Ísafold - 28.09.1926, Blaðsíða 2

Ísafold - 28.09.1926, Blaðsíða 2
ÍSAFOLD landinu þegar það var bygt. — Vjelar og allur frágangur var af nýjustu og fullkomnustu gerð. — Húsið stórt og vandað og getur fjelagið fryst og geymt allt að 120 smálestir af kjöti.* Það sýndi sig íljótt, að hjer var ekki til ónýtis unnið, því svo fór Reykvíkingum sem öðrum bæjarbúum, að nýmetisnautn þeirra óx ár frá ári. Minkaði þá að sama skapi söltunin tíl úi- flutnings. Kælihúsið tók við meiri og meiri vetrarforða handa bæj- arbúum á hausti hverju, og hin síðari ár er svo komið, að sölí- un fjelagsins til útflutnings má heita horfin úr sögunni. NIÐURSUÐA SF. SL. Það mun hafa vevrið árið 1920, sem Sf. Sl. byrjaði að sjóða nið- ur kjöt og kæfu. í fyrstu var þetta þó aðeins í smáum stíl, en <)X mjög ört. Nú hefk- Sf. Sl full- komnar vjelar og annan útbúnað sem með þarf, til þess að sjóða straumur um alt húsið og kælw kjötið fljótt og vel. Og til þess að spara óþarfa hnos á kjötinu, hefir verið komið fyrir rafmagns- vindu, sem flytur kroppana upp á loftið. Br vindunni einka,r hag- lega fyrir komið, þannig, að þeg- ar einn krókur fer upp með kjöt- kropp, fer annar niður og þann- ig áfram koll af kolli.Hafa 0.rms- synir gengið frá þessu galdra- verki. Þegar Sf.SI, hefir fengið þenna ágæta útbúnað í húsi sínu, má óefað fullyrða, að öll meðferð á kjöti sem þar er um hönd höfð, er sú fullkomnasta og besta með- farð á kjöti, sem þekkist hjer ú. landi. Enginn sannur íslenskur bóndi má ljá samhræðslulistanum atkv. sitt. Geri hann það, hefir hann afsalað óðali sínu í hendnr öfga- fullra óróaseggja í kaupstöð- unum. Síldveiði á öllu landínu Þann II. september 1926. ¦ ÁGÚST HELGASON, fcrmaður Sláturfjelags Suðuriands niður, og hefir niðursuða 'fje- lagsins vaxið mjög ár frá ári. Enda mun nú svo komið, að nið- ursoðið kjöt er lítið sem ekkert flutt inn til landsins, svo þjóð- arhagurinn af þessari starfsemi Sf. Sl. o. fl. er auðsær. Það ætti einnig að vera metnaður sjerhv&rs góðs íslendings, að kaupa sína eigin vöru fremur en útlenda vöru, ekki síst þegar mnlenla varan er betri en sú iitlenda. í upphafi var ætlun Sf. Sl. að sjóða einnig niður fisk. Byrjaði fjelagið á því, en það aæyndist of kostnaðarsamt; fiskurinn of dýr og margskonar erfiðleikar við að fá hann. HÚSRÚM AUKIÐ OG ENDURBÆTT. Eins og áður er getið, var hús Sf. SL í upphafi bygt með það fyrir augum, að hægt yffði að slátra 500—600 fjár á dag. En eigi leið á löngu þangað til þessi áætlun reyndist of Iág ,og er nú svo komið að slátra verður 10 —12 hundruð fjár á dag. Erfið- leikar voru því talsverðir hm síðari ár, vegna þrengsla í hús- um fjelagsins. Verst var að toma kroppunum fy«nr, meðan þeir yoru að kólna. í haust hefir verið úr þessu bætt. Hefir innrjettingu í húsinu' sem kropparnir voru hengdir uppj í, veirið breytt þannig, að loft^ var sett í húsið og við það hefir( rúmið aukist um helming. Enn-( fremur hafa tvær