakvæmt grundvallarlögum leiðslutæki (þar moð ja.rðirnar pg eitt af þehn framleiðslu-„tækjuan". Norðmanna, eiga dqraarar hæsta- áhöfn þeirra), þá þótti alveg sem jafnaðaitnenii vilja taka. í rjettar og þingmenn lögþingsins sjálfsagt að sýna bændum frajn hagskýrslum 1923 er aðalbúpen- sæti í ríkisrjetti, þ. e. a. s., svo á, hvað það þýddi í framkvæmd- ingUr bænda talinn: 550.000.00 er í'yrir raælt í lögunura. að sjéu inni, að jarðir þeárra yrðu „þj6ð- sauðfjár, 50.400 hestar og 25.909 lögþingismennirnir yi'ir 30, þá á nýttar." Var þá komist svo að nautgripir. Þarna er þá eitthvað, raeð hlutkesti að nema jaf-r orði, að tfíkitf tæki jarðirnar af sem 'hægt er af að taka. marga burtu og fram yfir eru bændum, sem og r.jett er. j ^gjálfseignarbændum fækka»r 65- 30. Lögþingsmenn eru nú 38, svo Málgagn .Jbinna sameinuðu" ^m", segir Alþbl. Hygst blaðið þeii- eru átta, sera víkja þirrfti úr Alþýðublaðið, neitar því heldur m^s því að fullyrða þetta, að það dótmnum. ekki, að þette sje ætranin, en geti ve\ forsvarað þá stefnu sínaj F.jörutíu menn settust á fyrsta bætir einungis við, að það sje aj taka jarCirnar af bændum. ' fund ríkisrjettarins ]i. 3. þ. m. ekkert af bændum. að taka;. bænd Við skulum þá athuga hvað En svo er ákveðið í lögurmm, að ur eigi ekki jarðirnar. Iieldur sjeu ]aa,ft pr j þeirri fullyrðingu, að hinir ákærðu mega ,ryðja 1/3 ai' það fáir „borgeisar", sera eigi sjélfseignarbœndunum sje alt af þær. Bændur sjeu aðeins leigulið- ag ftekka. ar burgeisanna! j f Johnseus jarðatali frá 1847 Úm þetta farast blaðinu ortS á eru taldir vera 1237 sjálfseignar- þessa leið: | bændua- af 7204 biiendum á ölla >rÞetta á að vera hræðilegí landinu. Er það 17% sjálfeign- fyrir bæn»l«r (þ. e. ef jarð- arbændur. i.rnar yrðu teknar af péím) og, Eftir manntalinu 1910 er svo væri það. ef nokkur tilhæfa talið, að sjálfseignarbændur sjeu yæri í því, eu sá hængur er ú< í 2261, en leiguliðar 3773. Er þ ;ð að AF BÆNDUM er í raun- 37—^30% sjálfseignarbændur. Nú inni ekki unt að taka þær (]>. ¦ ,.ru þe[v 48.3%. i e. jarðirnar) saki,. þess, að Á þessum töliun má sjá, að alt RÆNDUBNIR EIGA TFIR- blaður Alþbl. um þetta mál, ER LEITT EKKl Xl': JARDIRN- RANGT, Blaðið lieldur að það AR, er þe«- búa á. Skýrslur getj forsvarað „þjóðuýtingar"- sanna, að einungis h. u. b. boðorðið gagnvart bændura. ef EINN bóndi af hverjum þrem- j)ag segir þeim ffangt fr.', um töln dómendum úr rjcttinum. Hefir ur býr 6 eignarjörð - - TVEIR sjálfseignarbændanna. Nð uú verið gert. Hvorki jafu- Myndin bját' að ofan er af honura. er hann var að stíga ai' skips^ f jiil á land í Ósló. Slátnrijelag Snðnrlands. Tuttugasta starfsár fjelagsins. af þremur eru LEIGTHiH>AR — og sjálfseígnarbændum fækkar óðum." Leturbr. Alþbl.) Hvernig lýst bæiidum á þessa samherja þeirra Tíraamaima"? — Nálega lieliningw íslenskra aðarmeun n.je kommúnistar eru bænda eru sjálfseigtiarba'ndur: því í rjettinum. bændur sem búa á sínu eigin Akveðið var á hinum fyrsta óðali. Sarat sem áður heldur Alþ.