Tíminn - 26.03.1986, Blaðsíða 6

Tíminn - 26.03.1986, Blaðsíða 6
6 Tíminn Miövikudagur 26! rhárs 1986 TíTninri MÁLSVARIFRJÁLSLYNDIS, SAMVINNU OG FÉLAGSHYGG JU Útgefandi: Framsóknarflokkurinnog Framsóknarfélögin í Reykjavík Ritstjóri: NíelsÁrniLund Auglýsingastjóri: SteingrímurGíslason Innblaösstjóri: OddurÓlafsson Skrifstofur: Síöumúli 15, Reykjavík. Sími: 686300. Auglýsingasími:> 18300. Kvöldsímar: Áskrift og dreifing 686300, ritstjórn 686392 og; 686495, tæknideild 686538. Setning og umbrot: Tæknideild Tímans. Prentun: Blaðaprent h.f. Kvöldsímar: 686387 og 686306 Verð í lausasölu 45.- kr. og 50.- kr. um helgar. Áskrift 450.- Friður þarf að ríkja á vinnumarkaðnum í fyrrinótt voru afgreidd frá Alþingi lög sem stöövuðu verkfall mjólkurfræðinga. í lögunum felst einnig að deilu mjólkurfræðinga skuli vísað til sérstaks kjaradóms sem á að skila niðurstöðu fyrir 1. maí nk. Mikill hraði var á afgreiðslu málsins á Alþingi enda fundir deiluaðila engan árangur borið og verkfall mjólkurfræðinga skollið á. í greinargerð sem fylgdi frumvarpinu sagði m.a. „Kröfur mjólkurfræðinga fela í sér verulegar hækkan- ir og frávik umfram það sem felst í hinum almennu kjarasamningum, sem undirritaðir voru milli ASÍ ann- ars vegar og VSÍ og VMS hinsvegar 26. febrúar s.l." Svo umfangsmiklir samningar sem þá voru gerðir fela í sér kjarabót til allra landsmanna í fjölmörgum atriðum fyrir utan beinar kauphækkanir. Ekki verður hjá því komist að aðrar stéttir en þær sem þá sömdu taki verulegt tillit til þeirra samninga og stilli kröfum sínum í hóf. Allt of oft hefur það skeð að fámennir hópar launþega með sterka aðstöðu hafi getað þvingað fram óhóflegar kröfur eftir að aðrar stéttir hafa samið. Slíkir hópar hafa verið nefndir þrýstihópar og með verkföllum sínum hafa þeir oft og tíðum lamað stóran h\uta atvinnulífsins á einn eða annan máta. Því verðui vart neitað að mjólkurfræðingar hafa vegna aðstöðu smnar náð fram hærri kröfum en almennt gerist. í greinargerð með frumvarpinu segir ennfremur: „Samningar við mjólkurfræðinga nú, sem fælu í sér annað og meira heldur en samið var um á hinum almenna vinnumarkaði, væru til þess fallnir að riðla því breiða samkomulagi sem náðst hefur og spilla vinnu- friði. Verkfall mjólkurfræðinga veldur auk þess mikilli röskun í mjólkurframleiðslu og miklu verðmætatjóni sem óverjandi væri að stjórnvöld reyni ekki að bægja frá." Það má öllum ljóst vera að það er ekki að ástæðulausu sem stjórnvöld grípa til lagasetningar sem þeirrar er samþykkt var á Alþingi í fyrrinótt. Stefna núverandi stjórnvalda er að aðilar vinnumark- aðarins eigi, ef nokkur kostur er, að semja sín á milli um kaup og kjör, en reynslan hefur sýnt að afskipti ríkisvaldsins eru oft óhjákvæmileg. í nýgerðum kjarasamningum tók ríkissjóður á sig miklar byrðar og átti þar með verulegan þátt í að samningar næðust. Til þess að markmið kjarasamning- anna náist reynir á að þjóðin öll sé samstíga og að friður ríki á vinnumarkaðnum. Þjóðin hefur fengið sig fullsadda af verkföllum og þeim fylgifiskum sem þeim fylgja. Það er ekki nóg með að atvinnulíf lamist að meiru eða minna leyti heldur er afleiðing þeirra oft og tíðum verðmætatjón sem þjóðar- búið þolir ekki. Þótt einhverjum finnist harkalega að mjólkurfræðing- um vegið með þessari lagasetningu er engin ástæða til að ætla annað en þeir fari að lögum eins og þeir sjálfir hafa