stóraff raí'lofr tæl ur verið settar upp í húsið og loftrásinni frá þeim dreyft þann- ig, að nú leikur kaldur loft- Þeir verða áreiðanlega margir, sem senda Sláturfjelagi Suðm- lands hugheilar hamingjuóskir á þessu 20. starfsafmæli fjelagsins. Sf. Sl. er eitt af þeim fáu sam- vinnufjelögum hjer á landi, sem hefk skilið samvinnufjelagsskap- inn til fulls. Það hefir aldrei blandað sjer inn í pólitískt Plokiia rifrildi. Þessvegna er það líka svo, að Sf. Sl. hefir vegnað betur en flestum eða öllum öðrum sam- vinnufjelögum hjer á landi. Sf. Sl. hefir frá byrjun verið svo lánsamt, að hafa haft ágæta menn við stýrið. Pormaður fje- lagsins er Ágúst Helgason í Birt- ingaholti, og hefir hann verið formaður frá stofnun fjelagsins. En fcwstjóri fjelagsins frá byrjun og fram á árið 1924, var Hannes Thorarensen.Líklega er það mesta gæfa fjelagsins, að hafa svo lengi notið þessara ágætismanna. Þeg- ar Hannes ljet af forstjórastarf- inu, tók núverandi foirstjóri f,jc- lagsins, Helgi Bergs, við. Hefir hann notið almenns trausts fjs- lagsmanna og að verðleikum. — Munu fjelagsmenn óska þess, að þeir megi njóta hans ágætu hæfi- leika sem lengst. KOSNINGARNAR I HAUST. Framboðin. Eins og skýrt hefir verið frá áður hjer í blaðinu, var firam- boðsfrestur til landskjörs útrunn- inn 20. þ. m. Komu aðeins tveir listar fram, listi íhaldsflokksins og listi bandalags jafnaðarmanna og Tímamanna. Listi íhaldsflokksins er B— LISTI, og e»ru á honum þessi nöfn: Jónas Kristjánsson, læknir á Sauðárkróki. Einar Helgason, garðyrkjustj. Rvík. Bandalagslisti .jafnaðarmanna og Tímamanna er A—listi og á hon um þessi nöfn: Jón Sigurðsson, bóndi, Ysta- felli. Jón Guðmundsson, endivrskoð- andi Rvík. Allir góðir íslendingar, sem vilja vinna á móti öfga- og um- rótsstefnu jafnaðarmanna, verða að fjölmenna á kjörstað og fylkja sjer vel saman um B—^IjISTANN. Bændur verða vel að gæta þess, að með sambræðslu þeiöri sem Tímamenn hafa gert við jafnað- armenn, hafa þeir hrundið frá BJer allri heilbrigðri bændapólitík. Samhliða landskosninguuum fer fram kosning í þrem kjördæmum. í Reykjavík (tveggja þingmanna), í Dalasýslu og í Rangárvallasýslu (annars þingmannsins). Framboðsfirestur til hjeraðs- kosninganna var útrunninn 24. þ. m. kl. 12 að kvöldi. Þessir verða í kjöri: í REYKJAVÍK. Þar komu að- eins tveir listar fram, frá íhalds- flokknum og jafnaðarmönnum (og Tímamönnum). Listi íhaldsflokksins e,r B-LISTI og á honum þessi nöfn: Jón Olafsson, framkvæmdastj. Þórður Sveinsson, læknir á Kleppi. Listi jafnaðarmanna er A-listi og á honum þessi nöfn: Hjeðinn Valdimarsson st(Srkaup- maður. Sigurjón Ólafsson, afgreiðslu- maðiw. í DALASÝSLU verða þrír kjöri: Arni Arnason læknir í Búð- ardal, af hálfu íhaldsflokksins, sjera Jón Guðnason á Kvenna- brekku, af hálfu Framsóknar (og jafnaða>rmanna) og Sigurður Egg- erz bankastjóri. Kjósendur í Dalasýslu verða vel að gæta þess að tvístra ekki at- kvæðum sínum. Kosningin