- i'undi, ;ið riittniiigur málsins og bl. þvi fram, að „þjóðnýting" á yfirheyrslur skyldu haldnar fyr- jörðunutn sje alveg sjálfsögð, ]>ví v- opnum dyrnm. Heyrsl hefir að Gott er að í'á játningú á því. að.bændur hafi ekkert að missa! leidd tnyndu verða um 200 vitni þetta tiltæki' þeirra. að takal Þannig ei* stefna þess st.jóru- í málinu. Ef 'svo verður. þykir jarðirnar af bændum, s.je hræði- málaflokks, sem Tímamenn hafn ólíklegt að málið verði leitt lil legt. ef nokkuð væri af að taka.'gert bandalag við. ög sje það lykta á þessu ári. Talið er lík" En sá er iiæafurinn á, að dómi a>tlun bænda. að v«ra raeð rel'.j- legt, að kostnaður við raál ]>etí,t Alþvðublaðsin^, að ekkert er af ar móti „samfylkingunni", verð- muni neiua hundruðum þúsunda. I Sláturfjel. Suðurlauds var stofn- að í janúarmánuði 1007. Fyrstu starfsemi sína hóf fjelagið um haustið sama ár. Er því tuttug- asta starfsár fjelagsins nú í baust. Er vel við eigandi, við þetta tækifæri, að rainnast ol'urlitið á helstu atriðin í vexti og viðgangi fjelagsins þessi 20 á»r, sem það hefir starfað. Rúmsins vegna verður aðeins lilaupið á helstu viðburðunum. PYRSTU BYGGINGAE SF. SL. Fyrsta árið bygði fjelagið vest- urálmu aðalhúsanna við Lindar- götu hjer í bænum. Hefir óll slátrun Earið þar fram síðan. Á Qffista ái'i var austurálman bygð, sem notuð er f.vrir pyísugerð, sölubúð og skrifstofur. 1918 i bygði fjelagið ofan á nokkurii hluta luissins í austurálmumii og vo»ru ]>á skrifstofurnar fluttar upp á Ioft. Þessar fyrstu byggingar Sf. Sl. voru miklar eftir þáverandi mæli- kvarða. ÖU húsin vel vönduð og: útbúnaður allur mjög fullkorainn.' Var svo til ætiast í t'yrstu, að hægt y.rði að slátra. 500—600 fjár n dag; þótti þetta mikið þá. A fyrstu starfsárum fjelagsins mun hafa verið slátrað alls 9 — 10 þús. fjár á ári. En slátrunirt óx ört með ári hverju og er svo komið nú, að sláte-að er nál. "0 þús. fjár á ári hverju hjá Sf. Sl. hjer í Rvík. FRYSTIHÚS REIST. Fyrstu starfsárin hafði Sf. Sl. hvorki íshús nje t'rystiliús, svo það af kjötinu. sem ekki seldist í bænuni jöfnum höndmn, yar saltað niður og flutt út. Pjelagið tók upp nýja og endurbætta sölt- unaraðferð á útflutningskjötinu og varð sú aðferð til þess að auka svo álit á íslensku kjöti, bæði í Danmörku og Nv>cegi, að verð þess hækkaði ár frá, ári og þótti ekki lengur aðeins fátæklinga matur. Samt sem áður sá stjórn fjelags- ins að hjer mátti ekki staðar nema Og 1913 byggir fjelagið frystihús. hjer í bænura, nieð fullkonmasta kæliútbúnaði. Er óhætt að full- yrða. að frystihús Sf. Sl. hafi verið fullkomnasta frystihúsið á

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.