Tíminn - 22.12.1982, Blaðsíða 4

Tíminn - 22.12.1982, Blaðsíða 4
MIÐVIKUDAGUR 22. DESEMBER 1982 fréttir Yfirlýsing frá íbúdavali h.f. vegna deilna í Gardabæ um útreikning vísitölu: „EKKi UM ANNAÐ AÐ RÆÐA EN LÁTA DÓMSÍÓIA SKERA ÚR UM — þau mál er fyrirtækið telur aö löglega hafi verið farið að íöllum málum »» ¦ Frétt Tímans sl. laugardag um deilumál sem nú er upphafið í Garðabæ með kaupendum og seljanda nokkurra raðhúsa í Brekkubyggð hefur vakið verulega athygli. Var hún byggð upp á viðtali við einn kaupandann, nánar tiltekið Brekkubyggð 20, þar sem hann sagði frá viðskiptum sínum við byggingarfyritækið Ibúðaval h.f. og sagði farir sínar ekki sléttar. Reynt var að ná í forsvarsmenn fyrirtækisins til að þeir gætu greint frá sínum sjónarmiðum í blaðinu en árangurslaust. Nú hefur Tímanum borist yfirlýsing frá forsvarsmanni íbúðavals h.f. þar sem greint er frá þeirra hlið málsins. Tekið skal fram að til að forða misskilningi að prentvilla slæddist inn í fréttina sl. laugardag, þar sem sagt er að húsbyggjendur hafi greitt verðbætur umfram það sem eðlilegt getur talist á bilinu 40-400 þús. kr. Hið rctta er 40-100 þús. kr. eins og kemur fram bæði í fyrirsögn og frétt á forsíðu blaðsins, þann daginn. Auk yfirlýsingar frá forsvarsmanni íbúðavals h.f. verður hér birt bréf Seðlabankans þar sem svarað er spurningum húskaupandans um tilhögun vísitöluútreiknings, jafnframt því sem birtar eru athugasemdir húskaupandans að Brekkubyggð 20 í Garðabæ þar sem hann svarar yfirlýsingu forsvarsmanna íbúðavals. Yfirlýsing frá íbúðavali h.f. vegna skrifa Tímans laugardaginn 18. des- ember 1982. Með furðulegum hætti hefur dagblað- ið Tíminn gert atlögu að fyrirtækinu Íbúðavali h.f með uppslætti á forsíðu blaösins 18. desember s.l. Vegna þessa vill fyrirtækið taka eftirfarandi fram: 1. Allt frá árinu 1972 hefur fyrirtækið byggt íbúðarhús í Garðabæ og hafa framkvæmdir gengið vel. Frá árinu 1978 hafa hús og íbúðir verið byggðar við Brekkubyggð og hafa ávallt verið afhent á réttum tíma og ekki er óalgengt að hús séu afhent fyrir tímann jafnvel mörgum mánuðum. Á þessum árum hafa sam- skipti við kaupendur verið góð og er bæjarstjórn Garðabæjar hlynnt starf- semi fyrirtækisins. 2. Árið 1974 reis deila milli eins af kaupendum fyrirtækisins vegna verð- bóta sem kveðið var á um í samningi aðila. Með dómi Hæstaréttar frá 12. janúar 1978 voru kröfur íbúðavals hf. teknar til greina að öllu leyti og verðbætur heimilaðar eins og krafist var í því máli. i máli þessu leitaði kaupandi til Seðlabanka íslands sem taldi að verðbótaútreikingur væri ekki lógmætur en þrátt fyrir það féll dómur Skoðun Seðlabankans á vísitölumálinu f Garðabæ: VAFASAMT AD UM- 77 REIKNA VISIT0LU YFIR í DAGVEXTI' Seðlabanki íslands, Reykjavík. Eins og yður er kunnugt af fyrri ¦ viðræðum hefur risið ágreiningur með aöilum að kaupsamningi um hús að Brekkubyggð í