Tíminn - 31.01.1980, Blaðsíða 6

Tíminn - 31.01.1980, Blaðsíða 6
Fimmtudagur 31. janúar 1980 Erlent yfirlit Útgefandi Framsóknarflokkurinn. Framkvæmdastjóri: Jóhann H. Jónsson. Ritstjórar: Þórarinn Þórarinsson, Jón Helgason og Jón Sigurðsson. Ritstjórnarfull- trui: Oddur ólafsson. Auglýsingastjóri: Steingrimur Gislason. Ritstjórnarskrifstofur, framkvæmdastjórn og auglýsingar Sf&u- míila 15. Simi 86300. — Kvöldsfmar blaoamanna: 86562, 86495. Eftir kl. 20.00: 86387. Verð I lausasölu kr. 230.- Askriftargjald kr. 4.500 á ínanufti. Blaftaprent. Aukin nýting i fiskvinnslu Tveir þingmenn Framsóknarflokksins, Stefán Guðmundsson og Alexander Stefánsson, ríafa lagt fram i Sameinuðu þingi tillögu þess efnis, að Alþingi feli rikisstjórninni i samráði við aðila veiða og vinnslu sjávarfangs, að hlutast til um að gerð verði hið fyrsta könnun á þvi, á hvern hátt megi sem bezt ná hámarksnýtingu þess sjávarafla, sem á land kemur. í greinargerð tillögunnar segir m.a.: „Það er öllum orðið ljóst, að hafið er ekki sá brunnur, sem endalaust verður ausið úr. Þvi verður að leggja stóraukna áherzlu á gæði og fullnýtingu þess hráefnis, er þaðan fæst. Hvernig það nýtist, sem úr hafinu er dregið, er ekki einkamál þeirra er að veiðum og vinnslu starfa. Það er hagsmunamál þjóðarinnar allrar, að þar sé vel og skynsamlega að staðið. Með tilkomu minni skuttogaranna má segja, að um byltingu hafi verið að ræða i meðferð á fiski. M.a. var þá byrjað að isa fisk i kassa um borð i veiðiskipum og flytja hann þannig til fiskvinnslu- stöðva i landi, sem ættiaðhækka nýtingu viðkom- andi frystihúss um ca. 3%. Hér var stigið skref i þá átt að bæta gæði hráefnisins, sem þegar hefur sýnt ótviræðan árangur. T.d. er slikur fiskur verðlagður 12% hærra en fiskur isaður i stiur. Á undanf örnum árum hef ur nokkuð verið unnið að endurbótum i fiskiðnaði, en þó hvergi nærri sem skyldi. Ljóst er, að mikið fjármagn þarf að koma til og aukið skipulag veiða og vinnslu. Það liggur þó jafnframt fyrir, að mjög verulegum árangri má ná i þessum efnum með ekki mjög miklu f jármagni, sé rétt og skipulega að unnið." Þá er i greinargerðinni vitnað til skýrslu f rá Þ jóð- hagsstofnun, sem kom út 1977, og f jallar um afkomu frystihúsa. í skýrslu þessari segir m.a., að komið hafi i ljós geysimikill munur á nýtingu aflans. Þannig nam framleiðslan á frystum þorski á Vest- fjörðun og Norðurlandi eystra um 40% af móttekn- um þorski til frystingar, i Reykjavik og á Reykja- nesi um þriðjungi og á Vesturlandi röskum þriðj- ungi eða 36%, sem jafnframt var meðaltal fyrir allt landið. Svipuðu máli gegndi um aðrar fisktegundir. Á vegum Sjávarf rétta var á siðastl. ári gerð athug- un á þvi, hversu mikið hráefnistapið væri vegna lé- legrar nýtingar á fjórum fisktegundum (þorski, ýsu, ufsa og karfa), miðað við afla 1979 og niður- stöður áðurnefndrar skýrslu Þjóðhagsstofnunar. Útkoman varð sú, að með bættu skipulagi og auk- inni hagræðingu i fiskiðnaði, hefði getað náðst framleiðsluaukning, sem svaraði 12,481 smál., en það svarar til 32.000 smál. afla, sem er sem næst meðalafli 10 skuttogara. Láta mun nærri, að þetta hefði getað aukið brúttótekjur fiskiðnaðarins um 12 milljarða króna. Sjálfsagt má hafa ýmsa fyrirvara varðandi þess- ar tölur, en þær gefa eigi að siður til kynna, að milljarða króna upphæðir tapast árlega vegna lé- legrar nýtingar á hráefni i frystihúsum. Tillaga þessi hefur tvivegis áður verið flutt á Alþingi. Fyrst af Stefáni Guðmundssyni og Vil- hjálmi Hjálmarssyni og siðar af Vilhjálmi og Alex- ander Stefánssyni. Flutningsmenn segja i lok greinargerðarinnar, að hún sé flutt til að vekja athygli stjórnarvalda á þvi, að hér þurfi að bregða við skjótt og leita úrbóta. Þ.