Ísafold - 04.10.1926, Blaðsíða 3

Ísafold - 04.10.1926, Blaðsíða 3
V ÍSAFOLD 3 |m, að íeiðbcina á sem bestan hátt og veita okkur þann fróðleik og þá aðstoð, sem þeir liafa frekast átt kost á, hefvr þena orðið erfið- ara fyrir vegna þess, hve Danrr •eru ókunnugir íslenskum staðhátt- iiin, og eiga oft og einatt erfitt með að skilja þá. Hannes Hafstehi fjekk Krarup forstjóra dönsku símanna til þess ið veffa með sjer í ráðum, við und- irbúning símalagningarinnar. ¦— Krarup leit svo á, að ómögulegt i væri, að fá danska verkstjóra eðe .lanska. verkamenn, til þess að leggja síma hjer á landi. Rjettara væri að snúa sjer til NorSmanna. | Var svo gert. Norsku fylkis-síma- stjórarnir rjeðu ráðum símim með það, hva»r þeir fyndu mann, sem líklegur væri til þess að taka að s.jer forstöðu símalagninga á ís- landi. Þeir kusu Iínulagningafor-; stjóra eihn, er starfað hafði und- anfarin ár í nóírðlægustu og strjái- býlustu hjerttðum Noregs, og sýnt þar frábæraii dugnað. Var hann á ljettasta skeiði, rúml. þrítngur að aldri. Maðurinn var Olav For- 'ti'erg'. FORBERG KEMUR TIL LANDSINS. "LTm vorið 1905 kom hann t íyrsta siuni til íslands tfl þess að rannsaka línustæðið frá Seyðis- firði til Reykjavíkur. Með honum var danski mælingamaðurinn F. Hauseu, sem lengst og best hefir umiið h.jer við mælingaff herfor- Ingjaráðsins, og teiknað íslands- ¦uppdráttinn, sem keudur er við Daniel Bruun. I i LOFTSKEYTIN. Eannsókn línustæðisins byrjaðí .attstanlands í maí. Er þeir fjelag- . ar nálguðust Reykjavík var alt 'komið hje»r í bál og brand. Ura- "boðsmenn loítskeytafjelaga rjeru í þinginu, með tilboð síu. Talað var um hið ótrygga samband yfír land. — Þiráðurinn myndi aldrei 'halda stundinni lcngur. Staurar myndu fúna á fám árum, vírinn slitna daglega. Forberg var kail- aður hingað í skyndi. Hanu átri aS gera nákvæmar áætlanir. Loft- skeytamcmi sögðu áœtlanv.' hans bull. Engin reynsla var fyrir neinu. Svo kom loftskeytastöðin, til- raunastoðin við Rauðará, sem tó'Jf skcyti t'rá Poldhu. Haikkaði ini brúu fylgismanna loftskeytanna. Þarna sjái þið, sögðu þeir. — A nokkrum dögum er hægt. að reisa hjesr stöð. Hvað höfum við meS þ»ráð að gera, yfir ,300 mílna sjó'. sem ef til vill aldrei verður heill. Æsingin í þinginu óx. Mikið var í húfi. Fylgi hins vinsæla ráðherra var í veði. Gffipið var jafnvel til óyndisúr- ræða. Látið var í veðri vaka. að alt þetta raeð loftskeytin væri hrekkur. Skip lægi út í Faxaflóa. 'Þaðan væru skcyfin scnd. BÆNDAFUNDUR. ÆSING OG KYNJASÖGUR. Svo kom „bændafttndurinn" þetta einsdæmi scm cnginn skilur, scm cigi fylgist. með atburðunum fyrir 20 á>um. Gæta vcrðnr jicss fyrst og fremst, að landið var símalaust 'Sögurna#r sem gengu um sveitir landsins gengu úr öllu hófi. Sá sem þetta ritar sat allmarga þin'gmáláfundi Norðanlands þaS vor. Símamálið var alstaðai- aðal- máliS. Minnisstæðiist cr ein ræ3a. Það va»r gamall bændaöldungur O. Forberg, landsímastjóri. „STAURAVETURINN''. Hafstein sighli um haustið og kom heim