Garðabæ. - en þar var seljándi Ibúöaval hf.. Reykjavík og kaupendur Þorgils Axelsson að húsinu nr. 29, Gerður Helga Jónsdóttir að nr. 28 og Ástvaldur Hólm Arason að nr. 18. Viö kaupin voru fasteignir þessar óreist- ar eða í smíðum. Kaupendur hafa beðið mig að kanna lögmæti verðbótaákvæða og verðbótaútreiknings samninganna og innheimtu seljanda á verðbótum þessum. Af þessu tilefni leyfi ég mér því að óska eftir áliti bankans á, hvort hann tclji samrýmast gildandi lögum og regl- um og því heimilt 1) að seljandi fasteignar eða verksali áskilji sér í samningi og reikni sér vcrðbæfur aftur í tímann, þ.e. verð- bætur séu reiknaðar á samningsverð Irá tímamörkum, sem liðin eru, þegar samningur um kaup eða verk er gerður. 2) a) að verðbætur séu reiknaðar og innheimtar af eftirstöðvum greiðslu fyrir vcrk, sem óunnið er eða ekki atlient kaupanda b) og/eða af greiðslum (cftirstöðv- um), sem ekki eru fallnar í gjalddaga, þégar verðbætur eru innheimtar. 3) að verðbætur séu reiknaðar samkv. mcðaltali innan hvers vísitölutíma- bils. þ.e. hækkun vísitölu á tímabil- inu deild upp með dagfjölda hvers tímahils og sú meðaltalsbreyting lögð til grundvallar verðbótum á tímabilinu; Til frekari skýringa læt ég fylgja hér með Ijósrit af kaupsamningum aðila ásamt innheimtubréfum seljanda. Ég leyfi mér að óska heiðraðs svars yðar hið fyrsta. Virðingarfyllst. 1. okt. 1982. Jón Einar Jakobsson, hdl. Hr. lögmaður, Jón Einar Jakobsson, Iðnbiíð 6, 210 Garðabæ. Erindi yðar með bréfi, dags. 1. október sl., mótteknu hinn 21. f.m., um verðtryggingarmál hcfur verið til athug- unar hér í bankanum og getum vér svarað yður svo sem hér fer á eftir. Fyrst skal þó gerður sá fyrirvari, að bankinn telur sér ekki skylt að vera úrskurðaraðili um lögmæti einstakra viðskipta, hvorki er varðar vexti né verðtryggingu. Hins vegar getum vér reynt að svara framlögðum þremur spurningum yðar á eftirfarandi hátt og í sömu röð og þær eru settar fram á áminnstu bréfi yðar: I) Vérteljum það almennt ekki eðlilegt, að t.d. verksali í fasteignaviðskiptum geti áskilið sér verðbætur yfir tímabil, sem nær umfram samningstímanh, þ.e.a.s. áður cn hann er gerður eða eftir að hann er runninn út. Pað er forsenda verðtryggingar skv. lögum nr. 13/1979 um stjórn efnahagsmála o.fl., að hún sé umsamin og viður- kennd skriflega af skuldara. sbr. ákvæði 35. gr. laganna. Fyrir liggur dómur frá Hæstarétti frá 12. janúar 1978, er fcll áöur en umrædd lög nr. 13/1979 tóku gildi, sem kveður á um heimild til að beita byggingarvísitölu á áfangagreiðslur á meðan verksali er að framleiða cða byggja húsnæði fyrir verkkaupa. Sú grundvallarregla cr álitin vera fyrir hendi, að kostnað- arauki, sem fellur á verksala á byggingartíma, gcti hann hafa áskilið með skriflegum gerningi.aðverkaupi beri enda sé hækkandi verðlag á byggingartíma, er endurspeglast í vísi- tölu, beitt til hækkunar á áfanga- greiðslum kaupsamnings. 