Ísafold - 19.10.1926, Blaðsíða 1

Ísafold - 19.10.1926, Blaðsíða 1
*m Eitetjórai. Jéa Kjartansson. ? altýr Stefánsson. Sími 500. ISAFOLD JLrgangurÍBn kostar 5 krónur. Gjalddagi 1. júli Afgreiðsla og innheimta í Austurstræti S. Sími 500. DAGBLAÐ: MORGUNBLAÐIÐ 51. órg. 55. tbl. Þriðjudaginn 19. okt. 1921. Isafoldarprentsmiðja h.f. Ábnrðnr og pólitík. Hin hneykslanlega vanþekking formanns Búnaðarf jelags íslands. Stærsta flugviel heimsins. HORFIÐ FRÁ SAMÁBYRGÐINNI. Svo ramt kveður nú að vanþekk ingarvaðli Tímaritstjórans, er har.n talar um búnaðarmálefni, að vel þykir hlýða að minna hann á. að kaldhæðni örlaganna hefir leikið hann svo grátt, að honum hefir verið hreykt í stjórn Búnaðarfje- lags íslands. Eitt er að tala um búskap, vera formaður BunaSarfjelags Islancls. leiðbeina bændum í atvinnu þeirrii — annað að pára pólitískt gasp- ur, til að gylla gerðir sínar og flokks síns. Svo mikils ættj Tr. Þ. að meta formannsstöðu í BúnaS" arfjelagi íslands, að hanu hliðr" aði sjer hjá. að varja skugga á fjelagið, með því að skrifa um þau búnaðarmálefni í blað sitt, sem hann ber ekkert skyn a. Vera má, að vandfundnar sjeu þær greinar landbúnaðar sem hann með því möti gæti tekið sjer B'ð umtalsefni. Búskapur hans á fyr- verandi snotrasta býli íandsins, meðferð hans á skepnum o. s. f'rv. bendir í þá átt, að þekkingin sje ekki á háu stígi. tím síðustu helgi ritar haiin um áburðarfru'mvarpið sitt sæla, sem í hans augum gat orðið hreinasta bjargarhella bœnda. — Mætti um það margt segja, en verður eigi orðlengt hjer að þessu sinni. Hann heldur því fram í grain sinni, að bændur landsins nmni mikið um það, þó þeir fái seni svarar fám þús. kr. ívilnun á ári í farmgjöldum tilbúins áburðar; og það enda þótt þeir jafnvel verði að kaupa þau fríðindi því verði, að borga áburðinn út í hönd við móttöku. En nú áburðarverslunin að mestu þannig fram, að áburSur sá, sem bæad- ur nota að vori, er borgaður næsta haust. Lofum Tr.' Þ. óáreittuto, sM reyna að telja sjer og öðrum trú um, i.*1 þessi litla ívilnuu. geti orðið eitthvert mesta höfuð- hnoss setí: falla. megi íslenskum bændum í skaut. Bn þegar hann tekur að gylla þetta frumvarp sitt, með umtali um nauðsyn hins erlenda áburð" ar. þá kastar tólfunum. Formaður Búnaðlirfjelags iV lands segir það fullum fetum ,' grein sinni i ..bænda!! !"-blaðinU', að engin varanleg nýrækt getj komist á hjer ú landi. netma menn noti eriendan áburð. Hann segir að án erlends áburðar, sje isú ein íei)v iil ræktnnar „a'ð koma einum bletti i 6rœkt, til þess að rækta anaan." Draga þurfi áhurð frá ræktaSa landinu, til þess a3 geta gefið sig við nýrækt. Hefir nokkurn tíma í manna minnum veriS geím út á prent öiinur eins búfræðisleg fjarstæða? Er það eftiftektarvert, aS fjar- ' stæða þessi kemur frá s.jálfum Búnaðarfjelagsformanninum. Að dómi hans er útlitið þetta. Enginn bóndi á íslandi getur hirt búpeningsáburS sinn betur, eu hann gerir nú. Enginn þeirra getur dregiS úr taðbrenslu, með mótekju og öðrum eldsneytis<Jrýg- indum. Hvergi vantar aburðar; hús, hvergi safnþrær eða skólp' gryfjur; hvergí er hægt að nota þarann til áburðar, eða fiskúr" gang úr sjónum, hyergi hægt að auka bústofn sinn, með kraftfóð- urgjöf. Alt er þetta í næst síðasta tbl, Tímaiis dæmt ófært og ómögulegt, af formajini Búnaðarfjelagsins. Óþarft er að fletta fjárstæðii þessari í sundur. —¦ Hver einastij bóndi á íslandi, hvcrt vistráðið h,jú í sveit, veit betur en formað- ur Búnaðarfjelagsins. Hávaðinn af íslenskum bændum á ekki lagarhelda safnþró. Pyrir hverja kú í í'jósi kostar slík gryí'ja 60-80 kr., eftir áætlun