á að snúast um þær tvær aðalstefnur sem þarna mætast, stefnu íhalds flokksins og Framsóknar (og jafn- aðar)stefnuna. Þetta varða kjós- endur í Dölum vel að athuga og varast allan tvístring. f RAXGÁRVALLASÝSLU verða tveir í kji'.ri: Einar Jónsson bóndi á Geldingahek af hálfu íhalds- flokksnis og sjera Jakob 0. Lárus- son í Holti af hálfu Firamsóknar (og jafnaðarmanna). Það gekk erfiðlega fyrir Tíina- mönnum að fá mann til þess a? verða í kjöri í Rangárvallasýslu. Veslings Guðbrandur í Hallgeirs- ey hefvr í fleiri vikuí verið á þön- um um sýsluna þvera og endi- langa. Ekkert hefir dugað. Eng- inn vildi bíta á agn Guðbraudar; þótti ekki„girnilegt. Var svo kom- ið um skeið, að Tímamenn gáfu það upp með öllu, að láta innan- hjeraðsmann verða í kjöri. Vajr þá leitað til „samfylkingarinnar" h.jer í Rvík, hvort hún hefði ekki ein- hvern til þess að senda. Maður var tilnefndur; en hann gafa' einnig upp. Má segja um þetta firamboðs- brask þeirra Tímamanna: „Fjöll- ín tóku jóðsótt og fæddist--------." Það várð þá bara presturinn í Holti, eftir alla fyrirhöfnina! Saltað tunnur. Kryddað tunnur. í bræðslu mál. 7,043 321 5,354 53,356 27,410 39,974 16,143 3,212 29,624 10544 5: 87,086 30,943 74,952 >: 215,011 39,099 146.722 Umdæmi: ísaf jarðarumdæmi: . . Sigluf jarðarumdæmi: Akureyrarumdæmi: . . Seyðisfjarðarumdæmi: . Samtals 11. september 1926 Samtals 11. september 1925: Si'dfe d< Norðitvanna við Ísland. Heimfluttar 11. september 1926: 59^30 tunnur Heimfluttar 11. september 1925: 129,000 tunnur Fiskífjelag íslands. -<mw>- Mikilsverð uýimg. Kol gerð fljótandi í stórum stíl. LANDSTAD, sálmaskáldinu fræga, ætla Norð- menn nú að reisa minnismerki bráðlega. Á það að vera höggvið úr norskum granít, og vera í fullri líkamsstæ»Bð. Gerir það ung- ur myndhöggvari norskur, Hans Holmen. Landstað var 5 árum elrlri oi Jónas Hallgrímsson, orti fjölda' ágætra sálma, og hafði hin mestu og bestu áhrif á trúarlíf Norð- manna, og Ncwðurlandamanna allra. Síðustu útlend blöð segja frá stórkostlegri þýskri uppfyndingn, sem nú eigi að fara að hagnýt:i. í stórum stíl. Hún er í því fólgm að gera kolin fljótandi — breyta þeim í mótorolíur. Áður hefií', sem kunnugt er, tíðkast að vinna úr kolum ýmsar olíutegundir svo sem benzól og tolúól, en þá varð eftir mikið af föstu kolefni, koks' ið sem allir þekkja. En nú er kóksið einnig tekið og þvingað í samband við vatnsefni við heljar- mikinn þrýsting og hita,. og mynd ast þá enn olíutegund, sem wr ágæt til að reka með mótora. — Með öðrum orðum, kolin eru nú öll gerð að fljótandi olíu. • VIÐTAL VIÖ KONRAD GKBARD. Hjer var staddur þýskur lög- fræðingur Konr, Qárard, sem hcf"'i ir haft nokkur kynni af þessu nýja fyrirtæki. Kom hann hingað. á „Nova" frá Noregi á skemtiferð, norðan frá Svalbarða. Báðum vje.r hann að segja oss nokkuð nánar frá þessu merkilega máli. — Uppfyndingin er ekki alveg ný, segir hr. Gérard, og einka" leyfið er þegar fengið fyrir nokkr um árum. Árið 1920 var sett á stofn tilraunaverksmiðja í þessu, skyni, hin svonefnda Bergins" verksmiðja í Rheinau — Mann heim. Árangurinn af tilraunum sýnd" ist%vera svo stwkostlegur, að af" leiðingarnar virðast alveg 6út" reiknanlegar. Enda hefir fjelag.