2) Hér er svar vort ncikvætt, sbr. það sem segir hér á undan um 1. atriðið, að verðbætur séu innheimtar og reiknaðar af cftirstöðvum fyrir verk, sem óunnið er eða ekki afhent kaupanda og/eða af greiðslum, þ.e. eftirstöðvum, sem ekki eru fallnar í gjalddaga, þegar verðbætur eru inn- heimtar. 3) Frá 1. júní 1979 er mótuð stefna með auglýsingu bankans um útreikning á verðtryggingu. Stefnan er sú að bæta verðbót við höfuðstól viðurkenndrar skuldar, þannig að hún greiðist eins og hann. Visast í þessu sambandi til laga nr. 13/1979 í 33. gr. í VI. kafla, ákvæði til bráðabirgða, að meginregl- an verði sú, að höfustóll skuldar breytist með verðlagsþróun. I 40. gr. laganna segir, að heimilt sé að ákveða vcrðtryggingu í því formi, að sérstakur verðbótaþáttur vaxta legg- ist við höfuðstól láns eða sé hluti forvaxta. Síðast talda atriðið á að vísu ekki við um vísitölutryggð lán, en er nefnt hér, þar sem það lýsir vel þeirri verðtryggingarstefnu, sem upp er tekin með lögunum, þ.e.a.s. höfuðstóllinn breytist. Gert er ráð fyrir því við útreikning verðbóta af vísitölutryggðum lánum, að þá sé hlutfallsleg breyting umsaminnar vísitölu milli gjalddaga reiknuð út af höfuðstól og þeirri útkomu skipt á eftirstandandi greiðslur að meðtal- inni þeirri greiðslu, sem er að falla í gjalddaga. Þetta er sú aðferð, sem við á að hafa, og teljum vér, að forskrift að þessari reikningsaðferð sé í reynd gefin í auglýsingu bankans; enda er þcssari aðferð beitt af öllum innlánsstofnunum í hlutaðeigandi út- lánum. Vér teljum í þessu sambandi vafasama þá aðferð að reikna dæmið á þann hátt, að breyting byggingar- íbúðarvali h.f. 100% í hag. Verðbætur í því máli voru reiknaðar á sama hátt og í máli því sem fjallað er um í nefndri blaðagrein. 3. Ljóst er að verð íbúðarhúsa sem fyrirtækið reisir er í upphafi við það miðað að verðbætur greiðist á samnings- tímanum eins og tekið - er fram í kaupsamningum milli aðila. Ef svo væri ekki er enn Ijósara að verð þyrfti að vera mikið hærra þ.e. áætla verðbólgu fyrir- fram fyrir byggingartímabilið. T.d. var hækkun byggingarvísitölu fyrirtímabilið 1. júní - 1. október 1982 16.8% eða 5.6% pr. mánuð. Íbúðaval h.f. hefur haft þann hátt á að verð fylgir byggingavísitölu eingongu. Telja verður að þetta sé síður en svo óeðlilegt því ef svo væri, kæmi ekki annað til en setjandi áætlaði sjálfur verðbólgu á tímabilinu. í stað þess eru það opinberir aðilar sem ákvarða þessa hækkun. Ef setjandi þarf að ákveða óþekkta hækkun er Ijóst að hann verður að hafa markið hátt til að vera öruggur um að nægjanlegar verðhækkanir náist og þetta mundi vera neikvætt fyrir kaupendur bæði hvað upprunalegt verð snertir og væntanlegar verðbætur greidd- ar á öllu byggingatímabilinu. 