sagt. Þá verður ennfremur að treysta því að kjaradómur verði sanngjarn í mati sínu þannig að allir geti vel við unað: ORÐ í TÍMA TÖLUÐ Kaupum ekki páskaegg! Á tímum verðlagseftirlits, sting- ur það ístúf að verðápáskaeggjum er óheyrilega hátt, og enginn virð- ist amast við því. Eru íslendingar hreinlega búnir að meðtaka það að allar vörur sérstaklega tengdar há- tíðum kirkjunnar eigi að vera dýr- ari en gengur og gerist? Við kaup- um jólakerti með áfastri grenigrein fyrir þrefalda upphæð, sem kertið og greinin kosta hvort í sínu lagi. Sama er að segja um páskaeggin. Um leið og búið er að steypa súkkulaðið í mótin, þannig að það tekur á sig lögun páskaeggsins, samþykkja neytendur stórfellda álagningu. Einhvern veginn virðist það hafa orðið útundan hjá verðlagslögregl- unni, sú gífurlega og óguðlega álagning sem viðgengst á páska- eggjum. 200 til 250 gramma páska- egg kostar á bilinu fjögur hundruð og upp í fimm hundruð krónur. Sé keypt súkkulaði í blokkum, sam- svarandi þyngd, þá sparast meira en helmingur. Þegar búið er að brjóta páskaeggið, er bara eftir nammi með gífurlegri álagningu, jú og einn málsháttur, sem flestir kannast víð frá því í fyrra. Máls- hættirnir eru nú sérstakur kapítuli útaf fyrir sig, og birtast þeir margir fyrsta sinni á prenti í þessum eggjum. Enekkimeirumþaðhér. Ég vil skora á foreldra að kaupa ekki páskaegg handa börnum sín- um fyrir þessa páska, heldur nota þá aðferð sem nokkrir hafa þegar tekið upp, og það er að kaupa súkkulaði steypt í blokkir og hægt er jafnvel að bæta við nokkrum konfektmolum, og sparnaðurinn er allt að tvö hundruð krónur, þegar um er að ræða 250 gramma egg- Frumskilyrði þess að hægt sé að halda uppi öflugri verðgæslu í land- inu, af hinum almenna neytenda, er að menn hafi gagnrýnan hugsun- arhátt, hvort sem er í kringum verslunarhátfðirnar eða á virkum dögum. Sælgætisframleiðendur hækk- uðu verð á sínum framleiðsluvör- um, rétt fyrir undirskrift samning- anna sem eiga að fela í sér stöðugt verðlag. Síðan hækka þessir sömu menn páskaeggin, unnin úr sama efni og þeir hækkuðu fyrir samn- ingana, um hundruð prósenta. Við megum ekki sætta okkur við það að vörur sém tengjast stærstu neysluhátíðunum séu seldar með margfaldri álagningu. Það vantar ekki að fólk sé gagnrýnið á verðlag þessa dagana. Oft hefur undirritað- ur orðið vitni að því nú upp á síðkastið að verslunareigendur verða hreinlega fyrir aðkasti hafi viðskiptavinurinn grun um að hækkun hafi orðið. Þetta er jákvætt svo langt sem það nær, en það nær bara ekki nægilega langt. Svo rót- gróin afstaða, sem kemur fram í því að fólk kaupir páskaeggin með hundraðfaldri álagningu sýnir það að langt er í land. Sælgætisfram- leiðendur taka úr vasa" neytenda hækkanir fyrir allt árið með því leggja svo rausnarlega á fram- leiðsluna. Á móti kemur að eggin sem hænurnar láta frá sér allt árið hafa lækkað. Það er furðulegt að ein- hver skuli ekki reyna að græða á þeim líka þessa dagana. Ég er viss um það væru eggin máluð gul væri einhver tilbúinn til þess að kaupa þau á mun hærra verði en gengur og gerist, því að gul eru þau orðin hluti af páskunum. Hænurnar verpa eins eggjum allt árið og súkkulaðið er eins á bragðið allt árið. Það er ekkert betra þó að páskar séu í nánd og súkkulaðið í öðru formi en gengur og gerist. -ES VÍTTOGBREITT NÚ EIGA ÞEIR RÍKU AÐ „GEFA" Þjiiifjöfin frá 1974 stendur heidar ¦ðturleg vestur :'i Melum. Þjóðarbókhlaðan er farfn að ganga úr sér áöur en hún er fullbyggð. Framkvæmdir eru löngu hættar vegna fjárskorts og hafa engar áætlanir staðist. Nú berast fréttir um að einhver glæta sé að verða til varðandi bygginguna. Menntamálaráðherra er með frumvarp í smiðum um að lagður verði á sérstakur eigna- skattsviðauki lil að fjármagna framhaid byggingarinnar. Að vísu niuii það var í verkahring fjármála- ráðherra að undírbúa lagafrum- vörp um skatta, en það er sama livaðun gott kemur. - Á fjárlögum undangenginna ára hefur ekki verið til nokkur pening- ur í þjóðarbókhlöðuna og þjóðin |>ví svikin um gjöfina. En nú á að sækja peninga í vasa hinna riku, og þykir sumum timi til kominn. Yiðkunnanlegra væri samt að skattieggja þá með eðifleg* um hætti í stað þess að marka skatta þeirra í sérstök þjóðþrif- averkefni. Moggi nefnir dæmi um hvemig auðkýfingarnir verða skattlagðir til að standa straum af þjóðargjöf- inni. Maður sem á skuldktusa eign upp á 3 miUjónir kr. á að standa undir uuknum álögum seiu ncmur 3400 kr. á ári ttt að fjármagna Fá svo gjaldendur skrautritað gjafabréf fyrir framlagi sínu í þjóðargjöBna. Það má ekki minna vera en að rika fólkið fái skrautritaða kvittun fyrir framlagi sínu. Þá lítur þetta út eins og gjöf og höfðingsskapur af Iiálfu eignamannanna. Gjaldheimtan gæti tekið þetta tfl fyrirmyndar og skrautritað kvHt- anir fyrir áföUnum kostnaði af nauðungaruppboðum þegar þeir eignalitlu eru að bjarga þvf litla sem þeir eiga undin hamrinum. l'að gæti aukið sjátfsvirðingu þeirra eignaminni. l>að er annars Ijóta uppákoman að neyðast tii að seilast í vasa þeirra ríku og láta þá gefa þjóðinni gjöf. Maður hélt að skattaiöggjöfin væri til þess sniðin að leyfa þeim auðugu að eiga eignir sfnar og skulda- og hlutabréf í friði en nauðga launafólki, og sjá til þess að það komist aldrei í hóp þeirra sem rikissjóður og bankamir biðla svo ákaft til í auglýsingafylliriinu sem þeir eru á kafi í þessa dagana. Menntamálaráðherra ætlar að ná 360 niillj. kr. með þvi að leggja á 0.25% eigaskattsviðauka af hreinni eign umfram 1,6 inillj. kr. EUUífeyrisþegar eru undanskildir, sama hve rikir þeir eru. Ef hægt er að ná þessari upphæð með jafn tíkarlegri skattheimtu af eignafólki, hve mikið væri hægt að láta það borga ef það væri skattlagt i alvöru? Það er ekki nema von að rfkis- sjóður búi við sffeUdan vesaldóm. Skattheinituineiinirnir sjá aldrei neinn möguieika ú að afla fjár nema með því að leggjast á Iauna- fólk: Það fær að greiða verulegan liluta launa sina i útsvar og tekju- skatt og svo með himinhrópandi söluska 11 i sem einnig tekur drjúgan liluta launaniia. Fasteignagjöld eru hlægUega lág. Hægt væri að leggja niður útsvarið ef þau væru lögð á með eðlUegum hætti. Eignír, hlutabréf, skuldabréf margs konar og verðtryggðar inni- stæður, allt skattfrjálst. Erfða- skattur í aljyöru lágmarki og land- eignirog hiunnindinær skattfrjáls. Þegar svo eigendur auðæfa ís- lunds eiga að leggja fram smá- smugulega upphæð af rikidæmi sínu tfl að gefa þjóðinni fá þeir skrautritað skjal sem kvittun fyrir gjöf. Hér með er lagt tii að iaunþegar hefji söfnun stn á meðal til að Ijúka byggingu þjóðarbókhlöðu og firri menntamálaráðherra þeirri hneisu að afhenda þeún riku sérstakt gjafahréf fyrir frantlag til þjoð- iiieniiingannál.s. oó

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.