Tíminn - 29.02.1980, Blaðsíða 11

Tíminn - 29.02.1980, Blaðsíða 11
Föstudagur 29. febrúar 1980 11 OGNARÖLDIN á Norður-írlandi lagöi líf hennar í rúst :í^mm Anne Maguire gat ekki afborio þá tilhugsun aö þurfa aö rifja upp daginn, sem börnin hennar þrjú voru drepin, f réttarsalnum. Hún framdi sjálfsmorO daginn áöur en réttarhöldin áttu ao hefjast. rormaour nóbelsverðlaunanefndarinnar, Aase Lionæs, sést hér meö móöursystur drepnu barnanna, Mairaed Corrigan. Mairaed átti sinn stóra þátt i því að stofna norour-Irsku friöarhreyfinguna og hlaut friöarverölaun Nóbels fyrir. AB kvöldi mánudagsins 21. janúar 1980 fannst 34 ára gömul kona látin á heimili sinu I Bel- fast. Hún hafbi ekki þolao 10 ára blóösúttíellingar og moro I Noröur-Irlandi. Hún haföi beitt rafmagnshnifi á háls sér og úln- Iiöi og blætt út, þar sem hún sat I hægindastól i stofunni á heimili sinu. t>rjú börn dóu Anne Maguire haf&i or&iö ad ganga I gegnum meira en flestir aörir. Fyrir þrem og hálfu ári missti hún þrjú af f jórum börn- um slnum, þegar hryöjuverka- maður keyr&i þau niöur, þar sem þau voru stödd uppi á gang- stétt. Þessi sorglegi atburður leiddi til stofunar fri&arhreyf- ingar I Ulster, sem um skeiö gaf örlitinn vonarneista um betri tima I landinu. En þó að stofn- endur hrey f ingarinnar, Mairaed Corrigan og Betty Williams, hafi veriö sæmdar friöarver&launum Nóbels I desember 1977, er friöur á Norö- ur-írlandi jafnlangt undan nú og : nokkru sinni áour, og Anne Maguire er jafn dapurlegt fórn- arlamb ástandsins þar og börn hennar. Þaö var á heitum sumardegi.i ágúst 1976 aö ógæfan baröi ao dyrum hjá Máguire-fjölskyld- unni. Anne hafoi fariö I göngu- ferð meö börnin sin fjögur I nánd viö heimili þeirra I kaþólskum borgarhluta I Bel- fast. t barnavagninum lá Andrew, sem aBeins var 6 vikna gamall. Rétt á undan vagninum gekk Joanna, 8 ára, og leiddi bróBur sinn, John, sem var tveggja ára. Marc, 6 ára, skopp- aBi nokkrum metrum á undan hinum. Skelfing Skyndilega kom bill á æBis- gengnum hraöa I átt til þeirra. Undir stýri sat IRA hryBju- verkamaBurinn Danny Lennon. 22 ára. Hann var dáinn. Hann hafBi orBiB fyrir skoti I bardaga viB hermenn skammt þarna frá. Mesta mildi var aB bíllinn lenti ekki á Marc, en hins vegar ók hann á Anne Maguire oghin börnin þrjú. Börnin létust á staBnum og móBir þeirra slas- aBist alvarlega. Hún lá meBvit- undarlaus vikum saman og vissi ekki hvaö gerst haföi, fyrr en henni var tjáB þaB, þegar hun komst loks aftur til meBvitund- Allflestir landar hennar voru sem lamaBir af skelfingu. Jafn- vel I landi, þar sem blóBsúthell- ingar og grimmd er daglegt brauB, ógnaBi fólki, aB 3 saklaus börn höfBu misst lifiB meB þess- um hætti. Haft var viBtal I sjón- varpi viB móðursystur barn- anna, Mairaed Corrigan. Hún lýsti þvl hvernig tilvera ham- i.ngiusamrar fjölskyldu hafBi VeriB lögB i rúst, og tárin streymdu niBur kinnar hennar. Betty Williams sá viBtaliB og þetta varB til þess, aB.þessar tyær konur náBu saman og hrundu af staB friðarhreyfingu sinni. j Nokkrum dögum sIBar fóru þær í sina fyrstu friBargöngu. Ollum til undrunar mættu mörg þúsund manns til að taka þatt I göngunni, meirihlutinn konur. A næstu vikum breiddist hreyfing- in-.svo ört út, að helst má llkja þvl við eld I sinu, og laugardag eftir laugardag fóru fram áhrifamiklar fjöldagöngur til stuðnings málstaðnum. Oft sýndu stofnendurnir tveir mik- innikjark, þvl aö ósáttfúsir of- stæjcísmenn, sem litu á þær sem syikara, réðust iöulega á þær. Nóbels- verðlaunin FriBarhreyfingin vakti at- hygli um allan heim. I Noregi fór almenningshreyfing á stúf- ana til aB reyna aB fá friBar- verBlaunum