Tíminn - 15.09.1990, Blaðsíða 4

Tíminn - 15.09.1990, Blaðsíða 4
4 Tíminn OQPI* iprlrnfitn.a? <al' ninRbiROLiB I Laugardagur 15. september 1990 Þórður Friðjónsson forstjóri Þjóðhagsstofnunar: • íi éi y iki i m*:i #:11• „Það gefur augaleið að eftir því sem fleira, sem felur í sér út- gjöld, er hengt á þessar framkvæmdir, þeim mun arðminni verða þær. Það liggur í augum uppi," sagði Þórður Friðjónsson forstjórí Þjóðhagsstofnunar, en nú eru uppi í ríkisstjóminni hugmyndir um að nota eitthvað af þeim arði, sem verður til við orkusölu til nýs álvers, í að jafna orkuverð í landinu. Þórður tók fram að hér væri enn muna, sem koma í kassann frá nýju um að ræða hugmyndir, ómótaðar í einstökum atriðum. Þjóðhagsstofhun gæti því ekki sagt nákvæmlega til um hvaða áhrif það hefði á þetta dæmi allt, ef Landsvirkjun yrði gert skylt að greiða niður verð á orku til landsbyggðarinnar. Það væri hins vegar augljóst að ef hluta þeirra fjár- álveri, færu í að greiða niður orku- verð, en ekki í að greiða niður lán, sem tekin verða til að byggja vænt- anlegar virkjanir, komi það til með að minnka arðinn sem annars yrði af þeim. Það tæki íslendinga þar af leiðandi lengri tíma að eignast alger- lega þessar virkjanir. Hingað til hef- ur verið talað um að það myndi taka 25-27 ár miðað við þau samnings- drög sem nú liggja fyrir og spár um heimsmarkaðsverð á áli. Halldór Jónatansson forsfjóri Landsvirkjunar sagðist ekkert geta sagt um þær hugmyndir sem ráðherr- ar hafa verið að viðra siðustu daga. „Eg er ekki í aðstöðu til að meta í einstökum atriðum hvað vakir fyrir mönnunum, til þess skortir nánari upplýsingar." Halldór staðfesti þó hér gæti verið um að ræða verulegar fjárupphæðir, en það færi þó allt eft- ir því hvað væri gengið langt i þvi að jafna orkuverð. Harður árekstur varð á mótum Vonarstrætis og Suðurcjötu um hálf fjögur leytið í gær. Bill, sem kom ak- andi Vonarstrætið, lenti framan á bfl sem ók Suðurgötuna. Ókumaöur og farþegi úr öðrum bílnum voru fl utt- ir á slysadeild. Ekki er nánar vitað um meiðsli. Þá varð vinnusly s á Hólmaslóð 2 um svipað leyti í gær. Mað- ur féll niður tvær hæðir og var hann fluttur á slysadeild. Ekki er nánar vitað um meiðsli. Timamynd: Ami Bjama Ríkisendurskoðun: Ráðuneyti bað um athugun á Mógilsá Ríkisendurskoðandi, Halldór V. Sig- urðsson, staðfesti í samtali við Tím- ann, að ráðist hefði veríð í að gera úttekt á bókhaldi og ársreikningum Rannsóknarstöðvar skógræktar rík- isins að Mógilsá, í kjölfar beiðni landbúnaðarráðuneytisins. Einnig að Alþingi hefði ekkert haft með málið að gera og værí slikt ekki venjan nema í sérstökum tilfellum. Ert Alþingi hefur samkvæmt lögum yfirstjóm ríkisendurskoðunar með höndum. „Við endurskoðuðum mál Mógilsár í tilefni starfsloka forstöðumannsins. Það er ekki algild venja að endurskoða slík mál, heldur aðeins ef ástæða þykir til af ráðuneytum eða okkur. Það er hins veg- ar y&leitt gert þegar forstöðumenn eða aðrir hafa haft miklar fjárreiður með höndum, eins og til að mynda alltaf er með sýslumenn og fógeta. Þá er talin hver króna sem hefur komið i kassann hjá þeim, bankareikningar, vistareikn- ingar og allt er starfrnu við kemur. Við skiluðum skýrslunni um Mógilsá til landbúnaðarráðuneytisins og'höfum ekkert meira um hana að segja. Það má vel vera að við hefðum skoðað málið án beiðni landbúnaðarráðuneytisins", sagði Halldór. Aðspurður neitaði hann því að Alþingi hefði nokkuð haft með málið að gera og sagðist ekki sjá neina ástæðu til að svo hefði átt að vera. „Ríkisendurskoðun er stofnun sem sér um endurskoðun og við þurfum ekkert að spyrja Alþingi um það. Alþingi ræður rikisendurskoðanda og ef einstakir þingmenn vilja láta okk- ur skoða ákveðin mál þá tala þeir við forseta Alþingis og þeir síðan við okk- ur. Ef ráðuneyti telja ástæðu til að eitt- hvað sé athugað, benda þeir okkur á það og við metum hvort málið skuli skoðað." Varðandi vangaveltur þess efnis hvort slík vinnutilhögun væri í samræmi við það markmið að ríkisendurskoðun eigi að vera óháð framkvæmdavaldinu, eins og leitast er við með því að fela Alþingi yfirstjóm stofhunarinnar, sagði Hall- dór: „I lögum um Ríkisendurskoðun segir að þetta sé stofhun Alþingis og óháð framkvæmdavaldinu. Alþingi stjómar ekki okkar verkum nema í þeim tilfellum, þegar forsetar Alþingis krefja rikisendurskoðun um skýrslu um ákveðin mál. Þegar það er gert verðum við auðvitað að svara þvi. Við ráðum sjálfir hvaða önnur