Tíminn - 14.09.1988, Blaðsíða 8

Tíminn - 14.09.1988, Blaðsíða 8
8 Tíminn í Miövikudagur 14. september 1988 Timinn MÁLSVARIFRJÁLSLYNDIS, SAMVINNU OG FÉLAGSHYGGJU Útgefandi: Framkvæmdastjóri Ritstjórar: Aðstoðarritstjóri: Fréttastjórar: Auglýsingastjóri: Framsóknarflokkurinn og Framsóknarfélögin í Reykjavík Kristinn Finnbogason Indriði G. Þorsteinsson ábm. IngvarGíslason OddurÓlafsson Birgir Guðmundsson EggertSkúlason SteingrímurGíslason Skrifstofur: Lyngháls 9, Reykjavík. Sfmi: 686300. Auglýsingasími: 680001. Kvöldsímar: Áskrift og dreifing 686300, ritstjórn, fréttastjórar 686306, íþróttir 686332, tæknideild 686387. Setning og umbrot: Tæknideild Tímans. Prentun: Blaðaprent h.f. Auglýsingaverð kr. 465,- pr. dálksentimetri. Verð í lausasölu 60,- kr. og 70,- kr. um helgar. Áskrift 700.- GARRI Tími aðgerða upp runninn Fyrir u.þ.b. einni viku héldu þingflokkur og framkvæmdastjórn Framsóknarflokksins sameig- inlegan fund til þess að ræða efnahagshorfur og samstarfið í ríkisstjórninni. Á þessum fundi kom fram mikil óánægja með þá þróun mála, sem varð við það að forsætisráð- herra hafnaði með öllu hugmyndum sinnar eigin ráðgjafarnefndar um heildstæðar efnahagsaðgerð- ir. Þessi fundur þingflokks og framkvæmdastjórnar lýsti stuðningi við niðurfærsluleiðina í þeim skiln- ingi að hún fæli í sér heildstæðar efnahagsaðgerðir, sem snerti alla þætti efnahagslífsins og allar þjóðhagsstærðir. Á fundinum kom fram megn óánægja með það, hvernig forsætisráðherra kynnti niðurfærsluleiðina fyrir forystumönnum launþegasamtaka, svo að sú kynning neyddi þá til þess að hafna henni. Kynning forsætisráðherra var í því fólgin að túlka niður- færsluleiðina sem launalækkunarleið, sem er auð- vitað blekking. í tillögum ráðgjafarnefndar undir forystu sjálfstæðismannsins Einars Odds Kristjáns- sonar var bent á heildstæðar lausnir, almenna niðurfærslu verðlags, vaxta, opinberra gjalda og annarra mikilvægra þjóðhagsstærða. Niðurfærsla launa var aðeins nefnd sem hluti almennrar niðurfærslu en hvqrki upphaf hennar né endir. Framsóknarmerjn hafa lagt á það megináherslu að framleiðsluatvinnuvegum þjóðarinnar verði skapaður öruggur jrekstrargrundvöllur og að verð- bólgan hjaðni hratt og örugglega. Þetta telja framsóknarmenn undirstöðu varanlegs efnahags- bata og öryggis í atvinnumálum. Slík markmið eru einnig virkasta ráðið til þess að tryggja fjárhagsaf- komu launþega. Á fundi þingfloíks og framkvæmdastjórnar sl. fimmtudag var þess krafist að úr því að sjálfstæðis- menn hefðu hafnað niðurfærsluleiðinni, þá bæri forsætisráðherra að leggja fram heilsteyptar tillög- ur til lausnar efnahagsvandanum. Forsætisráðherra hefur nú lagt fram hugmyndir sínar um efnahagsaðgerðir. Hann hefur kynnt þær formlega fyrir samstarfsflokkunum, Framsóknar- flokki og Alþýðutlokki. Forsætisráðherra hefur óskað eftir því að| fá svör samstarfsflokkanna við hugmyndum sínui| Fyrstu viðbrö^ Pálssonar hljóta annað en það ser hendi áður. Tillögurnar erii ekki aðgengilegar í heild sinni gagnvart samstarfsflokkunum. Þar er of mikið um skammtímaaðgerðir. 1 þessum tillögum er ekkert tekið á fjármögnunar- og vaxtakostnaði eða verð- lagsmálum yfirleitt, þannig að þær séu líklegar til samkomulags eins og þær liggja fyrir. Bókað samkomulag um efnahagsaðgerðir liggur því ekki fyrir þegar þessi orð eru rituð. Slíkt ber að harma, því að tími umræðunnar er í raun og veru liðinn. Tími aðgerða er löngu upp runninn. gagnvart tillögum Þorsteins |ð vera þau að í þeim felist lítið oft hefur komið fram af hans Slátrað með tapi Það hefur komið fram í fréttum að sláturhúsin hyggjast ekki hefja sölu á nýju dilkakjöti að sínni, heldur frysta það og setja í geymsl- ur. Ástæðan er sú ákvörðun Verð- lagsstofnunar að neita þeim um hækkun á kjötinu, sem með öðnun orðum þýðir að húsunum er ætlað að selja nýja kjötið nú í haust á sama verði og gilti í fyrra. Ef að líkmii lætur verða nú einhverjir til þess að upphefja harmagrát út af þessu á síðum íhaldspressunnar. Viðbúið er að þar hefjist iíú enn einn sðngurinn um þá mannvonsku bænda að vilja ekld leyfa neytendum að kaupa sér nýtt kjöt. I.