mcð „staura"-skipi til baka. Staurum og vír var dre'yft ura sem talaði. Ilann kvað þaS gleðja' hafnir. By.yja. átti Qutningana í sig að þm. hjeraðsins væru „loft"J fyrsta sleðafæri. Það kom víða skcytamenn." En hvað stoðar það, seint og sumstaSar aldrei. sagði hanu, ef þeir verða ofurliði Flutningurinn var boðinn út. bornir er á þing kemur. Hvcrnig Heimastjórnarmenn tóku ]>á að fer ef þeir svíkjast undan merkj- nm. Koma verðxir í veg fyrir það. Senda þa»rf einn mann úr hvonnc hrepp, til þess að fylgja þeim á þiug, og sjá um að þeir grciði þar rjett atkvanu. Og verði þeir i minni hluta, ])á geta þeir feng'ð fylgdarmenn sína til þess að h.jálpa sjer,' við að fleygja þeini þing- mönnum út, scm malda í móinn. Þamiig var andmn víða uríi ar af stauininum. Margir áttu ura land. Vegna þess hve samgöii^ii." sárt að binda. voru ógreioai', voru það aðe'ms riærsveitai-menn, scm til Reykja-] ÞREKVIRKIÐ 1906. víkur komu þ. 30. júlí. . .. Um vnrið kom Forbcrg með Ógurlegar voru fregnknar um'mikinn liðsafnað, verkstjóra og bændafundinnj er, þær komu norð-! verkamenn frá Noregi. sjer. Erfiðlega tókst með þá víða, og biðu maí'gir tjón cða fengu lítið kavi)), en mikiS slit á sjer og Iicstum sínum. Það kom vcl á vonda —• sögðu hiríir. Margt sögulegt skeði í saiu- bandi við flutningana. Eitt var með ólyktina. Konur flýðu bænd- ur sína, sem verið höfðu í staura- vinnu, vegna kreosot lyktarinn- ur í sveitir. ,',Uppreisn í Reykja- Hafstein hafði svo fyri,v mælt, fleýgja þingmönnum iit. SJÁLFSKEIÐUNGAR. vik!" Bændum tekst þó cigi að að lcggja skyldi landsíma alia lcið frá SeySisfirði til Reykjavík- ur á einu sumri. Forberg hafði maldað í móinn. En Hafstein sagði að „Mikla nófræná" ljeki En svo kom rúsínan, ægilegasti s.jcr að slíku í Síberíu. 600 kíló- þéttur sögunnar: „SjálfskeiSungar met»rar væri ekkert sem hjeti. — a þingi". Sagt var að iitbýtt hefði Hami hafSi sctt stryk á íslands vcrið s.jálfskciðungum meSal þing- uppdrátl sinn, er sýndi h.u.h. hvai manna, hvcr hefSi sína sveðju. -- Það fylgdi ekki greinilcga sög- í hroddi fylkingar var ínaður, er álti það starfsþrek, þá framsýni og cinhcitni, cr íslendingar hafa kynst og notið þessi 20 ár. Fyrir 1. okt. var sambaud kom- iS á. milli Scyðisfjarðar og Reykja víku»r nieð 17 stöðvum á línunni. VIÐGANGUR LANDSÍMANS- STOFNXNN. í ra'ðu sinni fyrk 20 árum, komst Hannes Hafstein þannig að orði: „Þessi símalína frá Reykjavik til lemlingarstaðar sa'símans er aðcins stofn, sem margar grcinar þurfa að kvíslast íit tir, og ekki skyldi mjer á óvart koma, þó aS það vcrði á næstu árum meðal raestu áhugamála hjeraðanna, a.