Tíminn - 02.11.1980, Blaðsíða 14

Tíminn - 02.11.1980, Blaðsíða 14
14 ,,' < v - Sunnudagur 2. nóvember 1980 Esra S. Pétursson Sálarlífið í nánd miðvitundar Mig langar til aö minna þig á þaö, lesandi góöur, aö greinaflokkur þessi ber heitiö Sálarllfiö. Fjallar hann að sjálf- sögöu um sálarlif okkar, þitt og mitt, og að undanförnu um sálarllf Gunnu frá Chicago, ef vera mætti að viö gætum orðiö einvers visari af sálkönnunar- ferli hennar. Ef til vill fáum viö séð betur i honum sitthvað sem var ekki áöur svo augljóst hug- skotssjónum okkar. Eg lauk næstsiðasta þætti, sem nefndist Sálrænn andlegur þroski, meö þessari málsgrein: ,,I næsta og sennilega siðasta þætti um Gunnu fáum við að heyra hvernig vitundarvikkun hennar jókst, þar til hún náði tengslum viö miovitundina." Ég hafði ætlað að láta þann þáttinn, sem sé þáttinn sem birtist 5-október sl., heita: 1 nánd miðvitundar. A þvi uröu þau mistök aö þess i stað var hann látinn heita: t nánd með- vitundar. Nú á ég ekki lengur þess kost að rekja mistök þessi með vissu til min sjálfs, ritstjórans, setjarans, prent- smiðjupúkans eða prófarka- lesarans svo að i staö þess að gera veöur út að þvi kýs ég heldur að færa þaö til betri vegar með þvi að gera okkur mat úr þvi, en þaö er einmitt þaö sem mér finnst ég nú vera að gera. Ætlunin var að vekja fyrst og tremst athygli þina, kæri Isandi, á nýyrðinu miðvitund, sem ég gengst hérmeö við að hafa smiöað. Þar næst langaði mig helst til aö vekja forvitni bina. i þeirri von og trú aö þú myndir ef til vill kæra þig um að fá meira að vita um miðvitund okkar. Upplýsingar um það er mér ljúft að veita. Að visu er ég þegar búinn að upplýsa miðvitundina að nokkru þár eð ein málsgrein seint i fyrrnefndum þætti fjallar um hana, því miöur samt með samskonar prentvillu. Atti sú málsgrein að vera á þcssa leið: „Hvernig sem við orðum það, þá fannsthenni (þ.e. Gunnu) að hún hefði eygt ljósiö í innstu fylgsnum sinum með hugskots- sjónum vitundar sinnar, miðvit- undarinnar (hér var látið standa meðvitund) sem ég nefndi svo, hinnar tæru, hreinu miðvitundar sem er ósýnilegt ljós vizkunnár, trúi ég." En nú vil ég fyrst snúa mér að þvi að ljúka frásögninni um sál- könnunarferil Gunnu, áður en ég ræðst i að veita þér meiri upplýsingar um orðið miðvitund og tilurð þess. Hvernig sem þvi var fariö er það vist aö úrræðasemi og hug- kvæmni Gunnu til lausnar eigin vandamálum hafði stóraukist. t ljós hafði einnig komið að hin gamla taugaveiklaða égvitund hennar, sem var svo sérgóð og eigingjörn og aðþrengd af kviða, vonleysi og hjálparleysi, hafði aldrei verið raunsjálf hennar, enda þótt þessi ég- vitund þættist vera það. . A meðan Gunna flæktist á villigötum tilfinninga- og sjálfs- firringar hafði þessi taugaveikl- aða égvitund hennar gerst valdaræningi og sölsað undir sig veldi raunsjálfsins og hrakiö það i eins konar útlegð. Segja mætti meö sanni aö hún heföi ekki verið með sjálfri sér. Hún var svo andskotalega á móti sjáfri sér. Þetta hafði orðið til þess að hún hélt sér dauðahaldi i allt hið gamla, úrelta og hálfdauða I fari sinu, og girti þannig meö þverzku sinni fyrir það að geta tekiö framförum meö endur- nýjun andans. Kviða- og hræöslugjarnt fólk, sem að þvi leyti likist Gunnu, óttast mest hið nýja og áður óþekkta. Allt eins og engu siður þó hið nýja geti orðiö til stórbóta og lagfært alls kyns misferli og leiðindi i lifi þess. Tveimur vikum eftir aö Gunna hafði komið betur auga á ljós vizkunnar i raunsjálfi sinu hóf hún viðtaliö á stofunni með þvi aö segja við mig: „Mér finnst Hfið vera aö opnast fyrir mér... Hfið er orðið mér kært." Mér sýnist vera komin ennþá ein ný hugarfarsbreyting i lifs- speki