íka er eius víst að einhverjar „húsmæðiir i Vestur- bænum" hefji þar upp raust sína og helli óbótaskömmum yfir kaupfé- lögin og Sambandið út af þessu. Og ef marka iná fyrri viðbrögð í svipuðum ináluiii þá væri svo sem ekki ósennilegt að Framsóknar- flokkurinn fengi líka einhverjar gusur yfir sig af þessu tilefni. Áður en ballið byrjar er þess vegna ekki úr vegi að líta aðeins á staðreyndir málsins, sem reyndar hafa allar komið l'ram hér í fjölmiðlunum. Kiötið staðgreitt Fyrir þremur árum voru sett ný búvörulög i landinu. Þau voru mikið framfaraskref, þvf að með þeim tók ríkið að sér að tryggja bændum staðgreiðslu fyrir afurðir sínar. líins og kunnugt er hafa bændur unnið skipulega að því og með mikium myndarskap undan- farin ár að l'iekka sauðfé í landinu og draga þannig úr kindakjöts- framleiðslu. Þetta var óhjákvæmi- legt vegna verðfalls og stórskertra sölumöguleika eriendis. Með bú- vörulögunum var í verki viður- kennt að hér væru bændur að vinna starf sem verðskuldaði að hið opinbera styddi þá í. Það sem aftur á móti hefur gerst síðan er að ríkið hefur ekki staðið við sinn lilui af lögunum eins og til var stofhað, og þetta hefur fyrst og fremst bitnað á sláturhúsunum. Verulega hefur staðið á samnings- bundnum greiðslum og annarri fjárútvegun frá ríkinu til þess að fjármagna staðgreiðsluna, og þetta lief'ur skapað húsunum ómælda erfiðleika við fjármögnun ásamt tilheyrandi vaxtakostnaði. Nýjasta dæmið er að rikið skuldar húsunum núna um 6(10 miljónir i ógreiddar útflutningsbætur, sem því ber skylda til að greiða samkvæmt búvörulögunum. Sláturhúsin hafa með öðrum orðum verið sett í þá ðhægu að- stöðu að vera skyiduð til þess með lögum að staðgreiða bændum kjötið. £n jafnframt hefur það brugðist að þeím væri útvegað á móti það fjármagn sem þeim hafði verið lofað til þess að fjármagna birgðirnar frá sláturtíð og þar til söluv erðið skilar sér. Afleiðingamar hafa svo eins og gefur að skilja ekki látið á sér stauda. Á nýliðnu framleiðsluári voru slatiirliúsiii í landinu rekin með bullandi tapi sem samanlagt nam að minnsta kosti 150 miljon- um. Ef svo fer fram sem liorlír og aðstæður verða óbreyttar þá stefnir allt í að tap þeirra á framleiðsluár- inu, sem nú er að hefjast, muni tvöfaldast og verða af stærðargráð- unni 300 miljónir. Hvað myndu kaupmenn gera? Þetta þýðir með öðrum orðum að með óbreyttri verðlagningu þyrftu liiisin að borga töluvert háa fjárhæð með hverju kílói kjöts sem þau myndu selja á gamla verðinu. Þau fengju með öðrum orðum talsvert minna í kassann fyrir kjötkflóið heldur en það sem þau þurfa að borga bændum og fólkinu sem vinnur við slátrunina. Hefur laian tuttugu krónur á kíló heyrst nefnd í því sambandi. Allir sjá það í hendi sér að slíki dæmi gengur aldrei upp. Sláturhúsin eru engar þær peningamyllur sem framieitt geti eigin sjóði til að standa undir slíku. Þau fylgja sömu rekstrariög- iiiálum og ömiur fyrirtæki í þvi, að séu útgjöld hærri en tekjur þá enda þau einfaldlega með því að verða gjaldþrota. Og hér er reyndar borðliggjandi að taka dæmi til samanburðar af kaiipmöiinum. Segjum sem svo að yllrvöld í landinu myndu af ein- hverjum ástæðum skyida alla kaupmenn við Laugaveginn í Reyk javík til þess að selja vörur sínar fyrir 80 prósent al' innkaups- verði. Nú, eða þá verslanirnar í Kringlunni. Með öðrum orðiim að þessi fyrirtæki mættu alls ekki undir nokkrum kringumstæðum selja vöru, sem þau hefðu keypt fyrir 100 krónur, fyrir meira heldur en 80 króniir. Hætt er við að í slikum kringum- stæðum myndi hvína í kaupmönn- um og ófögur orð falla. Og naiim- ast er við öðru að búast en að þeir yrðu lljólir að loka búðum sínum þar til breyting yrði. En þó er sannleikurinn sá að þeir væru ein- ungis í nákvæmlega sömu stöðu og sláturhúsin núna. Garri. I VÍTTOG BREITT !