ð t'á slíka grein mn sveitina. Jeg vona að það 'takist sem víðast og i'yrst. og ckki er sveitum láandi, ])6 að þær vilji komast að s-mu bestum kjöVum. En á það vil j'g legg.ia áherslu, að svo langt vona jeg að hrcppapólitíkin gangi ald- rei, að sveitir cða kauptún v'uji amast við því, að aðrar sveitir eSa bæir, sera betvrr liggja við, fái sam- bandið sem fyrst, af hræðsla við, að það gcfi ]icim stöðvmn yfir- burði yfwr ]);i. sem ekki koma strax." GREINARNAR. Sex hundruð kílómctra-stofnr.Di hcfir finnnfaldast á þcssmn M arum. Símalínur cru m'i um 3000 km. að lengd. llálf miljón króna var liigð i fyrstu línnrnaí 1906. Nú nálgast si't upphæð ó miljónir. A'iðskit'tin — notknn símans — 'iiat'a auki-t að sama skapi. AriS 1907 vorn !d 22 þúsund við- talsbil. Arið lí)i>."> voru þau 46si þús. Sínrskeyti voru áriS 1107 af- greidd 4000. árið sem leið 140 þús. TEKJURNAR. Tekjurnar voru fyrsta árið nál. 7ö þús. SíðastliSið ár nálguðust þau l1- milj. krðna. Tck.inlialli var lítilfjör! I'y.rsiu :! árin. en síðan hefir alt- af vefiS tekjuafgangur, lítill a3 vísn í byrjitn, en fariS smávax- andi og í stríSsbyrjun var hann kominn upp undi,- 100.000 kr. — Tekjuafgangnrinn er svo nokknð misjafn. en langlufsttv." yerSnr hann 1924, rösk % miljón. Ef tck- ið er meðaltal af tekjuafgantri síðustu 10 ára, verðttr hann 220 þús. kr. á ari, og má það heita mjög gott. Landsímínn er líka orðinn miklu meira bákn eit menn alment gera sjer í hugarlund. Og mnn sjálfsagt margan manuinn reka í rogastans, þega,r hann heyrir, aS Island sje mcð allra fremsttt lönd- um heintsins um útbreiðslu tal- símans, ntiðað við fólksfjölda. En svo er því mi samt farið, eins og meðfylg.iandi linurit ber ljóslega vott um. Það eru aðeins 5 ,ríki í Evróptt, sem standa okkur fram- a* hvað þetta snertir, en þegar öll heimsins lönd eru meðtaliu. er- ttm við 10. ríkið í .röðinni. Landsíminn hefir vaxið þetta smátt og smátt og dafnaS vel, eins og hjer hcfir verið syitt fram á. og má heita allmyndarlegur iin;- lingur, þar sem hann stendur nú Talsímar á hverja 100 íbúa 1. janúar 1925. síminn átti að vcra. Forberg tók við. Það minnir mann á „boðskap- unni, hvort ætlast væri til þess,'inn til Garcia." að þingmenn notuðu vopnin, til Það yrði oi' langt mál að <rekja þess að bcr.jast innbyrðis. ellegar sögu þrekvirkisins sumarið 1906. til þcss að vcvjast árásuni utanaS. En fóturinn fyrir þeirri sögu var sá, að útbýtt hafði vevið í þingbyrjun pappírshnífum litlum, meðal þingmamia, handa þeim að liafa á horðum sínum. Þingið samþykti fjárveitingarn- ar til sæsíma og landsíma, cins og TTanncs Hafsteiu hafði frá því gengið. Svo kom Með . vcrki því, scni Norðmenn unnu hjcr þaS sumar, óx hjer vinarþel og viðkynning við Norð- menn meiri en verið hafði. Símatnennirnir norsku voru vík" ingsdnglegir menn. Þéir l.jct-i hvorki óveður, ófærS eða nðkkra erfiðleika sjeí fyrir brjósti brenna. I'cii' iimni sitl vcrk með þeirri fcstn scm ótíð er á landi hjcr. Mi'ini undruðust. I'á. var það al- menningi hulinn leyndardómur að Bandarlkin Canada Oanmörk Nýja Sjáiand Sviþjóð Noregur Ástralia Sviss Þýskaland ísland Bretland hlð mikla Holland Finnlanri Austurriki Argentina Belgía Cuba Frakkland Ungverjaland Japan Tjekkóslóvakia Chile Spánn italía Mexico Pólland Brasilia Rússland | Alls i heimínum"]

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.