Nóbels úthlutaö til þeirra Corrigan og Williams. Ekki varB þó úr þvl fyrr en á'ri siBar. En á þessum tima tókst þessari almenningshreyfingu aB safna einni milljón norskra króna, sem hún veitti þeim stöllum sem „FriBarverBlaun fólksins." Þegar áöur en þær hlutu friB- arverBlaunin I desember 1977, var friBarhreyfing þeirra aö fjara út. Fjölmennu friðargöng- urnar voru úr sögunni og þaB hafBi komiB I ljós, aB erfitt var aB láta friBarvonirnar leiða til ákveðinna aðgerBa. Einnig urBu Corrigan og Williams fyrir snörpum ádeilum, þegar þær ákváBu aB halda sjálfar hlutta af verBlaunafénu, þó aB þær hefBuánafnaB hinum og þessum misjafnlega raunhæfum verk- efnum stórum hluta f járins. Útflytjendur A timabili gengu stofnendurn- ir tveir úr stjórn friðarhreyfing- arinnar, og þó aB þær séu aftur farnar aB taka virkan þátt I henni, hefur friBarhreyfingin ekki lengur nein afgerandi áhrif á þróun mála I landinu. AB und- anförnu hafa Mairaed Corrigan og~ Betty Williams aftur hafiB ferBalög um heiminn til aB saf na fé til friBarstarfsins. Samt sem áBur teljast þær ekki lengur merkilegri hluti sögu friBarviB- leitni I NorBur-Irlandi en ofur- HtiB innskot. Anne Maguire og maBur hennar, Jackie, reyndu aB byggja upp nýtt líf. I ágúst 1977 gerBust þau útflytjendur til Nýja-Sjálands. 1 för meB þeim var sonur þeirra, Marc. Þó aB margir veittu þeim margvls- lega fyrirgreiBslu og hjálp, leiB þeim aldrei vel þar, og sjö mán- uBum síBar sneru þau aftur heim. Þá var þeim fædd dóttir, sem sklrB var Joanne, eftir systurinni, sem drepin hafBi veriB. Bætur Skýringin, sem fjölskyldan gaf, var sú, aB þau hefBu þjáBst af heimþrá, en I ljós kom, aB Anne Maguire hafBi hlotiB al- varlegt taugaáfall. A næstu mánuBum þurfti tvisvar aB koma henni á sjukrahús I hasti, eftir aB hún hafBi tekiB of stóran skammt af taugameBali. Skömmu áBur en fjölskyldan kom aftur frá Nýja-Sjálandi, höfBu stjórnvöld boBiB henni sem svarar þrem milljónum Isl kr. i bætur fyrir börnin þrjú. Þessu boBi var hafnaB með skelfingu. Þvi var þaB, aB Anne Maguire átti aB mæta fyrir rétti daginn á&ur-en hún dó, til að bera fram kröfur fyrir Hkam- lega og sálræna þjáningu. Kröf- urnar hljóöuðu upp á 18.750.000 Isl. kr. Svo virðist, sem tilhugs- unin um að rifja upp þessa skelfilegu atburði, hafi orðið henni ofraun. Þegar Marc, sem nú er orðinn 9 ára, kom úr skólanum þennan' voðalega mánudag, kom hann aö læstu húsi. Hann kalla&i eftir a&stoö nágranna, sem fundu Anne Maguire látna I blóði drifnum hægindastól. A neðri hæö hússins lá I rúmi sinu yngsta barnið I fjölskyldunni, Louisa, sem bara er 10 mánaða. Joanne var I leikskóla. Anne dáin Betty Williams var með þeim fyrstu, S3m komu á vettvang. Hún grét hljóðlega: — Þaö er voöalegt, mln kæra Anne er dá- in. Viö reyndum eins vel og við gátum aö hjálpa henni, en hvernig getur kona misst barn, hvaö þá þrjú, án þess að Hða skelfilegar þjáningar? Mairaed Corrigan var svo yfirbuguð af sorg, að hún neitaði að tala við fjölmiðla. Betty Williams hefur sjálf orðið að gjalda þátttöku sina I friðarhreyfingunni dýru veröi. Hjónaband hennar leystist upp og hun býr nii ein meö tveim börnum slnum. Fyrsti harmleikur Maguire- fjölskyldunnar kveikti veika von um bætta þróun mála I Noröur-Irlandi. A 10 árum hefur ógnaröldin þar kostaö meira en 2000 mannslif. Nafn Anne Maguire er ekki taliö á þeim lista, þó að hún sé eitt sorgleg- asta dæmið um afleiðingar þær, sem þetta ástand hefur haft. Hinn veiki vonarneisti er nánast Utkulna&ur, og nú er ekkert, sem bendir til, aö enn eitt til- gangslaust dau&sfall glæ&i hann aftur.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.