Tíminn - 17.02.1990, Blaðsíða 9

Tíminn - 17.02.1990, Blaðsíða 9
Laugardagur 17. febrúar 1990 HELGIN lllllll í TIMANS RÁS ATLI MAGNÚSSON: Hugsjónalausir tímar Það er alveg áreiðanlegt að jafh husjónalausra tíma og við nú lifum hafa ekki gerst dœmi sl. tvö hundr- uð ár. Með frönsku byltinginni og lengst af síðan var lítið lát á kenn- ingasmiðum í heimspeki og ekki síst hagfrœði, sem oetluðu sér að lœkna mannkindina fyrir fullt og allt af gömlum meinsemdum henn- ar og urðu sér úti um misjafnlega nett tól í þeim tilgangi, í versta falli geldingajárn og glóðartengur. Má enda segja að mannkynssagan frá 1789 og fram til þessa sé örum sett eftir kynnin af þessum lœknisdóm- um og mörg eru kaunin ógróin enn. Það kemur auðvitað í hlut sagn- frœðinganna að meta það í ljósi reynslunnar hvað af þessu má virð- ast hafa verið kvalrœðisins virði. Menn virðast nokkuð sammála um að franska byltingin hafi verið þarf- legt framtak, þrátt fyrir sinn „thermidor", enda kœttust Frakkar yfir miimingu hennar í fyrra. Eins þykja frumkvöðlar jafnaðarhusjón- arinnar hafa vel forþént sinn sess í „debet" dálki hinnar sögulegu bók- fœrslu, þar sem óumdeilanlega fleyttu þeir kjörum almúgafólks fram á við með baráttu sinni. Eftir- tektarvert er samt að þeir hljóta því jákvœðari umsögn sem þeir eru fjœr í tímanum, þvi eftir rússnesku byltinguna hefur svo margt grugg- ugt slœðst í deiglu hreinna hugsóna að úr henni er vandi að veiða eitt- hvað grómlaust. Sérstaklega nú hina síðustu tíma, þegar sífellt betur kemur í ljós að ráðsmennskan hjá ráðstjórninni hefur verið lítið skárri en i sjálfum fasismanum, sem var jú einn hressingarkúrinn í tilbót. Viðbrögð unga fólksins (miðast ekki allt við unga fólkið?!) nú til dags virðast því vera þau að hœtta alveg að velta fyrir sér hugsjónum. Það þykist hvort sem er hafa séð að flest þess háttar leiðir aðeins til ringukeiðar og endema, sem best er að skipta sér ekki af. Því lítur það ekki lengur á myndir af miklum leiðtogum, heldur fcer sér spegil og horfír á sjálft sig. „Hugsjón" þess er það sjálft, fagurt útlit, góður klœðn- aður, vel lukkað ástafar í sem mestu magni, bíll og farsími, helst í stöð- ugu sambandi við Kaupþing. Partur af myndinni er svo rétt valin náms- braut, sem yfirgnœfandi líkur benda til að endi í óþrjótandi vellystingum fyrir miðjan aldur. Misalvarlegt föndur við einhverja listgrein má vel vera með, kotnist það fyrir á stundaskránni, því ungt fólk leggur hart að sér nú á dögum - - en ekki fyrir annan málstað en sig sjálft. Vitanlega er ekki sami ljóminn yfir þessu nýfundna goði „mér sjálfum (sjálfri)" og öllum árroðun- um og sólaruppkomunum sem menn þóttust sjá hér áður. Engin skáld munu yrkja hyllingaróð um forstjóra kauphallanna eða við- skiptabandalaganna, sem fá hjörtun til að slá hraðar. Nema þá að það verði gerðar sjónvarpsseríur um þá krœfustu þeirra að þeim gegnum. En óhrekjanlegt er þeir hafa það fram yfir margar hetjur hugsjón- anna að hvorki reka þeir fanganý- Iendur né draga um hálsinn á fólki — ekki beinlínis a. m. k.! Og tímar án hugsjóna fara í hönd. Meira að segja nýfrjálsar þjóðir gefa sér ekki mikið tóm til að kyrja œttjarðarsöngva eða una yfir frelsiskálum. Leiðin liggur óðara að breiðum samningaborðum hinna miklu markaðsbandalaga, sem ríkið munu erfa og engin landamœri þekkja. Gettu nú Býlið á myndinni í „Gettu nú" fýrir viku var Hlíðarendi. Nú birtuni við mynd af fal- legum fossi, sem er að finna í Þjórsá. En hvert er nafh hans? •> oc cc «/">| •_!.._ c- c_ —|—l|o _Jj|<_|_> « tx Jt t- _ í- p_ ¦ * l«þ-|~]É _ /* _ t- _> _ _ _ E- «c ..<¦ _ _ _. *c H ¦ _ _-¦ t- o _• H<c _ a _r 2 + - A _il_ _. _ _> a|-_ -! _t 2 _ _> „ ¦—1_ ¦u _ <_ -r _ L> i- U5 'O J <_ »3 i-l-B </> ui] — ':'._¦_ -¦ _: œlfkC ¦ _ >-M« —_¦ — » - X « _¦ H«_ ¦ ___P- ut_> m t- K _l t- -1 <c _ t- _ _> _l Æ _: _l «5 _• «c f- __H-«_I _. u >• _ O _ <_ o <C f- A. - _ _ _¦ 3. _ U- _ 1- _¦ 2. «c _ • 0 •olt-H _ U _: rm A ¦ Hc~ _ _ «.1 _!«_¦_: <C „ -o -1 -O _ ¦æ _¦L°l ______ _ ^]h__l_Iz_i- %u> t- hj <c _. t—1_ -1 2 _>!<-1 ¦ __¦ A-Hoo i-l-oB <r U- — |c/> o -> >- <c c_ <- _ -o ¦__ _:! o £ ¦Mie __¦ T.ú -_ - »> KROSSGATA

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.