kerfi þlnu," sagði ég, „slðasta Hfsspeki játning þin, ef ég man rétt, var: 'Lifiö er gott'." „Já, en nú finnst mér," sagði Gunna, „aö mig langi meira til að segja: 'Lifiö er kærleikur'." „Siðan hélt hún áfram: „Þaö er annars svo margt fleira sem er nýtt i lifi minu. Þetta ár hefur verið ár margra nýunga og breytinga." Nu fannst henni vist að við hefðum orðið alvörugefin um of þvi aö hún brá sér til þess að hafa i flimtingum og sagði kankvis á svip: „Ég lét laga á mér háriö og taka úr mér háls- kirtlana." Svo varð hún aftur svolitið meira alvörugefin og iVANDARHOGGi ¦ — Frumhandrít boriö saman við endanlega gerö ¦ Vandarhögg, leikrit Jökuls Jakobssonar, hc-fur verið mjög um- talaö að undanförnu. Margir hafa fett fingur úti það að svip- ur leikstjórans, Hrafns Gunnlaugssonar/ sé öllu sterkari en höfundar og þaðan komi //svæsin" atriði verksins. Helgarblaðið hefur borið saman a frumhandrit verksins ¦ og ondanloga gerð og ¦ kemur þar ýmislegt ¦ mjög á óvart. Graham Grecne og Sprengju- veislan Graham Greene er einhver besfi skáld- sagnahöfundur sem nú er uppi. um það eru allir sammála. Helgarblaðið biiiir kafta úr siðustu bók hans/ Sprengjuveisl- unni/ sem kemur út hjá Almenna bókafé- laginu nú f haust i þýðingu Björns Jóns- sonar, skólastjóra. I bókinni segir frá dr. Fischer, hinu versta fóli, er heidur ansi nýstárlegar (og þó) veislur fyrir svokall- aða vini sina. Þegar Kennedy var myrtur... Um þessar mundir eru 17 ár liðin frá þvi að John F. Kennedy, Bandarikjaforseti, var myrtur. Sú þjóðsaga hefur orðið landlæg á Vesturlöndum að menn muni nákvæmlega að- stæður þegar þeim voru sögð tiðindin, svo mikið hafi þeim orðið um. Helgarblaðið ákvað að kanna þetta og ræddi viö nokkra menn og konur. Ýmis- legt skemmtilegt kom i Ijós: hver ætli hafi til dæmis verið í f immbid með Hans G. And- ersen.....? Guðni rektor í Helgarviðtali Guðni Guðmundsson, rektor Menntaskólans f Reykjavik, er ekki maöur sem talar tæpitungu. Opnuviðtalíð er að þessu sinní við Guðna sem ræðir um sjáIfan sig, MRog skólamáI y f irleitt og f leira. ,,Þaó urðu allir hissa ef viö gerdum eitthvaö" — segir Jón Björnsson, félagsmála- fúlltrúí i samtali í Akureyrar- blaoi VundaA Akureyrarblao fylgir HelgarblaAinu nú og ln-fur Gfsli Slgurgeirsson, blaoamaour Vfsis á Akur- .tyrí, haft veg og vanda aí |iv l. Efni er mjiig fJSIbreytt en netna má viöiöl vih fimm nýgræainga hjd Akurcyrarbas, vifi lijóiiin lleni'ilikl Óla fsson og Marfu Pétursdotlur sem tekio liufa I fósliir liiirn frá Guatemaia, sagt er frd sliirfselni félagsniiílardAs Akuieyrar, golfktúbbslns Og fli-iri samtuka Og íílaga. .„Siijókoriiuui «6 norAan" kyagir nifiur og einnig i-ru I hlaoiuu gamiiiisiigtir af lii'kkiuiu Aknreyringum, fyrr og nú. óhaett er ao full- yrflu ad AkureyrarhliiAiA mun M-kjii fin'vitni jaful AUiirevriiigaiiiia seni ann- arra landamanna. bætti fyrir léttúðina með þvi að segja: „Ég kláraði magister- prófið og komst áleiðis með doktorsritgerðina og ég fékk mér nýtt og betra starf." Við uröum bæði hljóö. Ég var meö mlnar eigin alvörugefnu og þo um leið ánægjulegu hugsan- ir. Mér fannst hún hafa verið að kanna betur miðvitundina. Og margt býr I þögninni. Loks rauf hún þögnina og sagði: „Ég elska að vera til og að vera lifsglöð, að vera lif- andi." Svo brosti hún kankvis- lega aftur, eins og hiin væri enn að strlða sálkönnuði sinum: „Að minnsta kosti stundum ..... kannski oftast nær, nii oröið." Viðmót hennar bar þess vott að við mættum þar vel við una. Var ég henni sammála þegar hér var komið, enda átti ég ekki annarra kosta völ, þvf að ég hafði fyrir nokkru tekið þá ákvörðun aö flytja aftur heim til tslands, og undirbúningur