Þ. Verður Mugabe sigur- sælastur í Ródesíu? Andstæðingar hans haf a gert hann vinsælan SC skoðun hefur veriö rikj- andi hjá vestrænum fjölmiöl- um, sem sent hafa blaðamenn til Ródesiu, að Robert Mugabe ætti minnst fylgi meðal almenn- ings þeirra þriggja leiðtoga blökkumanna, sem mest hafa komið við sögu undanfarið. Muzorewa biskup hefur verið talinn vinsælastur meðal blökkumanna, en Nkomo koma næst honum. Styrkur Mugabe var einkum talinn byggjas't á þvi, að hann réði yfir fjölmenn- ustu og bezt skipulögðu skæruliðahreyfingunni. Margt bendir nú orðið til þess.að þetta mat hafi verið rangt og fréttaskýrendurnir hafi ekki kynnt sér ástandið nægilega til þess að geta dæmt um lýðhylli þessara forustu- manna. Þeir hafi byggt frá- sagnir sinar á ótraustum heimildum lfkt og i Iran, þar sem þeir töldu keisaranum helzt stafa hætta frá róttækum vinstri öflum, en gerðu sér enga grein fyrir valdi klerka- stéttarinnar. En það voru ekki aðeins blaðamennirnir, sem flöskuðu á þessu, heldur einnig leyniþjónustustofnanir risaveldanna. tslamska byltingin kom jafnt Banda- rikjamönnum og Rússum á óvænt. Hua formaður hefði lika tæpast heimsótt transkeisara rétt fyrir fall hans, ef hann hefði haft einhverja hugmynd um það, sem i vændum var. Fréttaskýrendur, sem fylgj- astnúmeðatburðum iRódesiu, telja fylgi Mugabe miklu meira meðal almennings en talið hef- ur verið, og hæglega geti svo farið, að hann vinni kosningarnar. Þetta er þó einkum álit þeirra eftir að Mugabe kom heim til Salisbury siðastliðinn sunnudag eftir 15 ára útlegð eða útivist. Honum var fagnað af meiri mannfjölda en áður hefur komiðsaman ISalisbury. Aður hafði Nkomo átt metið, þegar hann kom heim til Salis- bury fyrir rúmum hálfum mánuði eftir þriggja ára út- legð. Gizkaö er á, að 100 þús. manns hafi tekið á móti Nkomo, en 200 þúsund manns á móti Mugabe. ÞAÐ þarf ekki aö taka fram, Mugabe að Mugabe var ákaft hylltur eins og er siður blökkumanna. En hafi þeir búizt við að taka á móti einhverjum eldrauðum byltingarforingja, hafa þeir orðið fyrir vonbrigðum. 1 fjöl- miðlum i Ródesiu hefur hann veriðkynntur sem marxisti, og ótvirætt er, að hvitir menn ótt- ast hann meira en Muzorewa og Nkomo. Það fyrsta, sem Mugabe lét blaðamenn hafa eftir sér á flugvellinum, var á þá leið, að hvitir menn þyrftu ekki að ótt- ast stjórn sina, ef til kæmi. Ég er maður veruleikans, sagði hann. 1 Ródesiu er kapitaliskt skipulag, og ekkert vit væri i þvi að jafna það við jöröu á skammri stundu. íog hef ekki neinar stórfelldar skyndi- breytingar i huga. Við höfum ekki unnið striðið i þeim til- gangi að hrekja fólk úr landinu. Við þurfum á sem viðtækustu og beztu samstarfi að halda við uppbygginguna, sem biður framundan. Þessi málflutningur Mugabe er mjög i samræmi við þá kosningas tefnus krá, sem flokkur hans hefur birt. Þar er ekki gert ráð fyrir neinni meiri háttar þjóðnýtingu fyrst um sinn. M.a. verða bankarnir ekki þjóönýttir. Það land, sem ekki er ræktað eða eigendurnir hafa yfirgefið, verður þó þjóð- nýtt og unnið að stofnun sam- yrkjubúa þar. 1 stórum dráttum er kosningastefna allra áður- nefndra þriggja flokksleiðtoga mjög svipuö. Ef stefnuskrár flokkanna væru lagðar til gru.ndvallar, væri ekki auðvelt að velja á milli þeirra. FRÉTTASKÝRENDUR telja lika, að kosningarnar muni snúast meira um persónur en stefnuskrár. Fyrst og fremst verði valið milli þriggja fyrr- nefndra foringja. Mugabe stendur að þvi leyti verst að vigi, að flokkur hans er minnst skipulagður, enda hefur hann verið bannaður. Hann getur þvi ekki treyst á neina kosningavél, eins og t.d. Muzorewa biskup, sem sigraði i kosningunum i fyrra, og býr að þvi skipulagi, sem þá var komið á fót. Mugabe getur ekki heldur treyst á það, að hann sé glæsi- legur persónuleiki, er gangi i augun á fólki, eins og Nkomo. Hann er ekki mikill fyrir mann að sjá og ekki mikill ræðu- maður. En Mugabe hefur það fram yfir þá Muzorewa og Nkomo, að hvitir menn hafa óttazt hann meiraogtalaðverr um hann en hina foringjana tvo. Það hefur skapað þá trú hjá blökkumönn- unum, að hann sé foringinn, sem þeir geti treyst bezt. Af ótta við stjórnarvöldin hefur almenningur ekki látið þetta álit i ljós fyrr en nú. Ef Mugabe sigrar i kosningunum, getur hann sennilega þakkað það mest andstæðingunum og áróðri þeirra gegn honum. Eins og áður hefur verið rakið i þessum þáttum, kjósa blökkumenn 80 þingmenn, en hvitir menn tuttugu. Nkomo er frá Matabelandi og þykir lík- legur til að vinna öll þingsætin þar eða 18 talsins. Mugabe og Muzorewa eru frá Maskona- landi, en þar verður kosið um 62 þingsæti. Ef Mugabe fær 40- 50 þingsæti, verður erfitt að neita honum um stjórnarfor- ustuna, þvi að það verður illa séð, að verðandi forsætisráð- herra eigi lif stjórnar sinnar undir stuðningi hvitu þing- mannanna. Þ.Þ. Mugabe flytur ræðu við komuna til Salisbury.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.