Tíminn - 13.07.1990, Blaðsíða 3

Tíminn - 13.07.1990, Blaðsíða 3
Föstudagur 13 júlí 1990 Tíminn 3 Sögusagnir 3 RreikJ um að veiðirieimildir riafi veriö boðnar íslenskum útgerðarmönnum af erlendum peningamönnum: r Hafa útlendingar selt íslendingum eigin fisk? Eru erlendir aðilar að laumast bakdyramegin í ís- lenskan sjávarútveg þrátt fyrir lög sem banna eign- araðild þeirra? Hafa útlendingar nú þegar yfírráða- rétt yfir einhverju magni af óveiddum fiski á ísland- smiðum? Fyrir skömmu barst sú saga til tíð- indamanns Tímans að skipstjóra á norðlenskum togara hefði verið boð- inn kvóti til kaups í Bretlandi. Sá sem kaupin bauð var breskur, en hafði samt eignarhald á íslenskum þorsk- kvóta. Við nánari eftirgrennslan kom í ljós að nokkrir þeirra aðila innan sjávarútvegsins, sem haft var sam- band við, sögðu þessar fréttir ekki koma sér neitt á óvart. Sumir kváðust hafa heyrt slíkar sögur áður og full- yrtu jafnvel að það hefði gerst að ís- lendingar hefðu keypt kvóta af er- lendum aðilum en tóku fram að þetta væri hlutur sem þeir gætu með engu móti sannað. „Það er út af fyrir sig ekkert nýtt að sögusagnir hafi komist á kreik um að erlendir aðilar hafi verið að lána ís- lenskum aðilum til að hjálpa þeim að komast yfir skip," sagði Halldór Ás- grimsson sjávarútvegsráðherra er Tíminn innti hann eftir því hvort að hér væri um að ræða tilraunir útlend- inga til þess að öðlast eignaraðild að veiðiheimildum hér á landi. „Menn geta fengið heimild til erlendrar lán- töku enda uppfylli þeir þau skilyrði sem fyrir því eru sett. Hins vegar er það að mínu mati mjög óeðlileg þró- un ef erlendir aðilar komast inn í út- gerð með slíkum hætti. Þetta sýnir vel að það er nauðsynlegt að hafa stjórn og eftirlit með útflutningi á ferskum fiski og fjárfestingum í skip- um. Það hafa aftur á móti engar sann- anir komið fram um að þetta sé með þessum hætti. Hér hefur fyrst og fremst verið um sögusagnir að ræða. Eigi sögusagnirnar við rök að styðj- ast þá mun það fyrr eða siðar koma í ljós." Nú stendur yfir endurskoðun laga frá 1922 um eignaraðild erlendra að- ila í íslenskum sjávarútvegi. Að sögn sjávarútvegsráðherra eru lögin löngu úrelt og mörg atriði þeirra þarfnast endurskoðunar. í núgildandi lögum Þaö þa rf m i kl ar tilf æringar þegar tekin er þriggj a mí n útna auglýsingamynd. Tbtamynd Ægir Þórðarson. Hópur transkra kvjkmyndagerðarmanna tekur auglýsingamynd á (slandi um nýjan Citroen: 12 daga að taka Hér á landi er staddur 10 maniia hópur frunskru kvikmyndagerð- armanna ásanit sjö islenskum að- stoðarmönnum sem eru að vinna aö gerð auglýsingarmyndarfyrir Citroenverksiniöjunar í Frakk- landfc Bíllinn Krawri} er að mynda er af gerðinni Citrocit XM V6".24 sem er alveg aý útgáfa af Citroen, Þetta er fyrsti bíllinn af þessuri geirft sem framleiddur er og kemur hann liingað til íslands beint úr Citroenverksmiðjuiiinn og hafu Frukkur ekki cnii séð hann. Fyrlr þá sem vílja Itafa kraftinn f lagi þá cr vélin í bilnum 3ja lítra, 6 stokka með 24 vcntlum og beiiiiii innspýtingu og er hún 2(1(1 hestöfl. Þerta er fyrsta þríggja litra vélin sem Citroen framieíðir. TJndir vélarhlífinni er allt fullnýtt Og er varla rúm fyrir aukabluti. Að innan er hann ullur leour- klæddur. Bíllinn verour fyrst kynntur opinberlega á miidlli bíiasýuingu sei ti huldin verðnr í Farís í liausl og er gert ráð fyrir að hann komi á markaó í sept- okt. n.k. Bílliiin