Tíminn - 14.11.1990, Blaðsíða 4

Tíminn - 14.11.1990, Blaðsíða 4
4 Tíminrí Miðvikudagur 14. nóvember 1990 UTLOND Tékkóslóvakía: Forsætisráöherrar reyna að koma sér saman um skiptingu valdsins Framtíð Tékkóslóvakíu sem ríkis er nú óviss og forsætis- ráðherrar hinna þriggja ríkisstjórna landsins gerðu í gær enn eina tilraunina til að komast að samkomulagi um vald- dreifíngu í landinu. Marian Calfa forsætisráðherra, sem telur að alríkisstjórnin verði aðr vera sterk, hélt fund með Petr Pit- hart, forsætisráðherra Tékka, og Vladimir Meciar, forsætisráðherra Slóvaka. í kjölfar kröfu Slóvaka um fullveldi geta viðræður um skiptingu valds- ins milli miðstjórnar og tveggja lýð- velda orðið ríkjasambandinu að falli. Fyrir viðræðurnar sagði Calfa að hann væri bjartsýnn á að þeir myndu korriast að niðurstöðu eftir rúmlega þriggja mánaða samningaþóf. Ríkisstjórn Slóvakíu krefst þess að lausn verði fundin fyrir áramót. Al- rfkisstjórnin verður að leggja frum- varp fyrir þingið í síðasta lagi 20. nóvember, ef það á að verða að lög- um 1. janúar 1991. Calfa sagði í sjónvarpsviðtali á mánudagskvöld að hann teldi að al- ríkisstjórnin og þingið yrði að hafa fullt vald yfir varnar-, utanríkis- og efnahagsmálum. Vaclav Havel forseti fylgir Calfa að málum. Hann sagðist sammála Calfa um að umheimurinn gæti ekki tekið Tékkóslóvakíu alvarlega, nema landið væri undir sterkri al- ríkisstjórn. Stjórnir Tékka og Slóvaka sam- þykktu í seinustu viku tillögu sem færir mörg málefni beint undir stjórn lýðveldanna tveggja. En alrfkisstjórnin gat ekki kyngt þeirri tillögu allri og munu aðal- ágreiningsefnin varða eignarhald á fasteignum, bankakerfið, utanríkis- Israel: Þrír leiötogar Palestínumanna handteknir ísraelar fangelsuðu án undanfar- andi réttarhalda þrjá leiðtoga Palestínumanna á Vesturbakkan- um og Gazasvæðinu í gær, eftir margra vikna átök milli Palest- ínumanna og Gyöinga. Varnarmálaráðefnið tilkynnti að það hefði fyrirskipað að Radwan Abu Ayyash, formaður arabíska blaðamannafélagsins, og frétta- maðurinn Ziad Abur Zayyad yrðu hafðir í fangelsi í sex mánuði fyrir þá sök að vera meðlimir í PLO. í yfirlýsingu frá ráðuneytinu sagði: „Handtakan er framkvæmd í dag, þar sem þeir eru báðir hátt- settir í hryðjuverkasamtökum og gerðir þeirra ógna öryggi ísraels og Júdeu og Samaríu (Vestur- bakkans)." Þar að auki var dr. Ahmed al- Yazigi, sem talinn er virkur með- limur PLO á Gazasvæðinu, skikk- aður til eins árs fangavistar án þess að réttarhöld færu fram. Þetta er sagt gert samkvæmt lög- um um neyðarrétt. Mennirnir þrír voru handteknir tveimur dögum áður en tvö ár voru liðin frá sjálfstæðisyfirlýs- ingu Palestínu, sem lögð var fram af Palestínska þjóðarráðinu í AI- sír. Handtökurnar fylgja í kjölfar sí- endurtekinna árása Araba á Gyð- inga undanfarnar vikur, en þær hafa verið í hefndarskyni fyrir morðin á Musterishæð í síðasta mánuði. Arabi stakk tvo lögreglu- menn í Jerúsalem í gær og særði þá lítillega. Þetta ofbeldi, þar með talið morðið á rabbínanum Meir Ka- hane í New York, hefur orðið til þess að Shamir forsætisráðherra hyggst taka harkalega á uppreisn Palestínumanna á herteknu svæð- Shamir, forsætisráðherra fsraels, hefur nú ákveöiö að láta hart mæta hörðu í viðureigninni við Palestínumenn. unum, sem nú hefur staðið í 35 mánuði. Abu Ayyash, sem hittir reglulega útlenda ráðamenn, hefur verið kallaður leiðtogi byltingarinnar í ísraelskum dómsskjölum. Hann var fangelsaður án réttarhalda í upphafi byltingarinnar í desem- ber 1987. ísraelar saka Abu Ayyash um að vera meðlimur í stuðningssam- tökum PLO, sem voru viðriðin skipulagningu árása Fatah. Fatah er sterkasta hreyfingin innan PLO og er stýrt af Yasser Arafat. Varnarmálaráðherrann sakaði Abu Zayyad um þátttöku í skipu- lagningu og stjórn uppreisnar- innar, að dreifa ólöglegum bæk- lingum og hvetja til ofbeldis. Israelski herinn rak Yaziji úr stöðu sinni við Shifa-sjúkrahúsið í Gaza fyrir það sem kallað var fjandsamleg starfsemi. Þetta er í fyrsta sinn sem hann er fangels- aður án réttarhalda. Vaclav Havel telur að sterka alríkisstjórn þurfi til að forða Tékkóslóvak- íu frá því að liðast í sundur. viðskipti og efnahagsmál ríkisins. með talinn Kristilegi demókrata- Stjórnmálaflokkar í Slóvakíu, þar flokkurinn sem á fulltrúa í öllum þremur ríkisstjórnum landsins, hafa krafist fullveldis Slóvakíu. Kröfurnar hafa styrkst eftir að mikil þjóðernishyggja braust út eft- ir að