¦¦!! GULLNA HLIÐIÐ Það hefur gengið nokkuð erfið- lega að halda friðinn í Fríkirkju- söfnuðinum. Að vísu er þar allt með guðs friði eins og í öðrum söfnuðum, en óánægja hefur gosið. upp út af hinu og þessu veraldlegs eðlis, og hefur það mest mætt á prestshjónunum, sem í fyrrakvöld unnu fullnaðarsigur á heldur and- stæðri safnaðarstjórn. Hljóðláttríki Það er nú svo með guðsríkið á íslandi, að það hefur verið hið þögula ríki nú um langa hríð. Fyrir nokkru vildu ungir prestar víkka út starfssvið kirkjunnar og blanda henni í margvísleg dægurefni, eins og hjálparstofnun hennar er skýr- ast dæmi um. Framlag Hjálpar- stofnunar kirkjunnar hefur verið margvíslegt og einkum komið til góða bágstöddum í þriðja heimin- um. Þessar athafnir, svo og spurn- ingar um frið í heiminum, hafa komið kirkjunni í sviðsljósið og var orðin þörf á því. Hins vegar brá svo við, þegar í sviðsljósið var komið, að kirkjan sem hefur löng- um verið talin íhaldssöm, þótti, einkum yngri prestar hennar, næsta róttæk í skoðunum. Prestsfruin syngur En þær hreyfingar til nýtísku- legri áttar innan kirkjunnar komu lítið við svonefndu fríkirkjumáli, sem snerist um hverjir ættu að syngja við jarðarfarir, hvort prest- urinn ætti að vera kurteis í dagfari, og hvort Betanía (safnaðarheimil- ið) hefði kostaðof mikiðfé. Núver- andi safnaðarstjórn safnaði glóð- um elds að höfði prestsins, birtar voru langar greinar með mörgum tilvitnunum frá söngvurum og syrgjendum, þar sem taldir vorú upp annmarkar á hinni prestslegu þjónustu. Svo vill til að prestsfrúin syngur og hefur kirkjukór á sínum snærum. Maður hefði haldið að slíkt heyrði til safnaðarstarfi og þætti kærkomið í fámennari plássum. Hins vegar ber á það að líta að kirkja Fríkirkjusafnaðarins stendur við Tjörnina í Reykjavík og nóg til af söngvurum og sam- keppni einhver eins og gengur í höfuðborginni. Oskraöir inn um hliðið Athygli hefur vakið að á fundi í Fríkirkjusöfnuðinum í fyrrakvöld fékk prestur safnaðarins uppreisn æru og fullan sigur, en safnaðar- stjórn, sem tapaði, hefur það eitt fram að færa að hún ætli að sitja út kjörtímabilið. Fundurinn var hald- inn í Gamla bíói og var mikill viðbúnaður við inngönguna, enda þurfti fólk að vera skráð í Fríkirkj- una í þjóðskrá 1. desember í fyrra. Nokkur misbrestur var á því að allir væri skráðir sem í söfnuðinum eru. Guðmundur J. var t.d. ekki skráður en fór þó inn ásamt dóttur sinni. Annar meðlimur hafði asnast til að fara upp í Mosfellssveit, þar sem kirkjuklukka var geymd í fjóshaug í eina tíð, og var ekki lentur aftur inn í söfnuðinn. Lykla-Pétur Inngangan í Gamla bíó, en húsið var byggt af Bíó-Pedersen, er bogadregin með hvolfþaki og því næsta lík almennri hugmynd um Gullna hliðið. Erfiðleikarnir við inngöngu á safnaðarfundinn auka enn á líkindin með Gullna hliðinu, þótt enginn hafi þurft að beita því ráði að láta henda sér inn í skjóðu til að geta greitt séra Gunnari atkvæði. Kunnur lögfræðingur lék hlutverk Lykla-Péturs í anddyrinu og fórst það ekki illa úr hendi. Hann tók mildilega á breyskum og óskráðum eins og Pétur, en í staðinn fyrir Lífsins bók hafði hann þjóðskrána, eða brot úr henni við höndina og fletti blöðum, eins og Pétur. Úr þessu varð svo vel heppnuð samkoma sem reisti við prest sinn, og er það ekki í fyrsta sinn sem prestur hefur verið endurreistur á Islandi. Fríkirkjan er að því leyti íhaldssöm að hún endurreisir presta. Samtímis var núverandi safnaðarstjórn óbeint vísað í undir- djúpin. Það var þó ekki fyrir til- verknað hins lögfróða Lykla-Pét- ' urs heldur þeirrar skepnu sem ' nefnist lýðræði.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.