ð „I. G. Farbenindustri" tekið mái" ið í sínar hendur og er í þann veginn að reisa stckar verksmiðý ur til þess að breyta kolum í olín. Þetta stóra fjelag er eigin lega samband nokkurra stærstu efnagerðafjelaga á Þýskalandi og ræður yfir 650 milj. gullmarka stofnf.ie. Það, sem gcv.nr þetta nýa fyr" irtæki svo verðmætt fyrir Þýska- land, bætir hr. Gérhard við, er það, að til þessarar nýn olíugacð" ar cru hin miklu brúnkolal-ög í Mið-Þýskalandi einkar hentug, en þessi kol hefir áður ekki— ncma að nokkru leyti — borgað sig að vinna. Nú eru þessi kolalög orðin að óþrjótandi olíulindum, sem væntanlega eiga eftiff að gera Þýskaland alóháð útlendri olíu iiinan skamms, en auðvitað tekur það nokkurn tíma að reisa hinar stóru verkstöðvar og koma vinsl- unni á skrið. — En er nú aðferðin nægilega óclýr til þess að unt sje að keppa við olíu, sem kemur fljótandi upp úr jörðinni? — Já, það er hún einmitt. Að"' ferðin er svo einföld orðin, að sú olía sem unnin er úr knlnm, stendur verk.siniðjuiini í mun minna verði en olía frá Ameríku er seld á. komin í skip þar á staðnum. Hjer hefijr því opnast rík gróðalind fyrir Þýskaland. — Getur það ekki verið, að þetta sje alt skreytt glæsilegri litum til þess að vekja athygli á fyTÍrta^kinu og safna hlutafje? — Það held ;jeg ekki. Jeg v'á benda á tvent. f fyrsta lagi <r íjelasið, er að þéssu stendvir alls ekki í neinni fjárþröng. Það hei'" ir ekki ka'rt sig \im að mikíð væri talað um ínálið og því hafa blöðin á Þýskalandi hingað t'"f verið fáorð um það. I öðru lagí vita menn að ,,Standard ()il"-fje- lagið í Ameríku hefir á allan liátt reynt að ná samningum við þetta nýa fyrirtæki og tryggja sjer þar íhlutunarrjett. Það mun hafa gengið tregt, - og alment er álitið að „St, Oil" standi nú á bak við hina miklu eftirspurn eftir hluta" brjefum „I. (i. Farbenindustri", sem á tiltölulega skömmum tíma hefir luekkað gengi þeirra úr líO upp í 300. Eitthvað mewa en b'tið sýnist það vera. sem rekur menn til að knupa hluti svo háu verði og ])að lönp;u áður en olíufram- leiðslan getur byffjað fyrir al" vöru. — Ætli þess verði langt að bíða að hin nýa olía komi á markaðinn? — Jeg get hugsað mjer að þa'5- líði eitt eða tvö ár þangað til alt er komið í gang. En að sjálf"' sÖR'ðu sitja þarfir Þjóðverja fyrir því sem fyr.st veí'ður selt út, >jj síðar má búast við því að mótor' olíur verði stór útflutningsvara. frá Þ.vskalaudi, og mjer ]>ykir ekk't óliklegt að þessi nýa fram- leiðsla verði ef ¦ til vill stesrkaata aflið til að hefja vÞjóðve»r.ia aftr nr upp í þá stöðu meðal heims" veldanna sem þaö hafði fyrir stríðið. L

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.