Metusalems Stefánssonar. Með slíkum gryfjum gíymdist ogvarðveittist allur hinu fljótandi áburður.l þeim áburði er þannig varðveittist yfir árið, e,n annars fer forgörðum að mestu, er sama verðmæti og í Noregssalt" pjerurstunnu, samkv. rannsáknum Halldórs á Hvanneyri, en tunnan kostar komin heim í tún 80—40 krðnur. FleygiS :i0—40 kr. virði við fjósvegginn árlega, segir Búnaðar- fjelagsformaðurinn, af því það kostar ykkur 60-80 kr. í eitt skifti fyrir 511, að ná þeim áburSi í hi-iului-. Kaupið erlendan áburð, því jeg, —¦ jeg sjálfur, Tryggvi Þórhallsson berst i'yrir því —• af pólitískum ástæðum, að þið fáið áburSinn íarmgjaldslaust til hafn- ar. Þó safngryfjan hafí borgað sig á tveim árutn og meira en það; eftir tveggja ára notkun, i'áist 30 —40 kr. áburðarvirði, frá hvervi kú. sem áðm- var ónota'ð. er Biui" aða i'1'jolagsformaðurinn andvígur slíku búskaparlagi. Hefir honum aldrei borist til eyrna, neitt umtal um bætta áburð ar hirSingu á landi h.jer'/ Hefir liann aldrei sjeð neinn mismun á því sviði, á ferðum sínum um sveitir landsins? Hei'ir hann hvergi komið auga á ljelega áburðarhirð" ingu, og sjeð ímni á henni slæmri og góðri? Til eru lög sem nefnd eru Jarð- ræktarlög, J>að er eins og sum.i Tninni að l.únaðarfjelMgsformaðuv- inn hafi stundum verið að reyna að eigna sjer eitthvað af þeim lö^- iini. Eins og nærri má geta hefir hánn ekkert getað lagt til slíkr.i aiála, nema þegar menn me'ð þekR" ingu, liaí'a lagt honum orð í munn. Jarðrtektarlögin eru. sem kunn- Söhifjelagið í Kaupmanna- höfn ríður á vaðið. :::S:::y-:;:::;:;::;:;::v:-. ::>j;^*' ' "y: <¦>>-. -•• ..-.:v;.:.;.::v:-'-.'.¦¦.¦:'.;;ii.:>:íS::'*:Í:í;W::;.::;.:;:;¦;¦' '¦:':-&¦'<:;¦ ::';/''*':';"'-:::-:;:::^i:v*::í:::::^íiÍ::::;v;-:t.:;-::>:í;'. -^i^^ I-yrir nokkrii var smíðuð í Anr éríkn hin stærsta flugvjel í heimi. Hún hafði 35 metra vænghaf og vóg 11 þús. kg. í henni voru þrír mótorar, hver með 120 hesta af'i. Var áætlað að flugvjelin gæti far. ið 200 km. á klukkustund- Átíi að fara í henni í einni stryklotu milli Nevv- York og I'arís og er það lengsti áfangi, sem nokkurri flugvjel hefir verið ætlaður. — Gert var ráð fyrir að ferðalagið mundi taka 35—38 klukkustundir. ,Sá heitir Kéne Fonek, franskur flugmaður, sem ætlaði að vera for ingi fararinnar. Lagt var á stað hum 21. sept. í þessa fðr, en þegar fhxgvjelin var í þann veginn að hefja sig til flugs, bilaði annað hjólið öndir henni og steyptist hún áfram. — Gaus þegar upp eldur í aeiiui og hvarf híin í re,vk. Forjck og öðr- um manni tókst að bjarga lífinu á þaim hátt, að þeir stukkuút úr vjelinni þegar þeir sáu að hverju fór, en loftskeytamaður og vjel" stjóri biðu bana og náðust lik þeirra eígi fyr eu eftir þrjár klst., þegar tekist hafði að slökkva eld" inn. Ahorftmdur rjeðust þá með mestu áfergju á flugvjelarhræiS til þess að ná sjer í brot úr því og eiga þau til minja. Ugt er, Biinaðarfjelagsformannin- um eigi allskostar óviðkomandi- Hefir hann nú ratað í þá Ógæfu, að opinbera hina fullkomnustu vanþekkingu sína á þessum lög- um. Einn megin þáttur þessar-i laga, miðar að því, að leiða bænd" ur inn á þá braut, að meta um' bætur í aburSarhirSingu mest allra jarSabóta- Hefir þetta eigi enn i-unnið upp Eyrir formanninum ? Mikil er staurblindan. Kn það er hin eina bót í þessu máli, sem fyrr er sagt, að enginn einasti maður, sem við búskap £æs1 markar orð BúnaSarfjelags- fonuaniisins. Svo djúp er niSurlæging BúnaS- arfjelags Eslands þessa stundina. FRÁ FÆREYJUM er skrifaS seint í fyrrá minuSi: — Tveir enskir togarar, sem a'tla að stunda fiskveiðat hjá Kanada komu hingað og