flutn- ingsins var vel á veg kominn. Ég haföi biiiö Gunnu undir það með góðum fyrirvara svo það kom henni ekki á óvart. Esra S. Pétursson. Lýkur hér þvi sögunni um Gunnu frá Chicago að ööru leyti en því að ég fékk tvö til þrjú bréf frá henni þar sem hún lét áfram vel af sér. t næsta þætti langar mig til aö gefa fleiri upplýsingar um hug- kvæmd miðvitundar og einnig að ræða hvað við ættum að hug- leiða áfram um sálarlifið. g atmæiisgetraun SKAK Frá IX. heimsmeistara- keppni í bréfskák Eins og flestum er vafalaust kunnugt er sifellt veriö að tefla um hina og þessa titla I bréfskák og sjaldan er einu móti lokið þegar það næsta hefst. Þannig er til að mynda um heims- meistaratitilinn I bréfskák. A næstliðnu sumri lauk úrslitum VIII. heimsmeistarakeppninnar með sigri Danans Jörn Sloth og nú er urslitakeppni þeirrar IX. vel á veg komin. Þar eru margir snjallir kappar að bltast um þennan eftirsóttasta titil. bréf- skákarmanna og við birtum hér eina „glænýja" skák úr keppn- inni. Hvítt: Dr. F. Baumbach (A.- Þýskal,) Svart: R. Malleé (V.-Þýskal.) Grunfeldvörn I.d4-Rf6 2. c4-g6 3. Rc3-d5 4. cxd5-Rxd5 5. e4-Rxc3 6. bxc3-c5 7. Bc4-Bg7 8. Re2-Rc6 9. Be3-cxd4 10. cxd4-0—O 11. O—0-Ra5 12. Bd3-b6 13. Hcl-e6 14. Dd2-Bb7 15. h4 (Allt er þetta eftir bókunum. Siðasti leikur hvits er ættaður frá suðurþýska störmeistaran- um R. Knaak, sem beitti honum fyrst gegn landa sinum Malich I Halle árið 1976). 15. ...-Dd7 (t áðurnefndri skák Knaak og Malich lék svartur 15. ...-De7. Aframhaldið varð: 16. Bg5-f6, 17. Bf4-Hac8, 18. De3-Rc6, 19. Hfdl-Hfd8, 20. Bb5-a6, 21. Bxc6- Hxc6, 22. d5 og hvitur hefur þægilegt frumkvæði. Svartur getur að sjálfsögðu ekki leikið 15. ...-Dxh4? vegna 16. Bg5 og svarta drottningin fellur). 16. h5(?) (Smávægileg ónákvæmni. Betra var fyrst Bh6 til þess að ná uppskiptum á biskupnum). 16. ...-Hfc8 17. Bh6-Bh8 (Þannig heldur svartur sterk- asta varnarmanni sinum á borðinu. Næsti leikur hvits dregur hins vegar út afli biskupsins). 18. e5!-Rc6 19. Bb5-a6 20. Ba4-b5 21. Bb3-Re7 22. Rg3-Bd5 (Þessi staða li'tur vel Ut fyrir svartan. Hann hefur náð traust- um tökum á reitnum d5 og peða- meirihlutinn á drottningarvæng hlýtur að verða sterkur i enda- tafli. Hvítur verður þvl að tefla af nákvæmni og með næstu leikjum tekst honum að ná öruggu frumkvæði). 23. Bg5-Bg7 (Þvingað vegna hótunarinnar 24. h6 og svarti biskupinn er endanlega grafinn). 24. Hfel! (Undirbyr Re4. 24. Bxe7- Dxe7, 25. Bxd5-exd5, 26. f4-f5 gefur hvitum ekkert). 24. ...-Hxcl 25. Hxcl-Bxb3 26. axb3-a5? (Hér er svartur of bjartsýnn. Betra var 26. . .-Hc8og staðan er jöfn). 27. Re4-Rd5 28. Hc5! (Hótar 29. h6-Bf8?, 30. Hxd5 og sv. frv. Það sem eftir er skákarinnar er athyglisvert hve mikilvægt hlutverk hvlta peðiö á h5 leikur. Það hótar hvoru- tveggju, að fara til h6, eða að drepa á g6 og svartur verður að gefa báðum möguleikunum stööugar gætur). 28. ...-Kh8 (Hvltur hafði bruggað and- stæðingnum andstyggileg ráð eftir 28. ...-a4. Nefnilega: 29. bxa4-bxa4, 30. h6-a3 (20. ..-Bh8, 31.Ha5), 31.hxg7!-a2, 32. Hxd5- alD-f-, 33. Kh2-Dxd5, 34. Rf6+- Kxg7, 35. Rh6+!-Kh8, 36. Rxd5 og siðan Df4 og vinnur). 29. Rf6!-Rxf6 30. Bxf6-a4 31. bxa t-bxa l 32.DÍ4 (32.Ha5liturvel út og hrókinn getursvartur ekki drepið vegna 33. Dh6 Svartur gæti hins vegar spriklað eftir 32. ...-Db7, 33. Dg5-Kg8, 34. Bxg7-Hxa5!). 32. ...-Kg8 (Eftir 32. ...-gxh5 kæmi skemmtilegt áframhald: 33. Hc3-Hg8, 34. Dh6-De8, 35. Hh3- Bxf6, 36. Hxh5!!). 33. Bxg7-Kxg7 34. Df6+-Kh6 (Eða 34. ...-Kg8, 35. h6. Nú drepur hvltur loks á g6). 35. hxg6-Dd8. 36. Dxf7-Dxd4 37.Dxh7 + -Kg5 38. Hci og svartur gafst upp. JónÞ.Þdr.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.