4. Eins og fram kemur í grein dag- blaðsins Tímans leitaði lögmaður eins af kaupendum til Seðlabanka íslands. Rétt er að taka fram strax, að hinar ýmsu stofnanir á íslandi hafa ekki enn fengið dómsvald í hendur sem betur fer og hefur því Seðlabanki Islands ekkert endanlegt úrskurðarvald í máli þessu enda segir í bréfi Seðlabanka íslands til lögmanns kaupenda að Brekkubyggð 20: „Fyrst skal þó gerður sá fyrirvari, að bankinn telur sér ekki skylt að vera úrskurðaraðili um lögmæti einstakra Cnmi Deflur um veröbótaútrelkning milli verktaka og (búdaknupenda: „LÁTINN 0FB0RGA UPP AÐ 100.000 KRÓNÖM" ~~ se«lr etnn sem keypti raohús af íbúdavalí h/f I Reykjavfk bxu^»fAX(4>Jwf.i(i„4tó».vyS" t tiniiimimu>wi nrfaUM *« "»i 1I111 n m. m.j;.jj. m ' rerBfji í-iWt. (tA í:í j-i ^"¦'ii i rr'-rm < fi ¦ liiWn'nli ImiMnr i >«* MUM&a Mffc ,V<tk$*mf (Hwj M«SlAA .itMU jt'lH.) Wl l'l Uhlfty *> HfjjoxMllS. lOrttaVnt.ii'- vUI tt-ortdi*: »f. k*fi pn (»« *(¦ «h-l*i »:i-íí x-v.Uti* juí wi k.ííí:>í1 : t»r * m» s- 1 |«M \.V*.>,tl t*u» »3 J.-TÍ ¦-.•¦ *- ,..¦¦¦ ¦¦¦ . .t.^nn«f»j> (>W~íNi.;..» %tMuato\\ ™ ^HUOVtlKwswhlfc'fMíi. <**)- «*«*>¦.:<...< W-W:.*,,!,:,:.* ¦ ¦¦ ¦ " " ' '• ¦ M*» fiKw 4«Jl fy*l *h Ki«t**m **ljp»*l*l> «* 7«:»^ Sni\ lá * -•*¦"-. -r-llllflllMlUllJÉJiIl^l . i*SifmMtml.'*lÞ mm H*r»**; .^.Iimim ««Wut- -T»3 .ita |:*m« m »• «As rt»«. ,¦> A.^pmi.Md m hvii tíi pá i - ¦¦ K l ¦ ¦¦¦ ¦¦¦-----•-.'-;i ¦- I¦< twU- ti*r* **nm!t<» mm Mix wjm ¦¦«>*'ífc-».-.!r*('*.*fc«>íi>i.i«i».'l!!. ' '¦'' ¦>•¦ ' •mœiMmikf&tffntli »* rnlt »ht<*. rf Kmí^jravt^ii-..; >' y' Deflur vegna »elu á radhúsum f Brekkubyggð í Gardabœ: „IÍTINN B0RGA STÓRFÉ UMFRAM LAGAHEIMILD -- á bilinu 40-ÍOO þús. kr. vcjna rangs verðnotautrelknings ff KíKiitiíteniíi »*fx i Í*SUtadj*> , i , :):,.¦¦, ....... : ,. . •¦ ¦< , ,•>.!( ¦: >' .. O) Fréttir Tímans um Brekkubyggðarmálið í Garðabæ sl. laugardag. vísitölu sé umreiknuð yfir í dagvexti með einfaldri deilingu og þeim vöxt- um siðan beitt á eftirstöðvar á einstakar greiðslur með því að marg- falda aftur með viðkomandi daga- fjölda. Með þessu fæst niðurstaða um of háa verðbót, sem skuldara er gert að greiða. ítrekað skal, að bankinn er ekki úrskurðaraðili um viðskipti einstakra aðila, og er hér ekki tekin bein afstaða til þeirra kaupsamninga, sem þér ræðið um í bréfi yðar. Skal í þessu sambandi vakin athygli á því, aö bankinn hefur auglýst verðtryggð kjör, sem byggð eru á lánskjaravísitölu en ekki á byggingar- vísitölu. Þá þykir ástæða til að minna á efni 44. gr. laga nr. 13/1979 með ákvæði um tilvist nefndar, er fjalli um ágreining um grundvöll og/eða útreikning verðtrygg- ingar, er málsaðilar geti vísað til. Nefndin hefur fjallað um breyttan grundvöll vísitölu en ekki um einstök viðskipti. Er hugsanlegt að skjóta ágreiningsmálum til hennar'? Yður til frekari upplýsinga er bæk- Hngur, sem ber heitið Framkvæmd vaxtastefnunnar. Virðingarfyllst, SEÐLABANKIÍSLANDS Björn Tryggvason J.Hafliðason

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.