f-mgu h.jer 20 flatningsmenn til þess a'o vera á skipunum. Er búist ví^ ])ví, að margir sjómenn í Færeyj- um niuni leita sjer atvihnu er" lendis, því þeir hafa ekkert upp úr sjer hjer. Fiskverðið, sem þeir fá, er nú sem stendur aðeins 10 aurar á kíló. I>að er nú verið að gera til- raunir um að opna markað fyrir færeyskan fisk í Suðitr-Ameríku, og l'æreyskur kaupmaSur hefir þegar stofnaS fiskversluq í Rio de Janeiro. SOVJET-STJÓRNIN ENN Á UNDANHALDI. Einokun á utanríkisverslun upphafin. Eftir kröfu Kuibyschov, æðst-i fjármálastjóra Ríisslands, hefir framkvæmdaráð kommúnista sam- þykt að gera víðtækar breyting" ar á utanríkisversluninni. Svo sein kunnugt er, hefir stjórn bolsa haft algerða einokun á öllum víð- skiftum við útlönd, en þetta fyr- irkomulag er nú upphafið þannig, að viðskiftafjelög, hringar og hlntafjelög fá rjett til þess að kaupa sjálf vörur frá lítlöndiun og hafa verslunarfulltrúa erlend* is, og verða þeir alveg óháðir liinum opinberu verslunarerindrek- um stjórnarinnar. Með þessu hefir sov,]et"st.iór.uin kastað fyrir borð einu stærstu áhugamáli sínu og þar með dauð:; dff-mt stefnu sína í verslunarmál- um.-------- Það er ekki að furða, þótt „biu- ir sameinuðu" hjer á landi vilji ólmir koma hjer á því skipulagi, sem Rvissabolsar hafa nú spmng" ið á. Marg oft. hefir verið á það bent hjer á landi og sjálfsagt víðarr af fjölda gætinna og framsýnna manna, að samábyrgð sú, sem tíðk ast í kaupfjelögunuin, væri hin hættulegasta, Hefir þaS og sýnt sig, að hún getur orðið þeim, sem eru sjálfbjarga menn, ærið vara- söm- Vegni fjelagsskapnum eitt- hvað illa, þá má ganga að þeim f.ielagsmönnum, sem eitthvað eiga. því þeir hafa tekið á sig ábyrgð á skuldum samfjelaga sinna og verða að standa stratim af þeim, þó sjálfir eigi þeir inni í f.jelag- inu. Sölufjelagið í Kaupmannahöfn, sem er auðvitað ekki annað en kaupfjelag, hefir sjeð ókosti þessa fyrirkomulags, og hættu þá, sem af þeim gat leitt- Það var stofn- að á samábyrgðargrundvellinuru. Hin bindandi setning: „Einn fyr- ir alla og allir fyrir einn", bít't fjelagsmenn, með alt sem þeir áttu, við skyldur fjelagsins út á við. Og margir meðlimirnir hafa verið mintir á það á talsvert til" finnanlegan hátt, að samábyrgðin væri ekki formsatriði eitt, þegar þe.ir hafa orðið að borga þau töp, sem fjelagið hefir orðið fyrir, annaðhvort ai' óviðráðanlegum or~ sökum eða af óstj(5rn. Þetta vakti, svo sem gefur að skilja, mjög mikla óánægju innan fjelagsins, eins og bryddað hefir á hjer á landi, og alstaðar kemur fram, þar sem um samábyrgð e:- að ræða. Svo ramt hefir kveði*> að þessu, að stjórn sölufjelagsins hefir nú ákveðið að fella sama- byrgðarákvæðið úr gildi. Og mæf ist það vel fyrir í Danmörku. ÞJÓÐVERJAR BORGA. Hinn 1. september voru rjett tvö ár liðin síðan Dawessamning" arnir gengu í gildi. Samkvamit þeim áttu Þjóðverjar að greiða bandamönnum 200 miljón gulÞ mörk fyrra árið og 1 miljajd annað árið. Hefir fje þetta verið greitt skilvíslega. og hefir greiðsl- an ekki veikt gildi þýska gjald" eyrisins að því er sieð verður. E'í hitt verður ekki sjeð. að hve miklu leyti fje þetta er greitt. með lánsfje. Þjóðverjar hai'a á þessu tímabili tekið lán sem nema stærri upphæð, en þeim 1.2 mil.i- ard, sem þeir hafa greitt, en eigi eru fyrir hendi upplýsingar um að hve miklu leyti það fje hefiv gengið til greiðslu eldri lána. Upphæðina hafa þeir greitt bæoi í vörum og erlendri mynt, 65% í vörum, og 35% í erlendtmi gjald ¦ eyri. Á yfirstandandi reikningsari eiga þeir að greiða 1.250 miljónir.

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.