mál eru tekin til at- hugunar, einnig af þeim málum sem ráðuneyti benda á." Halldór vildi hins vegar ekki tjá sig frekar um ástæður er liggja að baki þeirrar ákvörðunar ríkisendurskoðunar að gera úttekt á eintökum málum ef hvorki kemur til beiðni né um er að ræða reikninga stofnana sem reglulega eru endurskoðaðir. jkb Þessar hugmyndir hafa ekki verið ræddar í stjórn Landsvirkjunar. Ekki er gert ráð fyrir niðurgreiðslum af neinu tagi i þeim áætlunum sem liggja fyrir stjórn fyrirtækisins. Stjórn Landsvirkjunar hefur haldið einn fund um fyrirliggjandi drög að orkusamningi. Engin afstaða var tek- in til þeirra, en stjórnin mun ræða þau áfram á næsta fundi. Það sem vakir fyrir rikisstjórninni með hugmyndum um jöfhun á orku- verði er að nýta þann arð, sem verð- ur til af nýju álveri, til þess að jafna búsetuskilyrði í landinu. Margoft hefur verið bent á þann gífurlega mun sem er á orkuverði á höfuðborg- arsvæðinu og á landsbyggðinni. Það sem ræður mestu um að stjórnvöld ihuga að taka á þessu máli nú, er að fyrir liggur að nýtt álver verður stað- sett í Keilisnesi, þó að það hafi að vísu ekki verið sagt opinberlega. Talað er um að jöfriun orkuverðs verði hluti af aðgerðum, sem gripið verður til, til þess að draga úr byggðaröskun. Ljóst er að hugmyndir um jöfnun orkuverðs njóta mikil stuðnings, en andstaða við þær er einnig fyrir hendi. -EÓ Mikil sala hefur verið á lambakjöti í sumar: Söluátakið gekk upp Samstarfshópur um sölu lamba- kjöts hefur sent frá sér fréttatilkynn- ingu þar sem fram kemur, að sölu- átak sumarsins á lambakjöti gekk mun betur en haldið hefur verið til þessa. í ágústmánuði seldust 1133 tonn af lambakjöti. Á undanförnum þremur árum hefur aldrei selst svo mikið magn í einum mánuði. í ágúst 1989 seldust 1107 tonn af lambakjöti en annars hefur salan ekki farið yfir eitt þúsund tonn í einum mánuði undanfarin þrjú ár. Sala á lambakjöti síðustu mánuði var þannig, að í apríl seldust 492 tonn, maí 645 tonn, júní 694 tonn, júlí 797 tonn og ágúst 1133 tonn. Söluátakið, Leitin að léttustu lund- inni, hófst í júní. Á nýliðnu verðlagsári seldust alls 8083 tonn af lambakjöti, en árið áður 8600 tonn. Samdrátturinn nemur um 6%. Birgðir lambakjöts í landinu hafa samt sem áður minnkað um 28,4% á milli ára og hafa ekki verið jafh litlar lengi. Stjórnvöld settu sér það takmark að minnka birgðir lambakjöts á árinu um 600 tonn og hefur það tekist. -EÓ iðnlánasjóðúr tékur upp kjörvaxtakerfi ög allt að 1,75% hærri vexti í hæsta vaxtaflokki: Flokkar hafrana nú frá sauðunum Iðnlánas jóður hefur :í kveöiö að taka upp kjörvaxtakcrfi scin tek- ur gildi þann 15. september. Öll ný úllán frá og með þeini degi verða afgreidd í kjöryaxtakerfi. Lántakcndur verða flokkaðir í fjóra flokka. Kjörvextir á lániini í íslcnskum krónum verða 7,95%. Vaxtainunur verður 0,5% ihiHi flokka ticma hvað 0,75% munur yerður á milli 3. og 4. fiokks. Sam- kvæmt fréttabréfi Iðnlánasjóðs þurfa aðcins þeir er lehdá f fjórða flokki að greiða hærrl vcxti cu lil þéssa hafa giit hjá sjóönunt, en hins vegar itiuiiu vextir lækka hjá traustura viðskiplavinum. í kjörvaxtakerfið er siígð felast hvatning tíl fyrirtækja að rekstur sé góður og fjárhagsstaÖa stcrk vegna þess að lántakendum yerð- ur skipt f flokka eltir tnali sjóðs- ins á h'mstrausti þcirra. Við þá flokkun er tckið mið af fjárhags- legri uppbyggingu og rekstraraf- komu láiistiitisakjciuta fyrst og fremst með greiningu ársreikn- inga. En einhig er lagt mat á hæfni sfjórnenda, reynslu sjóðs- ins af viðskiptunt við viðkotuandi, rekstrarumhverfL viöskipta- tengslum og líklegri þióun í rekstri. Lániakendur vcrða ckki faslir allan lánslíinann í þcini tlokki sem þeir upphaflcga lenda í. Þvi röðun í flokka verður jafnan end- urskoðuð eftfr að ársreikningar eiga að hafa borist Fyrirtæki sem ekki skila iun ársreikningum eða ððrum umbeðnum gögnunt á til- settum tíma munu þá lencia í slak- asta flpkknum. Á cldri lánum í krónum eru vext- ir nú 8,75% á vélalánum og 9% á byggíngarlánum, en 11^% á SDR- lánuni. Kjörvcxtir vérðft hins vegar 7,95% á kronuiánum, sem fyrr segir, en 10,2% á SÐR- láitunt. hcif aðilar sem standast nugild- andi krðfur sjóðsms niiuiu ckki borga hærri vexti en tíl þessa hafa gili, cu hugsanlega mun lægri, að því er segjr ífréttabréfmu. I kérf- inu felist því mikil hvatning fyrir hvern iántakanda til þcss að bæta stððusina. -HEI

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.