kemur til með að kosta um 270.000 franka í Frakklandl en hingttð komimi má gera ráð fy rir að veröið verði 1 kring um 4 milljonir. Fréttaritari hitti Frakkana fyrir utan gist ihcimilið GiniJi á Hclliss- andi en þar halda þeir til á meðan á tökum 4 Snæfellsnesi stendur, Að stign þeirru cr mikil vinna við gcrð þessarar aiiglýsingumyndar sem vcr ð u r aðeins 3 mí n. að lengd Ðg scm dæini má taku um vinn- una og kostnað viö gerð faennar að tiikur standa yfir í 12 daga og uuniö er í tiu tíma á dag. Tökur ltafa farið fram VÍð Jííkulsár- gljúfur, Höfn í Hdrnafirði, Vfk í Mýrdal, Gullfoss pg Geysi, á Þingvbflum, í Reykjavík, Búðum á Snæfellsnesi, Rifi, Ruuðasandi og lýkur í Hvalfiröi. Astæðan fyrir því að ísland var* fyrir valiim vio gcrð þessarur auglýsingar var að sjálfsðgðu sú nátturufegurð sem þcssir fyrr- nefndu staöir hafa uppá aft bji'iöa og cinnig tii að sýna fram á hvc sterkbyggður bíllinn ér með þvi að mynda hann við íslcnskur að- staeður. Þess raá geta að scrfrœðingaruir seni sjú uitt myndbygginguna í þessari auglýslngu liafa komið við sðgu i gcrð James Bond mynda. Citroen XM vcrður sýndur hjá Glóbus I Lágmúla 5 um helgina. Ægir Þórðarson Hellissandi. er gert ráð fyrir að hlutafélög sem stunda útgerð geti verið í minnihluta- eigu útlendinga. I endurskoðuninni hefur það fyrst og fremst verið haft að leiðarljósi að eingöngu íslenskir aðilar megi eiga eígnarhlut í fiski- skipum. Hvernig er „bakdyraleiðin"? - En hvernig ná útlendingar tangar- haldi á fiskveiðikvóta íslenskrar út- gerðar? „Þetta hlýtur að ske annað hvort í gegnum lánafyrirgreiðslu eða að skip hafi skuldbundið sig til þess að selja eitthvað ákveðið hlutfall af afla sín- um og ekki tekist það og boðið upp á í staðinn að þeir mættu ráðstafa kvót- anum," sagði einn viðmælanda Tím- ans sem ekki vildi láta nafhs síns get- ið. „Sé farin sú leið að leyfa erlend- um aðilum að ráðstafa kvótanum verður það náttúrlega að ske með formlegum hætti hér heima. Erlendi aðilinn getur ekki framvísað kvótan- um með formlegum hætti en það get- ur verið að hann hafi baksamning fyrir umráðarétti yfir einhverjum tonnum. Síðan talar hann við þann sem skuldbindingarnar gerði og sá verður að vísa kvótanum á þetta skip." Það var áberandi slæmt að fá menn til þess að tjá sig um þessi mál undir nafni. Annar viðmælandi, sem einnig kaus nafhleynd, sagðist hafa frétt af svipuðu dæmi og hér er rakið að ofan en þá hafi skip keypt rækjukvóta frá Bretlandi. „Við vitum um svona dæmi. En þegar þú ætlar að fara að reyna að sanna þetta þá hefurðu ekk- ert í höndunum. Þú kemst ekki yfir neina pappíra sem sanna þetta. Sjáv- arútvegsráðuneytið fær ekki heldur neina pappíra sem sanna þetta. Það kemur bara einfaldlega tilkynning um að kvóti hafi verið fluttur frá einu skipi yfir á annað. Allt sem þar skeð- ur á bakvið tjöldin kemur hvergi upp á yfirborðið." „Ekki peninga- viöskipti með kvóta" Tíminn hafði samband við Guðjón Kristjánsson, forseta Farmanna og fiskimannasambands íslands. Hann sagðist að slíkar sögur hefðu borist sér til eyma en vissi hins vegar ekki um neitt dæmi þar sem hægt væri að sanna áreiðanleika þeirra. „Menn hafa mjög miklar áhyggjur sagði Guðjón. „Eg hef verið að vara við þessu. Ég varaði til dæmis sterk- lega við því í ræðu á fiskiþingi í fyrra að menn yrðu að finna með einhverj- um hætti aðra leið en peningavið- skipti með kvóta. Það verður að tryggja