kommúnistastjórnin féll fyrir ári. Ýmsir hópar Slóvaka krefjast al- gers fullveldis og stjórnin í Bratisla- va hefur jafnvel sinn eigin utanrík- isráðherra. Meciar segir Slóvakíu ekki geta bjargast á eigin spýtur og varar við því að ef ekki verði komist að sam- komulagi um valddreifingu geti það haft alvarlegar afleiðingar fyrir Tékkóslóvakíu. Forseti tékkneska þingsins, Dag- mar Buresova, viðurkenndi einnig að ástandið væri alvarlegt og að mikil spenna ríkti í viðræðunum. Hún sagðist ekki telja það hyggi- Iegt að stofna til þjóðaratkvæða- greiðslu um þetta mál nú, þar sem mikill tilfinningahiti sem er nú uppi varðandi það gæti blindað skynsemi manna og leitt til sundrungar Tékkóslóvakíu. England: MARGARET THATCHER í HARÐRI BARÁTTU Þrýstingurinn, sem stjórn Margaret Thatcher hefur orðið fyrir úr ölium áttum, jókst í gær þegar fyrrum aðstoðarmaður hennar, Sir Geoffrey Hovve, bjó sig undir að leggja til atlögu gegn henni í þinginu. Þó svo að aðalkeppinautur henn- ar um formannsembættið í íhalds- flokknum, Michael Heseltine, fyrr- um varnarmálaráðherra, hiki enn við að gefa opinbera yfirlýsingu um hvort hann hyggst bjóða sig gegn henni, hefur Thatcher gert lýðum ljóst að hún muni berjast um það embætti sem hún hefur nú haldið í ellefu ár. Frestur til útnefningar til mót- framboðs gegn henni rennur út á föstudaginn og munu kosningar fara fram á þriðjudaginn. Búist var við að ræða Howes, ásamt heiftarlegum árásum blaðsins Sun á Heseltine, myndi stappa stálinu enn frekar í stuðn- ingsmenn Heseltines til mótfram- boðs. Howe, sem áður gegndi embætt- um fjármála- og utanríkisráð- herra, sagði af sér 1. nóvember sl. þar sem hann gat ekki sætt sig við andstöðu Thatcher gegn nánara sambandi Bretlands við Evrópu- bandalagið. Gert var ráð fyrir að Howe myndi gagnrýna harðlega framgöngu og þjóðernishyggju Thatchers, sem greindi hana alveg frá leiðtogum hinna EB-ríkjanna 11 á fundi EB í Róm í síðasta mán- uði. Mótframboðið gegn Thatcher nú er mögulegt vegna þess að mikill klofningur er í röðum forkólfa íhaldsflokksins vegna Evrópumála og vaxandi áhyggna um að kjós- endur, sem orðið hafa fyrir barð- inu á versnandi efnahag, séu orðn- ir þreyttir á henni sem leiðtoga. Heseltine er harður málsvari nán- ari Evrópusamvinnu og hefur ver- ið samnefnari andstöðu gegn Thatcher í flokknum frá því hann sagði sig úr ríkisstjórn hennar árið 1986. Heseltine var væntanlegur frá Þýskalandi í gær og þá var búist við að niðurstaða væri fengin í því hvort fengist hefði stuðningur þeirra 159 þingmanna flokksins sem þarf til að mótframboð sé gilt. Heseltine var umkringdur frétta- mönnum þegar hann kom á hótel í Hamborg þar sem hann átti að Margaret Thatcher stendur nú frammi fyrir því að missa stöðu sína sem formaður íhaldsflokks- ins og þar með forsætisráð- herraembættið. halda ræðu á fundi evrópskra þing- manna. Hann vildi ekki svara því hvort hann hygði á mótframboð gegn Thatcher. Síðar sagðist hann ætla að bíða með að gefa yfirlýs- ingu þar til Howe hefði lokið ræðu sinni. Fréttayfirlit Rabat -i írösk sendinefnd kom til Rabat í gær, eftír að írakar gáfu tíl kynna að þeir kynnu að taka tilboði Marokkó um viðræð- ur Arabaríkja tíl að reyna að koma í veg fyrir styrjöld við Persaflóa. Bagdad - Skortur á skilningi yirðist vera um pað bil aö draga íraka og vestræna andstæðfnga þeirra inn í styrjöld. Tel Aviv - ísraelsk heryfirvöld segja íraka líklega til að ráðast með efnavopnum á ísrael í upp- hafi stuttrar, harðrar og árang- urslítillar styrjaldar. Washington - Áhrifamikill öld- ungadeíldarþingmaður hvetur Bush forseta til að kalla saman þingid til að ræða hugsanlega stríðsyfirlýsingu á hendur frök- um, Hamilton, Bermúda - james Baker, utanríkisráðherra BNA, fór til Bermúda í gær til að skýra stöðuna vfð Persaflóa fýrir utan- ríkisráðherra Kanada. Þessar viðræður eru taldar varða næstu aðgeröír Sameinuðu þjóðanna gegn irökum. Moskva - Boris Jeltsin, forseti Rússlands, segir Mikhail Gor- batsjov vera samþykkan sam- steypustjórn. Párís - Franska rikisstjómin, sem nú er sökuð um að hafa ekki látíð lögregluna berjast gegn þvf er ruslaralýður óö um strætí Parísar brennandi og rænandí, stendur nú frammi fyrír kröfum um afsögn. Bonn - Leiðtogi þýskra Gyð- inga hvetur stjórnvöld til að grípa til aðgerða gegn nýnasist- um í austurhluta iandsins, áður en gy ðíngahatriö farí úr böndun- um.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.