það að erlent fjármagn komi ekki inn í þetta. Okkar bókanir í Far- mannasambandinu s.l. haust gengu meðal annars út á þetta." Guðjón sagði það gííurlega áríðandi að áður en Islendingar gengju til við- skiptasamninga við Evrópubanda- lagið með einhverjum hætti yrðu menn að rjúfa þau tengsl sem væru á milli peninga og óveidds fisks. Að- spurður um hvemig hægt væri að koma í veg fyrir að fjársterkir erlend- ir aðilar kæmust yfir kvóta sagði Guðjón að þetta væri mjög erfitt mál við að eiga. Hann varpaði þó fram þeirri hugmynd að þær aflaheimildir sem ekki væru nýttar innan árs gengju til ráðuneytisins og það síðan úthlutaði þeim aftur. Þær upplýsingar fengust í sjávarút- vegsráðuneytinu að þar á bæ könnuð- ust menn ekki við þá sögu að afla- heimildir gengju kaupum og sölum milli íslenskra útgerðarmanna fyrir milligöngu erlendra aðila. Um sölu á aflaheimildum gilda nokkuð strangar reglur. Heimilt er að færa kvóta ótak- markað á milli skipa sem era í eigu sömu útgerðar eða frá sama byggðar- lagi. Þá era kvótaskipti á milli skipa heimil en til þess að unnt sé að færa kvóta á milli byggðarlaga þarf bæði samþykki sveitarstjórna og sjávarút- vegsráðuneytisins og að auki að til- kynna slíkar fyrirætlanir með góðum fyrirvara. Bretar með puttana íólafsvík? Fjárfestingar útlendinga í íslenskum sjávarútvegi eru teknar fyrir í nýjasta tölublaði Sjávarfrétta. Blaðið vitnar í skýrslu forsætisráðherra um fjárfest- ingu erlendra aðila i atvinnurekstri á íslandi en þar kemur fram að einung- is eitt fyrirtæki í sjávarútvegi; ís- lenskur gæðafiskur hf. í Njarðvík, er að hluta í eigu útlendinga. Um er að ræða lítið fyrirtæki með 5 milljón króna skráð hlutafé en belgískir aðil- ar eiga í heild 49% í íslenskum gæða- fiski hf. I Sjávarfréttum kemur fram að útgerðar- og fiskvinnslufyrirtækið Stakkholt í Ólafsvík sótti um að taka breskan dreifingaraðila inn i fyrir- tækið á síðasta ári en það leyfðu lög um erlendar fjárfestingar ekki. Þrátt fyrir það má segja að Bretar séu óformlegir eignaraðilar en þeir kost- uðu og útveguðu vélbúnað sem þurfti til að breyta Stakkholti úr saltfisk- verkun í frystihús. Þá er jafhframt vikið i greininni að þeim sögusögn- um sem fyrr er getið og segir þar orð- rétt: „Ýmsar sögusagnir ganga innan sjávarútvegsins um skip sem keypt hafi verið með hjálp erlendis frá gegn því að þau lönduðu ferskum fiski á mörkuðum þar ytra. Sagt er að á þennan hátt geti erlendir aðilar laum- ast inn í fiskveiðilögsöguna bakdyra- megin til þess að ná sér í fisk. Ef ein- hver fótur er fyrir þessum sögusögn- um má segja að þetta sé eitt form er- lendrar eignaraðildar að islenskum sjávarútvegi. Engar sannanir era þó fyrir þessu enda brýtur slíkt athæfi í bága við lög." -ÁG Stuðmenn í Lyngbrekku Stuðmenn heimsækja Vestur- land og Norðurland um helgina auk þess sem hljómsveitin leikur í Reykjavik á sunnudagskvöld. í kvöld leikur hljómsveitin í Lyngbrekku á Mýram og er það eina tækifæri Borgfirðinga og Mýramanna að sjá sveitina á þessu ári. Síðan liggur leiðin í Skagafjörð þar sem leikið verður í hinum þekkta Miðgarði á laug- ardagskvöld. Á sunnudagskvöld leikur hljómsveitin hins vegar á Hótel Sögu í tilefni af Rótaradeginum 1990 en þar verða helstu rótarar þjóðarinnar heiðraðir fyrir vel unnin störf. Þá verður einnig keppt í ýmsum rótþrautum og minnst látinna rótara.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.